II SA 4171/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz spr, Sędziowie WSA Grażyna Śliwińska, NSA del. Stanisław Gronowski, Protokolant Aleksandra Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004 roku przy udziale - sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2002 roku nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...].10.2001 roku, orzekając jednocześnie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz R.P. kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 6 II SA 4171/03 Uzasadnienie Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. decyzją Nr [...] z dnia [...].10.2001 roku na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21.03.1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14 poz. 60 z późn. zm.), w oparciu o §2 ust. 2 tabele Lp. 1, 2, 3, 4, 6 i ust. 3 i 4 oraz §9 ust. 1, 2, 3 oraz ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 VI 2000 roku w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51 poz. 607) w związku z §2, 3, 4, 5 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1.04.1999r w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44 poz. 432) i na podstawie art. 104 §1 ustawy z dnia 14.06.1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r Nr 98 poz. 1071) oraz Uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...].07.2001 roku w sprawie udzielenia upoważnień do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących opłat drogowych obciążył R.P., prowadzącego firmę przewozową, opłatą drogową w wysokości [...] złotych za przejazd w dniu [...].10.2001 roku pojazdem nienormatywnym na trasie od miasta W. do miasta R.. Przeprowadzona w tym dniu kontrola drogowa wykazała przekroczenie nacisków na drugą, czwartą i piątą oś w samochodzie marki [...] o nr rej. [...]. W uzasadnieniu decyzji wykazane zostało przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu oraz sposób ustalenia należnej opłaty. Od powyższej decyzji R.P. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które decyzją w sprawie sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2002 roku, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podniesione zostało, iż zarzuty skarżącego nie są zasadne, albowiem według obowiązujących przepisów przekroczenie dopuszczalnego nacisku na jedną oś pojedynczą inaczej określa się dla osi zespolonych (z dopuszczalnym zwiększeniem nacisku na oś napędową i obniżeniem na inne osie). Poza tym nieistotny jest również argument odwołania odnoszący się do następczego przeładowania samochodu, gdyż był to warunek dopuszczenia do dalszej jazdy zatrzymanego pojazdu, a podwyższoną opłatę naliczono ryczałtowo od stałej odległości 400km zgodnie z §9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51 poz. 607). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji dało wyraz również temu, że od 1 stycznia 2002 roku rozporządzenie z 27 VI 2000 roku w sprawie opłat drogowych utraciło moc wiążącą ze względu na nowelizację ustawy o drogach publicznych dokonaną w ustawie z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371, art. 99 pkt 1) oraz wprowadzono w ustawie o drogach publicznych odrębny załącznik ustalający opłaty karne na podstawie jej art. 13 ust. 2a. według stanu prawnego na dzień orzekania należałoby za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drogach bez zezwolenia ustalić karę w wysokości [...] złotych. Jednakże z uwagi na treść art. 139 kpa nie wolno, w przypadku rozpoznawania tego odwołania wydać decyzji niekorzystnej dla strony. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2002 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R.P., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o ustalenie mniejszej opłaty zgodnie z przejechanymi kilometrami z uwagi na fakt, iż jego firma nie jest w stanie uiścić tak wysokiej opłaty. Skarżący podniósł, iż w czasie kontroli nie stwierdzono przekroczenia ładowności jego samochodu. Przekroczony był tylko nacisk na tylną oś pojazdu, co było następstwem przemieszczenia się przewożonego ładunku tj. worków ze śliskiego pergaminu. Kierowca samochodu po wyjeździe z W. nie miał możliwości sprawdzenia nacisków na osie. Po przejechaniu [...] km został zatrzymany i część towaru została przeładowana na inny pojazd. W tej sytuacji zdaniem skarżącego niesłuszne jest naliczenie kary dla odległości 400km. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 roku, P6/02, wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m. in. §9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku o opłatach drogowych (Dz. U. Nr 51 poz. 607) z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP orzekł, że §9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu Trybunał powołał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999 roku, P 7/ 98, w którym stwierdził, że §4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 roku w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Stwierdził w związku z tym, że ustalenie opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie §9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie §4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 roku w sprawie opłat drogowych, uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych pomimo wspomnianego wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 7/98 dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją. Mając to na względzie należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W rozpoznawanej sprawie obie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie §9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych. Stosownie do art. 145a §1 kpa w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 §1 pkt. 1) b) ustawy z dnia 30 VIII 2002 roku "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (Dz. U. nr 153 poz. 1270) zobowiązuje Sąd do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle tej regulacji prawnej rozważanie zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne. Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie w/w przepisu oraz art. 152 i art. 200, art. 205 §1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 roku "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.