II SA 4161/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia NSA Sędzia WSA Protokolant Dorota Wdowiak Zdzisław Romanowski Zbigniew Rudnicki (spr.) Marlena Chmielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H.G. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] listopada 2001 r., Nr [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją z dnia [...] listopada 2001r. nr [...], znak: [...], wydaną zgodnie z protokółem nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. z zatrzymania i kontroli pojazdu, obciążył p. H.G. opłatą drogową w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu powołanej decyzji stwierdzono m. in., że poddając kontroli wagowej pojazd będący własnością p. H.G. stwierdzono przekroczenie nacisku na drugą, trzecią, czwartą i piątą oś pojazdu oraz przekroczenie masy całkowitej pojazdu. To pozwoliło na uznanie, że pojazd był pojazdem nienormatywnym, a przewoźnik wykonywał nim przejazd w dniu [...] listopada 2001 r. na drodze krajowej nr [...] bez zezwolenia. Te ustalenia uzasadniały obciążenie przewoźnika opłatą drogową o podwyższonej wysokości, zgodnie z § 9 ust. l pkt l i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr51,poz.607). Na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. strona wniosła w dniu [...] grudnia 2001 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy uzasadniając to tym, że odległości między osiami pojazdu, przyjęte w protokóle jego zatrzymania i kontroli oraz zaskarżonej decyzji nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi pojazdu. Tezę tę strona wywodziła z przeprowadzonej na jej zlecenie w dniu [...] grudnia 2001 r. opinii technicznej nr [...]. W wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad ( znak: [...]) z dnia [...] kwietnia 2002 r. organ ten uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obciążenia opłatą drogową w wysokości [...] zł obciążając jednocześnie skarżącego tą opłatą w wysokości [...] zł. Zmiana ta była wynikiem uznania zarzutu strony dotyczącego błędnego pomiaru odległości między osiami naczepy. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP, a przyjęcie odległości między osiami pojazdu zgodnej ze stanem faktycznym prowadzi do wniosku, że nie nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych parametrów dotyczących obciążenia osi pojazdu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, wskazując, że właściwa kwalifikacja osi skontrolowanego pojazdu (dwie pierwsze osie jako pojedyncze, pozostałe jako osie składowe) uzasadnia ustalenie opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w wysokości obliczonej w zaskarżonej decyzji (tj. [...] zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W świetle art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -- Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, póz. 2052) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie powołanej wyżej ustawy. Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów trzeba stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż w niej wskazane. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. akt P 6/02 (Dz.U. Nr 214, póz. 1816) wydanym po rozpoznaniu pytana prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m.in. § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2000 r. o opłatach drogowych (Dz. U. Nr 51,póz. 607) z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. l oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu Trybunał powoływał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999 r., sygn. akt P. 7/98 (Dz.U. Nr 40, póz. 411), w którym stwierdził, że § 4 ust. 4 pkt l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP przez to, że naruszył zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis 0 charakterze represyjnym. Stwierdził w związku z tym, że ustalenia opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie § 4 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych, uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych, pomimo wspomnianego, wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie oznaczonej sygn. akt. P. 7/98 (Dz.U. Nr 40, póz. 411), dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją. Mając to na względzie należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w spawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art. 92 ust. l Konstytucji RP. Wyeliminowanie z porządku prawnego przepisu prawnego powoduje, że nie może on być też wzorcem kontroli dla innych przepisów prawnych. W rozpoznawanej sprawie obie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych. Stosownie zaś do art. 145a § l K.p.a. w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 pkt l lit b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązuje Sąd do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle tej regulacji prawnej rozważanie zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne. Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 145 l pkt l lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekł, jak w sentencji.