II SA 4166/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Frąckiewicz Sędziowie: NSA Stanisław Gronowski WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Aleksandra Macewicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2002r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...] orzekając o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz E.M. kwotę [...] zł tytułem zwrotu wpisu sądowego. Decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2002r. wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l i 127 § 3 kpa, art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21.III.1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 71, poz.838 ze zm.)oraz § 2 ust.2 tabela Lp 5 § 9 ust. l, 2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat .drogowych (Dz.U.Nr 51,poz.607) w związku z § 2-5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l.IV.1999r. w sprawie warunków technicznych i zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U.Nr 44, poz.432) po ponownym rozpoznaniu została utrzymana w mocy decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2001 r. obciążająca E.M. opłatą drogową w kwocie [...] zł [...] gr za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na drodze krajowej nr [...] w miejscowości O.. Ustalono, że dnia [...] sierpnia 2001 r. w O. w wyniku kontroli pojazdu marki [...] nr rej. [...] z naczepą typu [...] nr rej . [...] przewożącego wapno, stanowiącego własność E.M., kierowanego przez J.B. nastąpiło przekroczenie nacisku na drugą i piątą oś pojazdu o [...] kN i [...] kN ponad wielkości określone przepisami. Sporządzono protokół z pomiaru, podpisany został przez kierowcę, który nie zgłaszał zastrzeżeń do poprawności kontroli. Decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2001 r. właścicielka pojazdu E.M. została obciążona wymienioną wyżej opłatą drogową, której zasadę i wymiar organ oparł na podstawie wskazanych wyżej przepisów. E.M. we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] listopada 2001 r., wnosiła o uchylenie decyzji z uwagi na to, że nie stwierdzono przekroczenia masy całkowitej pojazdu. Przewożony luzem nawóz wapniowo-węglanowy jako produkt sypki mógł się przemieszczać, a w czasie kontroli kierowca nie miał możliwości poprawienia ładunku, aby nacisk na osiach był prawidłowy. Ponadto podczas załadunku towar jest ważony pod względem masy całkowitej, ale bez uwzględnienia nacisku na osie. Ponadto wskazywała, że pojazd jest źródłem utrzymania [...] osobowej rodziny kierowcy, zatem decyzja o karze jest dla niej krzywdząca. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyżej powołanej decyzji nie uznał argumentów skarżącej, powołując się na niedopełnienie przez przewoźnika obowiązku wynikającego z art. 61 ust.11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.Nr 98, poz.602 z późn.zm.), który przewiduje, że jeśli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez są większe od dopuszczalnych , przewidzianych dla danej drogi, to przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Z powołanych przepisów wynika obowiązek pobrania opłat w przypadku stwierdzenia np. tylko przekroczenia nacisku na osie, bez przekroczenia parametrów dotyczących ładowności lub masy całkowitej. Wywodził, że prawidłowo naliczono obowiązującą opłatę na podstawie powołanych w decyzji przepisów i strona nie kwestionowała rzetelności pomiaru będącego podstawą jej naliczenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.M. podnosiła te same argumenty co we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy a ponadto, że nie jest w stanie zapłacić takiej kary z uwagi na trudną sytuację finansową. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie na tej podstawie, że zarzuty skarżącej są nieuzasadnione i prawidłowo zastosowano przepisy powołanego wyżej § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych. Zgodnie z art. 97 § l Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) -sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem zgodnie z art. 3 § l pkt l prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 20.09.2002r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W toku postępowania w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie IISA 3286/00 przedstawił do rozstrzygnięcia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne " czy przepisy § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozp. Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (dz.U.Nr 51,poz.607) są zgodne z art. 2 i art. 92 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U.Nr 14,poz.60 ze zm.)" i do czasu rozstrzygnięcia zawiesił postępowanie . Stwierdzając niekonstytucyjność ustawy sąd -jeżeli nie odmawia jej stosowania - jest obowiązany zwrócić się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Nie może on bowiem stosować ustawy sprzecznej z Konstytucją. Wybór postępowania należy do sądu, a jego prawidłowość - w przypadku odmowy stosowania ustawy - podlega kontroli instancyjnej. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002r. w sprawie sygn. akt P 6/02 (OTK-A 2002/7/91) orzekł, że § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607) jest niezgodny z art. 92 ust. l oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu powołał się na wyrok z 27 kwietnia 1999 r. (sygn. akt. P. 7/98, OTK ZU nr 4/1999, poz. 72) gdzie Trybunał stwierdził, że § 4 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 123, poz. 578, ze zm.) był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. l Konstytucji przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Stwierdził, że ustalanie opłaty za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych, następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalanie tej opłaty na podstawie § 4 ust. l powołanego wyżej rozporządzenia uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Delegacja ustawowa wynikająca z art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych nie upoważniała do wydania rozporządzenia o treści wynikającej z zakwestionowanych przepisów. Przepisy te przez to, że naruszały wskazane granice upoważnienia ustawowego, nie mogły stanowić formalnej podstawy do nakładania przewidzianych tam "opłat podwyższonych". Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 13 ust. 4 w zakresie, w którym upoważniał on Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach oraz organu właściwego do ustalania tych opłat stąd badanie kwestionowanych przepisów rozporządzenia z tym wzorcem uznał za niedopuszczalne. Wyeliminowanie z porządku prawnego przepisu prawnego powoduje, że nie może on być też wzorcem kontroli dla innych przepisów prawnych. W rozpoznawanej sprawie obie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie § 9 ust. l pkt 2 i ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych. Stosownie do art. 145a§ l kpa w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie którego została wydana decyzja. Przepis art. 272 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20.09.2002r., Nr 153,poz.l270) stanowi, że można żądać wznowienia postępowania m. in. również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. W świetle powyższej regulacji rozważanie pozostałych zarzutów skargi stało się zbędne. Mając powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą należało uchylić orzekając o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku - na podstawie art. 145 § l pkt l b w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270), zaś w przedmiocie kosztów orzec po myśli art. 200 cyt. ustawy