II SA 4154/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-23

Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Gronowski, Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka, Sędzia WSA Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak wymaganego zaświadczenia na krajowy przewóz drogowy na potrzeby własne, przy jednoczesnym posiadaniu zaświadczenia na międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne, może być podstawą do nałożenia kary pieniężnej, nawet jeśli strona powołuje się na błędną interpretację przepisów przez organ ewidencyjny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie zaświadczenia na międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne nie zwalnia z obowiązku uzyskania odrębnego zaświadczenia na krajowy przewóz drogowy na potrzeby własne. Obowiązek ten wynika wprost z ustawy, a błędna interpretacja przepisów przez organ ewidencyjny nie może stanowić podstawy do uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej. Strona, jako profesjonalny podmiot gospodarczy, powinna dołożyć należytej staranności w zapoznaniu się z obowiązującymi przepisami.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną na spółkę jawną za brak wymaganego zaświadczenia na krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne w dniu kontroli. Spółka posiadała jedynie zaświadczenie na międzynarodowe przewozy tego typu i twierdziła, że została wprowadzona w błąd przez organ ewidencyjny co do obowiązku posiadania odrębnego zaświadczenia krajowego. Spółka wniosła skargę do sądu, podnosząc naruszenie zasad k.p.a. i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Gronowski, Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka, Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.), Protokolant: Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 r. sprawy ze skargi P.P.H.U. "P." spółka jawna I.W. i K.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 roku nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 33 ust. 1, 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym /Dz.U Nr 125, poz. 1371, Dz.U z 2002 r. Nr 25, poz. 253 i Nr 89, poz. 804/, lp. 1 ust.3 załącznika Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U Nr 115, poz. 999/, przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu, w dniu [...] lipca 2002 roku nakładającą karę pieniężną na P.P.H.U. "[...]" Sp. j. I.W. i K.K. pieniężnych wysokości [...] złotych za brak wymaganego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: W dniu [...] lutego 20003 roku, w K. Inspekcja Transportu Drogowego przeprowadziła kontrolę pojazdu należącego do P.P.H.U. "[...] Sp. j. I.W. , K.K.. W dniu kontroli, wykonywana przez stronę działalność spełniała cechy przewozu rzeczy na potrzeby własne, w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Ten fakt nie był kwestionowany w toku postępowania. Strona nie posiadała zaświadczenia na wykonywanie krajowego przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne. Uzyskała je dopiero po kontroli tj. [...] lutego 2003 roku. Wobec braku, wymaganego art. 33 ust. 1 ustawy, zaświadczenia zasadnym było nałożenie kary, której wysokość wynika z lp.1 ust. 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2003 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyło P.P.H.U. "[...]" Sp. j. I.W., K.K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] lutego 2003 roku. W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że nie miała wiedzy, iż posiadane zaświadczenie na przewozy międzynarodowe nie uprawnia do przewozów krajowych. W organie ewidencyjnym /Starostwie Powiatowym/ uzyskała informację, że zaświadczenie na potrzeby własne międzynarodowe "konsumuje" uprawnienie "krajowe". Strona nie była zorientowana w ewolucji i zmianach urzędowych interpretacji przepisów ustawy. Działała w dobrej wierze i zaufaniu do treści udzielonych informacji w zakresie interpretacji przepisu prawa. Nie może więc ponosić ujemnych konsekwencji a wręcz jest to okoliczność zwalniająca ją od odpowiedzialności administracyjnej. Ukaranie strony za błędy i brak kompetencji urzędników narusza art. 8 i 9 kpa oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi. Kontrolując zaskarżona decyzję punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie Ustawa z dnia 6 września 2001 roku transporcie drogowym, w brzmieniu z daty wydania decyzji ostatecznej, w art. 4 pkt 4 definiuje pojęcie niezarobkowego przewozu drogowego /przewozu na potrzeby własne/, wprowadzając w pkt 5 i 6 rozróżnienie niezarobkowego krajowego przewozu drogowego i niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego. Ich wykonywanie uzależnione zostało od uzyskania odpowiedniego zaświadczenia /art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku/. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że skarżąca spółka w dniu kontroli wykonywała niezarobkowy krajowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne. Stosownie do treści art. 33 ust. 1 ustawy krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego ich prowadzenie. Skarżąca Spółka nie posiadała wymaganego przepisami ustawy zaświadczenia. Legitymowała się jedynie zaświadczeniem na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne. Twierdziła przy tym, że została wprowadzona w błąd przez organ ewidencyjny w przedmiocie braku obowiązku posiadania zaświadczenia na potrzeby własne przy przewozach niezarobkowych krajowych w sytuacji, gdy posiadała zaświadczenie na międzynarodowe przewozy tego typu. Błąd w interpretacji prawa przez urzędnika winien zwolnić stronę od odpowiedzialności. Zdaniem sądu, zgodzić się należy z organem, że obowiązkiem skarżącej Spółki było posiadanie zaświadczenia o wykonywaniu niezarobkowego krajowego przewozu drogowego na potrzeby własne. Z tego obowiązku nie zwalniało zaświadczenie na międzynarodowe przewozy tego typu. To na skarżącym ciążył obowiązek uzyskania wymaganego zaświadczenia. Jako profesjonalny przewoźnik winien być zorientowany w obowiązujących przepisach. Nie może uwolnić się od odpowiedzialności powołując się na interpretację organu pełniącego jedynie rolę ewidencyjną. Tym samym nie zwalniało go od odpowiedzialności powoływanie się na informację uzyskaną w Starostwie. Obowiązek posiadania stosownego zaświadczenia wynika wprost z ustawy. Interpretacje nawet błędne nie mogą stanowić źródła prawa. Z tekstem ustawy skarżący mógł się z łatwością zapoznać. Istniała też możliwość zasięgnięcia pomocy prawnej, czego skarżący nie dokonał poprzestając na błędnej, jak się okazało, interpretacji urzędniczej. Co prawda Kodeks postępowania administracyjnego nakłada na organy administracji państwowej określone obowiązki w zakresie, aby strony z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, jednak zasada ta nie może być rozumiana jako obowiązek świadczenia pomocy prawnej. Nałożenie tego obowiązku nie zwalnia prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek od dołożenia należytej staranności w zaznajomieniu się z przepisami prawa regulującymi ich uprawnienia i obowiązki wynikające z prowadzenia tej działalności. Fakt błędnej informacji udzielonej przez pracownika samorządowego (jeżeli zostanie wykazany) może ewentualnie rodzić skutki cywilnoprawne (odszkodowawcze), nie wpływa jednak na byt prawny odpowiedzialności wynikającej z naruszenia konkretnego przepisu prawa, w tym wypadku art. 33 ust. 1 ustawy. Rację ma organ twierdząc, że zasada zaufania obywatela do organów administracji jest jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Dotyczy ona jednak konkretnego postępowania. Tym postępowaniem jest postępowanie w sprawie obciążenia karą pieniężną a w nim zasada ta nie doznała uszczerbku. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo przyjął odpowiedzialność skarżącej Spółki. W świetle powyższych rozważań zarzuty naruszenia art. 8 i 9 kpa oraz 2 i 32 Konstytucji RP sąd uznał za niezasadne. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddalił albowiem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło