II SA 4057/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004 r. sprawy ze skargi D. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.P.H. "[...]" z /s w G. na z dnia [...] września 2003 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2003r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Pana D. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.P.H. "[...] " z/s w G. od decyzji [...] Wojewódzkiego z Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4 000 złotych Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.(tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999) i § 4 ust. 2 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 200Ir. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego stanowił brak w dniu [...] lipca 2003r. u prowadzącego pojazd marki [...] o nr rej. [...] z naczepą o nr [...] podczas przejazdu po drodze krajowej nr [...] wymaganego dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych tj. brak w pojeździe karty opłaty. Kierowca oświadczył, że zagubił kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych. Okazał kserokopię pokwitowania na zakup karty opłaty drogowej, którą załączono jako dowód w sprawie. W odwołaniu Strona wnosiła o uchylenie decyzji z uwagi na posiadanie przez kierowcę dowodu zakupienia karty, wobec zagubienia oryginału, który został zagubiony w czasie poprzednich kontroli, zaś wydania duplikatu nie przewidziano. W jej ocenie dowód zakupienia karty jest bezsporny i świadczy o wykupieniu przez przedsiębiorcę opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie uwzględniając powyższych argumentów - w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powoływał się na art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowiący, iż za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty, co następuje poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu zgodnie z § 4 ust. l cytowanego wyżej rozporządzenia. Zdaniem organu tylko prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia (§ 4 ust.2). Przejazd po drogach krajowych pojazdem służącym do wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia tej opłaty zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym podlega karze. Wywodził, że konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym stanowiąc, iż brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w pojedzie wykonującym transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne podlega karze w wysokości 4000 zł. Skoro kierowca nie posiadał do kontroli karty opłaty drogowej, bo zaginęła, to strona nie dopełniła obowiązku prawidłowego wniesienia opłaty drogowej z tytułu przejazdu po drodze krajowej. W jego ocenie organ pierwszej instancji zastosował prawidłowo karę pieniężną właściwą dla stwierdzonego naruszenia. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan D. P. domagał się uchylenia decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu podnosił te same argumenty, jakie zawarł w odwołaniu, uważał bowiem, że dowodem zapłaty za przejazd po drogach krajowych jest powołana kopia księgowego dowodu zapłaty za kartę. Podnosił, że art. 92 ust. l pkt 12 ustawy o transporcie drogowym wprowadza karę jedynie za nieposiadanie dowodów wykonania obowiązków z pktu 1-5, a pomija pkt 6, to tym samym w art. art. 92 ust. l brak jest sankcji za brak dowodu uiszczenia opłaty. Tym samym zapis w lp.6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pozostaje w sprzeczności z ustawą i nie może być stosowany. Delegacja ustawowa z art. 92 ust.2 upoważniła Ministra Infrastruktury tylko do określenia wysokości kar, a nie rozszerzenia ustawowego katalogu zachowań podlegających karze. Skarżący uważał, że poza sporem jest, że uiścił opłatę jak i organ II instancji nie stawia mu zarzutu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty wynikającego z art. 42 w/w ustawy, lecz jedynie naruszenie obowiązku przedstawienia dowodu uiszczenia opłaty, tj, art. 87 ust. l, który to przepis nie nakłada obowiązku posiadania karty opłaty, lecz dowodu jej uiszczenia. W jego ocenie karta opłaty nie jest jedynym dowodem uiszczenia opłaty, a ustawa nie wyłącza możliwości udowodnienia tego faktu w inny sposób, w tym również dowodami księgowymi. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Wbrew twierdzeniom Skarżącego wywodził, że strona nie udowodniła faktu uiszczenia należnej opłaty. Dokumentem wykazującym tę okoliczność jest bowiem prawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej i odwołał się do zasady wynikającej z § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 200l r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U..Nr 150, poz.1684 ze zm.). W karcie opłaty jest wpisanych szereg szczegółowych danych, których dopiero zestawienie z pojazdem wykonującym przewóz pozwala ustalić, czy opłata została dokonana i czy należyta jest jej wysokość. Przedstawiony przez stronę dokument księgowy dowodzi tylko faktu zakupu karty drogowej, natomiast nie można z tego dowodu wywieść, czy dokument karty opłaty został kiedykolwiek wypełniony. Dopiero po samodzielnym wypełnieniu karty opłaty drogowej przedsiębiorca nadaje temu dokumentowi moc dowodową - zarówno co do pojazdu, jak i do czasu za który opłata została uiszczona. Także przepisy w/w rozporządzenia nie przewidziały innej formy dokumentowania uiszczenia należnej opłaty. Inne, niż normatywnie wskazane dokumenty nie mogą - jego zdaniem - dowodzić faktu wypełnienia tego obowiązku publicznoprawnego, bowiem mógłby być on z łatwością obchodzony poprzez wykupienie jednej karty opłaty drogowej, sporządzenie dowodu jej zakupu i wyposażenie w taki dokument kilkudziesięciu pojazdów przedsiębiorcy. Powołał się na delegację ustawową do wydania rozporządzenia określającego stawki opłat oraz tryb wnoszenia opłaty drogowej zawartą w art. 42 ust. 7 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, stąd skarga jest nieuzasadniona. Jest bezspornym, iż kontrola miała miejsce na drodze krajowej, po której kierowca strony poruszał się pojazdem przedsiębiorcy wykonującym transport w rozumieniu ustawy i nie miał wykupionej, odpowiedniej dla tego pojazdu i właściwie wypełnionej karty drogowej. Twierdzenie strony o zagubieniu karty przez kierowcę i legitymowanie się jej dowodem zakupu nie miało dla organu dostatecznej mocy dowodowej jako, że nie można było wywieść z tego dowodu, czy dokument karty opłaty został kiedykolwiek wypełniony, zarówno co do numeru rejestracyjnego pojazdu, jak i do czasu za który opłata została uiszczona. Zdaniem Sądu miał rację organ przyjmując w chwili dokonania kontroli pojazdu - brak uiszczenia opłaty drogowej i dokonał w tej mierze zarówno prawidłowych ustaleń faktycznych jak i rozważań w zakresie oceny prawnej złożonego dowodu. Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, iż wiarygodnym dowodem zapłaty za przejazd po drogach krajowych kontrolowanego w dniu [...] lipca 2003r. pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z naczepą o nr [...] jest powołana kopia księgowego dowodu zapłaty za kartę, jako że dowód ten nie miał jakichkolwiek cech tożsamości wskazującej, że zakupiona w dniu [...] sierpnia 2002r. za wskazaną cenę karta była przeznaczona wyłącznie na potrzeby tego właśnie pojazdu, a nie innego oraz, że została poprzez prawidłowe wypełnienie wykorzystana w okresie jaki upływał po jej wypełnieniu. Podnieść bowiem należy, że zakupiona w tym dniu karta o takiej wartości nie traciła ważności i mogła być wykorzystana – po wypełnieniu – w każdym czasie. Z tego względu kopia księgowego dowodu zakupu karty jako pozbawiona cech tożsamości, nie stanowiła dostatecznego dowodu w sprawie administracyjnej świadczącego o wywiązaniu się przez przewoźnika z obowiązku publicznoprawnego. Jak słusznie organ zauważył - takim dowodem zakupienia jednej karty, pozbawionym cech tożsamości - przewoźnik mógłby posługiwać się dla potrzeb kilku, czy kilkudziesięciu pojazdów całego taboru samochodowego jaki posiada dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. W swoich argumentach prawnych Skarżący pomija prawidłowo wskazaną przez organ podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazaną w zaskarżonej decyzji, odnosząc się jedynie do delegacji ustawowej z art. 92 ust.2 upoważniającej Ministra Infrastruktury tylko do określenia wysokości kar, a nie rozszerzenia ustawowego katalogu zachowań podlegających karze. Organ bowiem w decyzji II instancji wyraźnie wskazał w materialnoprawnej podstawie rozstrzygnięcia na przepisy art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz lp. 6 lp. załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999). Art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi jednoznacznie o obowiązku uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych przez przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy oraz wykonującego przewozy na potrzeby własne. Wbrew twierdzeniu Skarżącego ustawodawca jednoznacznie upoważnił właściwego ministra do określenia w rozporządzeniu m.in. trybu wnoszenia tej opłaty, ale nie w art. 92 ust. 2, a w normie określonej art. 42 ust.7 ustawy o transporcie drogowym. Stanowi ona bowiem, iż minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2, oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Bezpodstawny jest wywód Skarżącego, iż "poza sporem jest, że uiścił opłatę jak i to, że organ II instancji nie stawia mu zarzutu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty wynikającego z art. 42 w/w ustawy, lecz jedynie naruszenie obowiązku przedstawienia dowodu uiszczenia opłaty, tj, art. 87 ust. l, który to przepis nie nakłada obowiązku posiadania karty opłaty, lecz dowodu jej uiszczenia". Zważyć bowiem należy, że organ w sposób jednoznaczny nie uznał wiarygodności złożonego dowodu na okoliczność uiszczenia opłaty drogowej za kontrolowany pojazd wyraźnie wskazując na niespełnienie wymaganego, sformalizowanego trybu wnoszenia tej opłaty. Organ prawidłowo przypisał stronie jako przedsiębiorcy podstawę materialnoprawną odpowiedzialności administracyjnej i w ocenie Sądu znalazła ona uzasadnienie w powołanych przepisach ustaw. Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne po drogach krajowych ponosi odpowiedzialność za skutek w postaci braku wymaganej karty opłaty za przejazd w dniu kontroli. Przedstawiony dowód nie potwierdził tej okoliczności w sposób nie budzący wątpliwości i organ w tym zakresie uzasadnił swoje stanowisko. Ubocznie należy wskazać, że powyższa ocena nie przeczy zasadzie wynikającej ze wspomnianego przez Skarżącego art. 87 ust. l ustawy o transporcie drogowym nakazującej kierowcy pojazdu samochodowego posiadania przy sobie i okazywania podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego m.in. dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, bowiem w świetle poczynionych ustaleń i dokonanej przez organ oceny przedstawiony dokument nie został oceniony jako dostatecznie wiarygodny dowód potwierdzający uiszczenie opłaty. Z tego względu należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270).