II SA 409/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.), Sędziowie WSA Dorota Wdowiak, Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas, Protokolant Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi R. S. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] i uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych nr [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] w części dotyczącej uchwały nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2000 r., 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz R. S. kwotę 20 zł (dwadzieścia) tytułem częściowego zwrotu wpisu sądowego. Krajowa Rada Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi wniesionej przez skarżącego w związku z podjęciem uchwały przez KRRP z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] stwierdziła podjęcie uchwały Nr [...] Rady OIRP w [...] z dnia [...] czerwca 1997 r. i uchwały nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2000r. z naruszeniem prawa oraz przyznała odszkodowanie w wysokości symbolicznej złotówki (słownie: jeden złoty). W uzasadnieniu podano, że Krajowa Rada Radców Prawnych rozpoznając wniosek Pana R. S. o stwierdzenie nieważności uchwał Nr [...] Rady OIRP w [...] z dnia [...] czerwca 1997 r. i uchwały nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2000r. – biorąc pod uwagę orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności wyrok NSA z dnia 23 listopada 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA 3377/00, - stwierdziła, że w/w uchwały były dotknięte wadą nieważności (podjęte z rażącym naruszeniem prawa). Przepis art. 33 ustawy o.r.p. nie dawał bowiem podstawy do przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego (patrz cytowany wyżej wyrok NSA). Krajowa Rada Radców Prawnych nie stwierdziła jednak nieważności w/w uchwał, gdyż uchwały dotyczące roku 1997, zarówno dotyczące wpisu na listę aplikantów, jak i ta, która objęta jest wnioskiem Pana R. S. wywołały nieodwracalne skutki prawne, do których należy zaliczyć: 1. ukończenie aplikacji przez osoby wpisane na listę aplikantów w 1997r., 2. zmiana ustawy dokonana ustawą z dnia 22 maja 1997r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 75 poz. 471), uzależniająca wpis poczynając od [...] wrześnią 1997r. od wyników konkursu, 3. niemożność wybiórczego potraktowania Wnioskodawcy, wobec konieczności stosowania konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. W skardze na powyższą uchwałę Pan R. S. domagał się stwierdzenia nieważności powyższych uchwał zarzucając im rażące naruszenie prawa. Zdaniem skarżącego nietrafny jest pogląd organu, iż uchwała OIRP z dnia [...] czerwca 1997r., której stwierdzenie nieważności było przedmiotem postępowania wywołała nieodwracalne skutki prawne. Nadto skarżący podniósł, iż organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Krajowa Rada Radców Prawnych w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie odwołując się do argumentacji jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 listopada 2001 r. sygn. akt. II SA 3377/00 uchylił uchwałę KRRP z dnia [...] czerwca 2000r. Nr [...] oraz z dnia [...] października 2000r. Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności zakwestionowanej uchwały OIRP w [...] z dnia [...] czerwca 1997 odmawiającej wpisu R. S. na listę aplikantów radcowskich. Uchylenie przez NSA w/w uchwał skutkowało wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego. Nie mogły być więc one przedmiotem ponownej oceny przez organ w postępowaniu administracyjnym. A tak się stało w niniejszej sprawie. Organ ponownie rozpatrując wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2000r. o stwierdzenie nieważności uchwały OIRP z dnia [...] czerwca 1997r. objął przedmiotem rozpoznania nieistniejącą już uchwałę z dnia [...] października 2000r. Nr [...]. Zaskarżona więc uchwała, jak i uchwała ją poprzedzająca z dnia [...] czerwca 2001 r. w części dotyczącej uchwały KRRP z dnia [...] października 2000r. dotknięta jest wadą nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w związku z powyższym sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy o p.s.a i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. W pozostałym zakresie skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 23 listopada 2001r. sygn. akt II SA 3377/01 wyraził pogląd, że uchwała OIRP z dnia [...] czerwca 1997r. wywołała nieodwracalne skutki prawne i dlatego nie należałoby stwierdzać jej nieważności a zastosować ewentualnie przepis art. 158 § 2 k.p.a. ograniczając się do stwierdzenia wydania zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa. W dacie podejmowania zaskarżonej uchwały obowiązywały przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W myśl art. 30 tej ustawy ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia (w aktualnie obowiązującym stanie prawnym zasada ta jest wyrażona w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Organ więc ponownie rozpoznając sprawę był związany wyrażoną w wyroku NSA z dnia 23 listopada 2001r. oceną prawną. W tym stanie rzeczy zarzuty strony nie są zasadne. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 151 i 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.