II SA 4103/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na Ministra Środowiska z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie koncesji na wydobywanie torfu oddala skargę Decyzją z dnia [...].04.2001 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku M. K., D. W. i A. W. s.c. "[...]"[...] zmienił decyzję tego organu z dnia [...].07.2000 r. nr [...] udzielający koncesji na wydobywanie torfu ze złoża "[...]" przez dołączenie do obszaru koncesyjnego działek nr [...],[...],[...] obręb [...] Gm. [...]. W dniu [...].06.2001 r. S. S., właściciel działek nr [...] i [...] przylegających do obszaru górniczego, złożył do Ministra Środowiska odwołanie od w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.2001 r. Wskutek odwołania Minister Środowiska ostateczną decyzją z dnia [...].09.2001 r. nr [...] uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Minister Środowiska uznał, że odwołującemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie udzielenia koncesji na wydobywanie torfu ze stanowiących obszar górniczy działek nr [...],[...] i [...], skoro te działki graniczą z działkami odwołującego. Ponadto, co ustalił Minister, wniosek o zmianę koncesji nie odpowiadał wymaganiom prawa określonym w art. 17 ust 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 88a i nast. ustawy Prawo o działalności gospodarczej oraz w przepisach ustawy z dnia 4.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (art. 20 ust. 2 i art. 25 ust 2). W skardze na powyższą decyzję Ministra Środowiska skarżący M. K., A. W. i D. W. zarzucili naruszenie art. 28 k.p.a. kwestionując legitymację S. S. do bycia stroną w postępowaniu koncesyjnym. Wyrokiem z dnia 17.04.2003 r. sygn. akt II SA 3532/01 NSA uchylił zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko skarżących, iż S. S. nie przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art.28 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku NSA podniósł, iż stroną postępowania toczącego się na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze jest podmiot składający wniosek udzielenie koncesji oraz występujący o zatwierdzenie dokumentacji przewidzianej w tej ustawie. Za stroną postępowania winien być również, zdaniem NSA, uznany właściciel terenu, w ramach którego projektowana działalność ma być wykonywana, zaś inne podmioty, w tym właściciele sąsiednich terenów mogą być uznani za stronę postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia koncesji jedynie w razie wykazania interesu prawnego na zasadach określonych w art. 28 k.p.a., a S. S. nie wykazał, by posiadał wynikający z przepisów prawa materialnego interes prawny, bycia stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie torfu. Natomiast, co nadto podniósł NSA w zw. ze stwierdzonymi w zaskarżonej decyzji naruszeniami prawa, nie ma przeszkód do ew. wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej. W piśmie z dnia [...].05.2003 r. S. S. złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.2001 w zw. z naruszeniem prawa geologicznego i górniczego w tej decyzji. Decyzją dnia [...].07.2003 r. [...] Minister Środowiska na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania. Minister odwołał się do w/w wyroku i stanowiska NSA wyrażonego w jego uzasadnieniu co do braku po stronie S. S. przymiotu strony oraz do wyroku NSA z dnia 22.09.1999 r. IV SA 1400/97 i uznał, iż wniosek o wszczęcie postępowania w celu stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].04.2001 r. został złożony przez podmiot, który nie jest w sprawie legitymowany. S. S. złożył wniosek do Ministra Środowiska o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...].10.2003 r. nr [...] Minister Środowiska utrzymał zaskarżoną decyzję z dnia [...].07.2003 r. w mocy. Zdaniem Ministra S. S. uzasadniając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy tym, że cały proces administracyjny był wadliwy, szkodliwy dla środowiska i dla niego krzywdzący, nie wykazał interesu prawnego w sprawie zakończonej decyzją Wojewody z dnia [...].04.2001 r. W skardze na tę decyzję, wniesionej do NSA w Warszawie, S. S., wniósł o jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności. Skarżący podniósł, że Minister badając w/w decyzję Wojewody wytknął organowi koncesyjnemu szereg rażących uchybień i te uchybienia potwierdził NSA w wyroku z dnia 17.04.2003 r., a w następnej decyzji z dnia [...].10.2003 r. te same zarzuty nie są podstawą do uchylenia decyzji. Zdaniem skarżącego organ wydał w tej sprawie dwie sprzeczne decyzje administracyjne i on z takim stanem rzeczy się nie zgadza, bo ojciec właścicieli firmy wykupował w sposób rabunkowy działki z podłożem torfowym przekazywał synom do eksploatacji, a wpływ wyrobisk torfowych na grunty sąsiednie jest ogromny w sensie degradacji i nieuznawanie właścicieli sąsiednich gruntów jako strony jest krzywdzące. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji Minister podniósł, iż nieuzasadniony jest również zarzut sprzeczności jego decyzji z dnia [...].09.2003 r. z zaskarżoną decyzja, bowiem w świetle wyroku NSA z dnia 17.04.2003 r. decyzja z dnia [...].09.2001 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego i powoływanie się na nią nie znajduje jakichkolwiek podstaw faktycznych prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z mocy art.97 ust 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwane p.p.s.a.). Zgodnie z art. 13 ust 2 tej ustawy sadem właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny , na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej i którego działalność została zakończona. Skoro zatem sprawa dotyczy skargi na decyzję Ministra Środowiska, którego siedziba znajduje się w Warszawie, to sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości prze kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sądy Administracyjne sprawują zatem kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym, nie zaś według kryterium słuszności. Badając w takim aspekcie zaskarżona decyzję, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa i w konsekwencji uznał, iż skarga podlega oddaleniu. Minister Środowiska zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy swoją decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w celu stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].04.2001 r. z uwagi na brak po stronie skarżącego legitymacji do złożenia wniosku o wszczęcie takiego postępowania. Takie zatem i w tym przypadku (tak jak w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem NSA z dnia 17.04.2003 r.) istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stosownie do art. 157 § 2 k.p.a. wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności następuje na żądanie strony lub z urzędu, niezależnie od tego z czyjej inicjatywy takie postępowanie zostało wszczęte, podstawowe znaczenie ma określenie stron postępowania, a w wypadku wystąpienia (tak, jak w tym przypadku) z takim żądaniem przez określony podmiotu ma to szczególne znaczenie, gdyż powstaje kwestia oceny, czy osoba żądająca wszczęcia takiego postępowania jest legitymowana do wystąpienia z takim żądaniem. Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca definiując w powołanym wyżej przepisie, pojęcie strony postępowania administracyjnego wskazał zatem na powiązanie danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym, to jest takim, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się do sytuacji danego podmiotu. Tak więc o tym, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decyduje nazwa prawna, z której dla tego podmiotu będą wynikały wprost określone prawa lub obowiązki (por. wyrok NSA z 14.11.2001 r. sygn. akt II SA 1230/01. Wokanda 2002/4/39 i postanowienie z 15.12.1998 r. sygn. akt II SA 1551/98 LEX nr 43215). Interes prawny ma zatem charakter materialno-prawny i tylko przepisy prawa materialnego stanowią podstawę interesu prawnego. O tym czy dany podmiot ma interes prawny decyduje zatem przepis prawa materialnego, a nie jego przekonanie(niezależnie od okoliczności stanowiących jego podłoże). Skarżący jednak nie wykazał, aby posiadał wynikający z przepisów prawa materialnego, interes prawny bycia stroną w postępowaniu kasacyjnym zakończonym decyzją Wojewody z dnia [...].04.2001 r. i był legitymowany do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Nie wskazał normy prawnej, z której wynikałyby dla niego bezpośrednio określone prawa lub obowiązki uzasadniające jego legitymację do złożenia przedmiotowego wniosku. Nie uzasadnia posiadania przez skarżącego przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności w/w decyzji podnoszona w skardze okoliczność negatywnego, w jego ocenie, wpływu wyrobisk torfowych na grunty sąsiedzkie, czy też jak podaje skarżący forma załatwienia koncesji z którą się nie zgadza i popełnione w jego ocenie uchybienia przez organ koncesyjny. W tym stanie rzeczy Minister Środowiska zasadnie uznał, iż w sprawie zachodzą w świetle art. 157 § 3 k.p.a. przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].04.2001 r., bowiem żądanie w tym zakresie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie. W tym stanie rzeczy WSA skargi nie uwzględnił i stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.