II SA 4101/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski, Sędziowie WSA Ewa Frąckiewicz, asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę II SA 4101/02 U Z A S A D N I E N I E Zezwoleniem z dnia [...] września 2002r. Nr [...] Burmistrz Gminy [...] zezwolił na podstawie art. 104 k.p.a., art. 18 ust 1, 1a, pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 82r Nr 35 poz. 230 ze zm.) oraz stosowanych uchwał Rady Gminy [...], Pani D. K. na sprzedaż w placówce handlowej napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18 % alkoholu. Alkohole te miały być spożywane poza miejscem sprzedaży. Zezwolenie zostało udzielone na okres od [...] września 2002 r. do [...] września 2004r. Burmistrz Gminy [...] odstąpił od uzasadnienia powyższej decyzji stosownie do treści art. 107 § 4 k.p.a. Na odwrotnej stronie zezwolenia został umieszczony wyciąg z ustawy z dnia 26 października 1982 r o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz wyciąg z uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 Rady Gminy [...]. Zezwolenie zostało wydane po zasięgnięciu opinii Zarządu Gminy [...]. Pani D. K. otrzymała powyższą decyzję w dniu [...] września 2002r. i oświadczyła, że nie będzie się odwoływać. W dniu [...] września 2002r. Pani D. K. złożyła odwołanie od w/w decyzji (zezwolenia) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wniosła o uznanie w/w zezwolenia jako nowego w myśl ustawy z dnia 26 października 1982r. – art.. 111 ust. 2 pkt 2 i 3, ust. 3 pkt 2, ust. 4, ust. 5 oraz art. 18 ust. 5 i ust. 8 pkt 2 o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz o zwrot pobranej nadpłaty w wysokości 810 zł 99 gr. W uzasadnieniu podniosła między innymi, że w związku z wydanym zezwoleniem na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży Urząd [...] zażądał opłaty, która nie znajduje uzasadnienia w przepisach w/w ustawy. Podwyższając o opłatę opierającą się o wartości sprzedanego alkoholu w roku 2001 Wydział Handlu i Usług [...] potraktował wydanie zezwolenia jako kontynuację poprzedniego już nieaktualnego. Poprzednie zezwolenie miało ważność do [...] września 2002 r., a nowe wydano z datą [...] września 2002 r. W związku z czym nie było kontynuacją poprzedniego. Jednocześnie Wydział Handlu i Usług [...] pobrał od każdego zezwolenia opłatę skarbową w kwocie 833 zł każde, czym zaświadczył, że zezwolenia są nowe. Władze Gminy podwyższając opłatę zależnie od wartości dokonanej sprzedaży przy obowiązywaniu nieaktualnych już zezwoleń rozszerzają interpretację przepisu Ustawy, na którą się przy wydaniu zezwoleń powołują. Decyzją z dnia [...] listopada 2002r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] września 2002r. działając na zasadzie art.. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 26 października 1982r o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło między innymi, że: "Wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych dokonuje się w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z jego dyspozycją sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydawanego przez właściwego wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), po zasięgnięciu opinii zarządu gminy. W niniejszej sprawie Zarząd Gminy [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2001r. pozytywnie zaopiniował wniosek skarżącej w przedmiocie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Należy wskazać, iż organ I instancji przy wydawaniu decyzji, w którym wyrażane jest zezwolenie na sprzedaż alkoholu bądź jego odmowa obowiązany jest uwzględnić: 1st) przepisy zawarte w art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, 2nd) zawartą w art. 7 k.p.a. zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także 3rd) przepisy prawa miejscowego. Interes społeczny wyznaczają zadania gminy wynikające z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które związane są przed wszystkim z ogólnym obowiązkiem organów administracji publicznej podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych. Zgodnie bowiem z art. 1 powołanej ustawy organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożywania tych napojów, oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy. Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży są wydawane w granicach liczby punków sprzedaży ustalonej przez radę gminy zgodnie z art. 12 ust. 1 powołanej ustawy. W myśl ust. 3 powołanego przepisu zezwolenia na prowadzenia sprzedaży i usytuowania odpowiadające zasadom określonym przez radę gminy zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawi przedmiotowa placówka spełnia wymogi dotyczące lokalizacji określone w uchwałach nr [...] z dnia [...] listopada 2001r. i [...] z dnia [...] grudnia 2001r. wydanych przez Radę Gminy [...]. Zezwolenie – zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 8 pkt 2 powołanej ustawy – wygasa w przypadku upływu terminu ważności zezwolenia. Uprzednio wydane w tym zakresie zezwolenie wygasło z dniem [...] września 2002r. W myśl art. 111 ust. 1 powołanej ustawy gminy pobierają opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18. Opłatę pobiera się corocznie w wysokości odpowiadającej urzędowej cenie detalicznej 5 litrów spirytusu luksusowego za każdy rok objęty zezwoleniem na sprzedaż napojów zawierających powyżej 4,5% do 18 % alkoholu. Opłatę tą podwyższa się - zgodnie z ust. 3 pkt. 2 powołanego przepisu – o 100% w przypadku punków sprzedaży, których wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła równowartość 30 000 EURO, ustaloną przy zastosowaniu kursu kupna walut obcych ogłaszanego przez NBP z dnia 31 grudnia tego roku. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku przy wyliczeniu opłaty uwzględniono okres od dnia [...] września 2002r. Podwyższenia o 100% dokonano z uwagi na fakt, iż wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych według znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia skarżącej z dnia [...] stycznia 2002r. wyniosła w 2001r. – 195 749,76 zł, kwota ta przekracza równowartość 30 000 EURO tj. 104 124, 00 zł. Jak wynika z akt sprawy przy dokonywaniu obliczenia powyższej opłaty dwukrotnie pobrano opłatę za piwo, nadpłata w wysokości 873,32 zł zostanie przekazana na konto bankowe skarżącej, okoliczność tą potwierdza pismo Naczelnika Wydziału Handlu i Usług z dnia [...] września 2002r. skierowane do Wydziału Finansowego Urzędu [...]. Zdaniem SKO podjęta w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji decyzja spełnia kryteria ustalone w przepisach ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ocena stanu faktycznego dokonana przez organ I instancji nie nosi cech dowolności, zaś podjęta decyzja pozostaje w zgodności z przepisami prawa miejscowego ustanowionymi w wykonaniu przepisów powołanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi." Skargę na powyższą decyzję do NSA wniosła Pani D. K. Początkowo skarga została wniesiona jedynie na decyzję SKO z dnia [...] listopada 2002r. znak [...] sygn. IISA4101/02 ze wskazaniem, że jest to decyzja utrzymująca w mocy decyzję nr [...] oraz [...] z dnia [...] września 2002r. W wyniku korespondencji ze skarżącą ustalono, że zaskarża ona również druga decyzję tj. [...] pod sygn. IISA5430/03. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciła jej błędne zastosowanie podstawy prawnej. W uzasadnieniu podniosła między innymi, że ustawa jasno określa, że zezwolenia wydawane są na czas oznaczony i wygasają z upływem terminu ważności. Poprzednia zezwolenie wygasło z dniem [...] sierpnia 2002r. Urząd [...] wydał zezwolenie w dacie [...] wrzesnia 2002r. pobierając opłatę skarbową za wydanie zezwolenia oraz wyrzucając opłatę za korzystanie z zezwolenia wg kryteriów wartości sprzedaży wyrobów alkoholowych za rok 2001, tak jakby zezwolenie było kontynuowane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniosło między innymi, że zarzuty skarżącej odnoszą się do nieprawidłowych czynności dotyczący obliczenia i przyjęcia opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych – co nie stanowi przedmiotu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.127 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest decyzja SKO [...] z dnia [...] listopada 2002r., która to decyzja utrzymuje w mocy decyzję (zezwolenie) nr [...] z dnia [...] września 2002r. na mocy, której skarżąca otrzymała zezwolenie na sprzedaż w placówce handlowej napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu. Alkohole te miały być spożywane poza miejscem sprzedaży. Zezwolenie zostało wydane na okres od [...] września 2002 do [...] września 2004 r. Decyzja ta została wydana w oparciu o art. 104 k.p.a., art. 18 ust. 1, 1a pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 82r. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.) oraz stosowane uchwały Rady Gminy [...]. Powyższa decyzja nie nakładała na skarżącą obowiązku uiszczenia żadnych opłat. Tymczasem skarżąca w swej skardze kwestionuje nie decyzję – zezwolenie, lecz wysokość opłaty jaką miała uiścić na rzecz gminy. Jednak jak już wykazano powyżej, przedmiotem zaskarżonej decyzji nie jest rozstrzygnięcie co do wysokości opłaty, którego skarżąca nie zaskarżyła w obowiązującym trybie, a jedynie rozstrzygnięcie o charakterze koncesyjnym – zezwolenie, którego skarżąca nie kwestionuje. Mając powyższe na uwadze w trybie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak następuje w sentencji. Na marginesie należy dodać, że opłata za zezwolenie ustalana jest w oparciu o art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez gminę. Uwadze Sądu nie wszedł fakt, iż błędnie w uzasadnieniu decyzji SKO podało, że "opłatę pobiera się corocznie w wysokości odpowiadającej urzędowej cenie detalicznej 5 litrów spirytusu luksusowego". W dacie wydania decyzji opłata wynosiła zgodnie z art. 111 ust. 2 pkt 2 "równowartość 125 euro ustalona przy zastosowaniu kursy kupna walut obcych, ogłaszanego przez NBP z dnia wydania zezwolenia". Uchybienie to nie miało jednak zdaniem Sądu wpływu na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej.