II SA 4174/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Sędziowie NSA del. Andrzej Kuba (spr.), WSA Halina Święcicka, Protokolant st. sekr. sąd Aleksandra Macewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi T. Spółka z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymana nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz "T." Spółki z o.o. z siedzibą w N. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2002r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działające na podstawie art. 127 §2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania T. sp. z o.o. od decyzji Nr [...] zastępcy Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. z dnia [...] listopada 2001r. obciążającej opłatą drogową (karą) w kwocie [...] zł za przejazd zespołem nienormatywnym bez zezwolenia na trasie z M. do S., orzekło na zasadzie art. 138 §1 pkt 1 oraz art. 139 k.p.a. w związku z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2000r. nr 71, poz. 838 ze zm.) utrzymać powyższą decyzję w mocy. W dniu [...] listopada 2001r. w N. zatrzymano i przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego [...] z naczepą [...] stanowiących własność firmy T. sp. z o.o. W wyniku tej kontroli ustalono, że nastąpiło przekroczenie nacisku na jednej osi pojedynczej o [...] oraz na jednej osi wielokrotnej o [...] kN i na tej podstawie w decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2001r. zastępca Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. obciążył firmę T. Sp. z o.o. opłatą drogową w kwicie [...] zł za przejazd zespołem nienormatywnym bez zezwolenia na trasie z M. do S.. Od tej decyzji w dniu [...] grudnia 2001r. odwołała się firma T. sp. z o.o. kwestionując naliczenie opłaty, gdyż nie było przekroczenia całkowitej masy pojazdu, a przekroczenie nacisku na poszczególne osie wynikało z wadliwości przeprowadzenia pomiarów na "placu targowym". Osoby przeprowadzające kontrolę nie poinformowały kierowcy o wymogach przeprowadzania pomiarów i przez to nie mógł on ustosunkować się do wykonanych czynności. Ponieważ przekroczenie nacisku poszczególnych osi mogło być wynikiem błędu pomiarowego wynikającego z faktu dokonania czynności kontrolnych w nieodpowiednim miejscu, należy wysnuć wniosek, że decyzja wydana z naruszeniem prawa winna być uchylona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie, gdyż z protokołu zatrzymania i kontroli nie można ustalić żadnych nieprawidłowości – a w innym miejscu i czasie organ nadzoru nie ma możliwości wykazania dowodnie wadliwości czynności utrwalonych w protokole. Natomiast można ustalić, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosowano przepisy rozporządzenia Rady ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. nr 51, poz. 607) i zgodnie z §2 ust. 2 lp. 4 pkt 1 lit. d w związku z §9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz §10 tego rozporządzenia naliczono obowiązującą opłatę. Odnoszenie się jednak obecnie do przepisu §9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat drogowych w zakresie dotyczącym ustalania opłat karnych jest nieuzasadnione, gdyż od 1 stycznia 2002r. rozporządzenie to utraciło w tym zakresie moc wiążącą ze względu na nowelizację ustawy o drogach publicznych dokonaną w ustawie z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 1371, art. 99 pkt 1) i wprowadzenie w ustawie o drogach publicznych odrębnego załącznika (art. 13 ust. 2b) ustalającego opłaty karne na podstawie jej art. 13 ust. 2a. Uwzględniając aktualny stan prawny i stosując do ustaleń zawartych w protokole z dnia [...] listopada 2001r. nowe stawki kar (wprowadzonych zamiast opłat) za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drogach bez zezwolenia, należałoby ustalić karę w kwocie [...] zł. Mając jednak na względzie dyspozycję art. 139 k.p.a. nie wolno, w przypadku rozpoznawania tego odwołania, wydać decyzji niekorzystnej dla strony i dlatego utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy obowiązującej. Powyższą ostateczną decyzję zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka z o.o. T. z siedzibą w N. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzucała, że kontrolujący pojazd nie zakwestionował masy całkowitej pojazdu, a jedynie podniósł zarzut przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś drugą i trzecią. Według skarżącej spółki miejsce kontroli i sama kontrola była wykonana nieprawidłowo. Nieprawidłowość wyboru miejsca kontroli była przyczyną błędu pomiarowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości. Zarzuty skargi pokrywają się z zarzutami jakie były bardziej szczegółowo podniesione w odwołaniu i do których Kolegium już ustosunkowało się w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 roku P6/02 wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m in. §9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku o opłatach drogowych (Dz. U. Nr 51 poz. 607) z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP orzekł, że §9 ust.1 pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu Trybunał powołał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999 roku P7/98, w którym stwierdził, że §4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 roku w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Stwierdził w związku z tym, że ustalanie opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie §9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie §4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 roku w sprawie opłat drogowych, uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych, pomimo wspomnianego wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P7/98 dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją. Mając to na względzie należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W rozpoznawanej sprawie obie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie §9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych. Stosownie do art. 145a §1 k.p.a. w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 §1 pkt 1) b) ustawy z 30 VIII 2002 roku "Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi" (Dz. U. Nr 153 p. 1270) zobowiązuje Sąd do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt. 1) b) oraz art. 152, art. 200, 205 §2 ustawy z dnia 30 VIII 2002 roku "Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi" (Dz. U. Nr 153 p. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.