II SA 4063/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. Spółki z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2003 r. ; 2. orzeka, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz J. Spółki z o.o. z siedzibą w O. kwotę [...] zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. obciążył J. Spółkę z o.o. karą pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu [...] stycznia 2002 r. podczas kontroli pojazdu stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu odnośnie masy całkowitej pojazdu oraz nacisków. Z zatrzymania i kontroli pojazdu został sporządzony protokół, który stanowił integralną część decyzji. Protokół nie został podpisany przez kierowcę, w miejscu podpisu wpisano: "odmowa podpisu w obecności policjanta", w rubryce "Uwagi kierującego" wpisano: "śnieg na nawierzchni, na kontrolnej wadze wyszło więcej". W uzasadnieniu decyzji wskazano również, iż dane zawarte w protokole zostały zweryfikowane. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. decyzją z dnia [...] września 2003 r. Jako podstawy prawne wydania decyzji wskazano między innymi § 9 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 i 3 oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607) w związku z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2002 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 8, poz. 60) oraz § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 431). Decyzja była opatrzona pieczątką bez podpisu Zastępcy Dyrektora Oddziału działającego z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. W aktach nadesłanych do sądu znajdowała się kopia decyzji, jaką otrzymała strona, która zawierała podpis. Utrzymując w mocy decyzję wskazano, iż jest to decyzja nr [...] obciążająca opłatą drogową za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż kontrola pojazdu została przeprowadzona przez wykwalifikowane służby drogowe w asyście policji i podnoszone w odwołaniu zarzuty niesumienności, zaniedbań i braku fachowości kontrolujących należy uznać za chybione. W skardze do Sądu na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. skarżący wnosił o jej uchylenie zarzucając naruszenie wielu przepisów między innymi: art. 7, 8, 9 68 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a. Kierujący pojazdem kwestionował warunki, w jakich przeprowadzano pomiary, odmówił podpisania protokołu nie zgadzając się z jego zapisami. Organ w uzasadnieniu w decyzji I instancji zawarł stwierdzenia o czynnościach podjętych przez kontrolujących o odśnieżeniu i uszorstnieniu miejsca ważenia, które nie zostały zapisane w z protokole. Kierowcy odmówiono wydania protokołu. Skarżący podnosił, iż wyniki pomiarów z protokołu są inne niż wskazał organ w decyzji. Organ nie uzasadnił tych różnic stwierdzając tylko, iż dane zawarte w protokole zostały zweryfikowane. Wskazywał na znaczne przekroczenie terminów załatwienia sprawy wskazanych w art. 35 kpa. Zarzucał sprzeczność treści decyzji I instancji z treścią decyzji II instancji. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ podejmując decyzje w II instancji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zastosował przepisy prawne aktów normatywnych, które nie obowiązywały w dacie wydania decyzji. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607) wskazane jako podstawa prawna decyzji zostało uchylone z dniem 15 lutego 2002 r. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 200 r. w sprawie opłaty drogowej (Dz. U. Nr 8, poz. 60). Do postępowania w przedmiotowej sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy dotychczasowe na podstawie § 8 wyżej wymienionego rozporządzenia, który stanowił, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, bowiem postępowanie zostało wszczęte w dniu [...] listopada 2002 r. Wszczęcie postępowania po bardzo długim okresie od daty zdarzenia stanowiło, jak zasadnie podnoszono w skardze, naruszenie przepisów art. 35 i art. 36 k.p.a. Nadto w dacie wydania decyzji nie można było zastosować jako podstawy prawnej § 9 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych bowiem z datą 17 grudnia 2002 r. wszedł w życie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. P.6/02 (Dz. U. Nr 214, poz. 1816) stwierdzający niekonstytucyjność tych przepisów. Także rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 431) przyjęte w podstawie prawnej do wydania decyzji I i II instancji nie obowiązywało zostało uchylone z dniem 13 marca 2003 r. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32, poz. 262). Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Musi w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Zgodnie z ostatnim wskazanym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad dopuścił się naruszenia tych reguł procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący w postępowaniu kwestionował ustalenia zapisane w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu czego odzwierciedleniem jest uwaga o śniegu na nawierzchni oraz odmowa jego podpisania. Organ uznał, iż nie miało to wpływu na wynik ważenia nie uzasadniając swojej oceny. W protokole zawarte są inne pomiary a inne w decyzji, organ nie wyjaśnił tych rozbieżności ograniczając się do stwierdzenia, iż dane zostały zweryfikowane. Strona w trakcie postępowania zarzucała, iż protokół nie spełniał wymogów wskazanych w art. 68 k.p.a. i ustalenia w nim zawarte nie mogły stanowić dowodu w sprawie, organ nie odniósł się do tych zarzutów powołując się na wzór protokołu. Ponadto organ rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję a jednocześnie zmienił jej treść wskazując na inną wysokość kary pieniężnej. Stanowi to naruszenie art. 138 ust. 1 pkt 1 k.p.a., utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji oznacza, iż organ uznaje ją za prawidłową co do rozstrzygnięcia, zmiana decyzji oznacza, iż organ powinien ją uchylić (w części lub w całości) i sam orzec co do istoty. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 wyżej powołanej ustawy.