II SA 4178/03
WyrokWSA w Warszawie2005-06-24
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Anna Mierzejewska, Maria Werpachowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował art. 44 KPA (domniemanie doręczenia) w sytuacji, gdy brak jest jednoznacznych dowodów na pozostawienie przez doręczyciela zawiadomienia o przesyłce w skrzynce pocztowej lub drzwiach adresata?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ administracji nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż doręczyciel pozostawił skarżącej zawiadomienie o przesyłce zawierającej wezwanie na badanie lekarskie. Brak dowodów na spełnienie wymogów art. 44 KPA uniemożliwia przyjęcie domniemania doręczenia, a tym samym uznanie niestawiennictwa na badanie za nieusprawiedliwione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na badania lekarskie ZUS, mające na celu ustalenie zdolności do pracy. Pracownik kwestionował prawidłowość doręczenia wezwań na badania, twierdząc, że nie otrzymał zawiadomień o ich pozostawieniu. Organ administracji przyjął domniemanie doręczenia na podstawie art. 44 KPA, mimo braku jednoznacznych dowodów na spełnienie wymogów tego przepisu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] września 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2003 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Maria Werpachowska Protokolant Małgorzata Płodzicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] września 2003r. nr [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2003 roku [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
II SA/Wa 4178/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku Prezes Najwyższej Izby Kontroli na podstawie art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 roku o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2001r. Nr 85, poz. 937 ze zm.) rozwiązał z p. C. K. stosunek pracy, bez wypowiedzenia z powodu nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu ustalenia zdolności do pracy na stanowisku [...].
Z uzasadnienia decyzji wynika, że z uwagi na korzystanie przez p. C. K. z długotrwałych zwolnień lekarskich, Prezes NIK decyzją z dnia [...] października 2002 roku skierował wyżej wymienioną do lekarza orzecznika ZUS, w celu ustalenia, czy stan zdrowia p. C. K. pozwala na zatrudnienie na dotychczasowym stanowisku pracy.
Decyzja kierująca p. C. K. na badania lekarskie została wysłana dwukrotnie na jej adres zamieszkania. Przesyłki nie zostały podjęte, pomimo iż każda była dwukrotnie awizowana.
W związku z powyższym Prezes NIK na podstawie art. 44 kpa przyjął domniemanie doręczenia decyzji. Prezes ZUS ustalił ponadto, że p. C. K. pomimo trzykrotnego wezwania jej na badania przez lekarza orzecznika, nie stawiła się na nie i nie usprawiedliwiła swojego niestawiennictwa.
Wezwania na badanie w dniu [...] grudnia 2002 roku i [...] stycznia 2003 roku były dwukrotnie awizowane, nie zostały jednak podjęte przez p. C. K. Prezes NIK uznał, że wymieniona miała możliwość odebrania przesyłek i zapoznania się z ich treścią, dlatego oba wezwania zostały uznane za doręczone na podstawie art. 44 kpa.
Po rozpatrzeniu wniosku p. C. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] września 2003 roku [...] Prezes NIK utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 3003 roku.
Powyższa decyzja zapadła po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 5 września 2003 sygn. II SA 1880/03, postanowienia Prezesa NIK stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Przyczyną uchylenia ww. postanowienia było ustalenie przez Sąd, że w aktach sprawy brak jest dowodu na to, że wymagania określone w art. 44 kpa zostały spełnione przez doręczyciela decyzji o rozwiązaniu z p. C. K. stosunku pracy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z potwierdzenia odbioru nie wynika, że doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym, w skrzynce na korespondencję lub w drzwiach mieszkania adresata, co jest warunkiem skutecznego doręczenia i związanego z tym rozpoczęcia biegu terminu do złożenia odwołania. Prezes NIK wydając decyzję z dnia [...] września 2003 roku odwołał się do informacji uzyskanej od Naczelnika Urzędu Pocztowego [...], z której wynika, że wszystkie awiza o nadejściu przesyłek do p. C. K. były pozostawione w skrzynce pocztowej adresatki i zawierały informację o miejscu ich odbioru.
Decyzja Prezesa NIK z dnia [...] września 2003 roku stała się przedmiotem skargi p. C. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżąca podniosła, że Prezes NIK bezpodstawnie uznał, że decyzja o rozwiązaniu stosunku pracy została doręczona skarżącej w trybie art. 44 kpa. W ocenie skarżącej wymogi określone w powołanym przepisie, od spełnienia których uzależnione jest przyjęcie domniemania doręczenia, nie zostały dochowane przez doręczyciela, albowiem brak jest w sprawie dowodu potwierdzającego miejsce pozostawienia awiza.
Jednocześnie skarżąca przyznała, że decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy odebrała w dniu [...] marca 2003 roku.
W odpowiedzi na skargę Prezes NIK wniósł o jej oddalenie, podnosząc że obowiązek doręczania na przesyłkach informacji o przyczynach niedoręczenia oraz miejscu pozostawienia przesyłek dotyczy wyłącznie przesyłek, zawierających pisma sądowe.
Do innych przesyłek, przepisy nie nakładają na pocztę obowiązku pozostawienia na korespondencji adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia o przesyłce w urzędzie pocztowym, w którym przesyłkę można odebrać oraz terminie odbioru przesyłki i miejscu pozostawienia zawiadomienia. Te informacje zawarte są w pozostawionym przez listonosza w skrzynce dla korespondencji zawiadomieniu.
Prezes NIK podniósł ponadto, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż p. C. K. odbierała korespondencję wybiórczo – tylko z Sądu Rejonowego w sprawie z jej powództwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się w zasadzie do ustalenia, czy w świetle zgromadzonych dowodów Prezes NIK zasadnie przyjął, że skarżąca bez usprawiedliwienia nie stawiła się na badanie przez lekarza orzecznika ZUS w celu ustalenia jej zdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku pracy.
Zgodnie z art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 roku o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2001r. Nr 85, poz. 937 ze zm.) stosunek pracy z pracownikiem mianowanym rozwiązuje się bez wypowiedzenia w razie niesprawiedliwego niezgłoszenia się do lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w okolicznościach, o których mowa w ust. 3 art. 92.
Prezes Najwyższej Izby Kontroli w uzasadnionych przypadkach, w szczególności w razie długotrwałego korzystania ze zwolnień lekarskich, może z urzędu skierować pracownika mianowanego do lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu ustalenia, czy jego stan zdrowia pozwala na zatrudnienie go na zajmowanym stanowisku.
Obecnie, wobec potwierdzenia przez skarżącą odbioru w dniu [...] marca 2003 roku decyzji z dnia [...] lutego 2003 roku w przedmiocie rozwiązania z nią stosunku pracy, zarzuty skarżącej dotyczące nieprawidłowego przyjęcia, że decyzja została doręczona jej wcześniej pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
W sprawie jest bezsporne, że skarżąca była trzykrotnie wzywana przez lekarza orzecznika ZUS na badanie lekarskie.
Wezwanie na badanie wyznaczone w dniu [...] grudnia 2002 roku było dwukrotnie awizowane i w dniu [...] grudnia 2002 roku wobec niepodjęcia przesyłki przez skarżącą zwrócone Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.
Wezwanie na badanie w dniu [...] stycznia 2003 roku było także dwukrotnie awizowane i nie zostało odebrane przez skarżącą. Zwrócono je w dniu [...] stycznia 2003 roku. W tym miejscu trzeba zauważyć, że w terminach w jakich skarżąca zobowiązana była zgłosić się na badanie, skarżąca pozostawała na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby.
Zwolnienie lekarskie wystawione na okres od dnia [...] stycznia 2003 roku do dnia [...] stycznia 2003 roku poddane zostało kontroli przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy.
Wydział Orzecznictwa Lekarskiego ZUS w wyniku kontroli nie stwierdził nieprawidłowości.
Analiza przesyłek zwróconych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, zawierających wezwania na badanie, które nie zostały podjęte przez skarżoną, pozwala stwierdzić, że brak jest na nich adnotacji o pozostawieniu zawiadomienia o złożeniu przesyłki na okres 7 dni w urzędzie pocztowym.
Wprawdzie w piśmie PPUP Poczty Polskiej Urzędu Pocztowego nr [...] w [...] skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Naczelnik Urzędu stwierdził, że przesyłki listowe polecone o numerach [...] i [...] zostały prawidłowo awizowane, brak jest dowodu potwierdzającego takie ustalenie.
Zgodnie z art. 44 § 2 kpa warunkiem uznania pisma za doręczone w trybie powołanego przepisu jest pozostawienie przez doręczyciela zawiadomienia o złożeniu pisma na okres 7 dni w urzędzie pocztowym, w oddawczej skrzynce pocztowej lub w drzwiach mieszkania adresata.
Stanowisko Prezesa NIK, iż zawiadomienie o przesyłkach kierowanych do skarżącej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych były pozostawiane w skrzynce na korespondencję, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Brak jest bowiem jakiegokolwiek dowodu, czy to w postaci adnotacji na korespondencji, czy też dokumentach uzyskanych z Urzędu Pocztowego, ze w przypadku przesyłek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, skarżąca każdorazowo była zawiadamiana o ich nadejściu.
W wyroku z dnia 8 kwietnia 1998 roku I SA 1722/97 LEX 45642 Naczelny Administracyjny stwierdził, że jeżeli zwrotne poświadczenie odbioru pisma, zawierające informację o czynnościach doręczającego, nie zostało wypełnione, doręczenia nie można uznać za dokonane w trybie art. 44 kpa.
W uzasadnieniu do powołanego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym (Dz. U. Nr 40, poz. 173), w wypadku przesyłek rejestrowanych, jaką jest list polecony, zawiadomienie o prośbie doręczenia, wraz z odpowiednią informacją, pozostawia się w skrzynce do doręczenia korespondencji.
Jednocześnie rozporządzenie stanowi w § 3 ust. 2, że szczególne zasady doręczania niektórych przesyłek listowych określają odrębne przepisy, przy doręczaniu pism organu administracji państwowej należy zatem zachować wymagania zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego i zawiadomienie o piśmie umieścić na drzwiach mieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym uzasadnieniu wyraził pogląd, że jeżeli nie wiadomo jak działał doręczający, doręczenie nie można uznać za dokonane.
Także w wyroku z dnia 14 sierpnia 1998 I SA/Gd 1457/96 LEX 34760 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym jeżeli brak w aktach potwierdzenia, że doręczyciel pocztowy pozostawił na drzwiach mieszkania adresata lub w skrzynce pocztowej informację o złożeniu decyzji w urzędzie pocztowym na okres siedmiu dni, bowiem "potwierdzenie odbioru" nie zostało przez niego w sposób wyczerpujący i wystarczający do uznania "awiza" za skuteczne, wypełnione, uniemożliwia przyjęcie, że decyzja została doręczona w trybie określonym w art. 44 kpa.
W niniejszej sprawie brak jest w aktach koniecznego potwierdzenia, że doręczyciel pozostawił dla skarżącej informację o nadejściu przesyłek z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawierających wezwanie na badanie przez lekarza orzecznika ZUS, podczas gdy skarżąca kwestionuje pozostawienie zawiadomienia, twierdząc, że w czasie gdy miało być pozostawione, korzystając ze zwolnienia lekarskiego, przebywała poza domem.
W tej sytuacji brak było podstaw do uznania, że wezwania ZUS zostały skarżącej doręczone w trybie art. 44 kpa, a tym samym przyjęcia przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, że skarżąca bez usprawiedliwienia nie stawiła się do lekarza orzecznika ZUS w celu określenia jej stanu zdrowia.
Dodatkowo należy wskazać, że organ nie wyjaśnił, czy stan zdrowia skarżącej, nie mógł stanowić usprawiedliwienia dla jej niestawiennictwa na badanie lekarskie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło