II SA 4160/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia NSA(deL) Sędzia WSA Protokolant Dorota Wdowiak Zdzisław Romanowski Zbigniew Rudnicki (spr.) Marlena Chmielewska l po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi P.H.U. "[...]" sc. Z.J. i A.J. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] lipca 2001 r. , Nr[...] 2. stwierdza, że omówione decyzje nie podlegają wykonaniu Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2001 wydaną zgodnie z protokółem nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. z zatrzymania i kontroli pojazdu, obciążył p. Z.J. opłatą drogową w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu powołanej decyzji stwierdzono m. in., że poddając kontroli wagowej pojazd będący własnością p. Z.J. stwierdzono przekroczenie nacisku na trzecią, czwartą i piątą oś pojazdu. To pozwoliło na uznanie, że pojazd był pojazdem nienormatywnym, a przewoźnik wykonywał nim przejazd w dniu [...] lipca 2001 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości N. bez zezwolenia. Te ustalenia uzasadniały obciążenie przewoźnika opłatą drogową o podwyższonej wysokości, zgodnie z § 9 ust. l pkt l i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U.Nr51,poz.607). Na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. strona wniosła w dniu [...] sierpnia grudnia 2001 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy uzasadniając to tym, że pojazd, który ważono, nie przekroczył dopuszczalnej masy całkowitej 42,5 t., a rodzaj wożonego materiału (kaolin) uniemożliwiał kierowcy wpływ na jego ułożenie. Poza tym w zakładzie, w którym nastąpił załadunek towaru, znajdowała się tylko waga do ważenia masy całkowitej, i kierowca nie był w stanie stwierdzić, czy i która oś jest prześladowana lub niedoładowana. W wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych( Nr [...]) z dnia [...] marca 2002 r. organ ten utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu stwierdził, że ważenie pojazdu przeprowadzone było prawidłowo, a fakt, że nie została przekroczona masa całkowita nie oznacza, że nie przekroczone zostały parametry dotyczące nacisku osi pojazdu na drogę, co już powoduje obowiązek naliczenia opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumenty z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując na zachowanie masy całkowitej pojazdu, niemożność stwierdzenia nacisku na poszczególne osie pojazdu oraz zwrócono uwagę na niedokładność ważenia, wynikającą z użycia wagi przenośnej zamiast wagi stacjonarnej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, odwołując się do uzasadnienia zawartego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W świetle art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, póz. 2052) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie powołanej wyżej ustawy. Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów trzeba stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż w niej wskazane. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. P 6/02(Dz.U. Nr 214, póz. 1816) wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m.in. § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2000 r. o opłatach drogowych (Dz. U. Nr 51, póz. 607) z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. l oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu Trybunał powoływał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999 r., sygn. 7/98, w którym stwierdził, że § 4 ust. 4 pkt l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP przez to, że naruszył zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Stwierdził w związku z tym, że ustalenia opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie § 4 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych, uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych, pomimo wspomnianego, wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 7/98, dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją. Mając to na względzie należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w spawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art. 92 ust. l Konstytucji RP. Wyeliminowanie z porządku prawnego przepisu prawnego powoduje, że nie może on być też wzorcem kontroli dla innych przepisów prawnych. W rozpoznawanej sprawie obie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych. Stosownie zaś do art. 145a § l K.p.a. w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 pkt l lit b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązuje Sąd do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle tej regulacji prawnej rozważanie zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne. Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 145 l pkt l lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekł, jak w sentencji.