II SA 4186/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. na z dnia [...] września 2003r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu 6 II SA 4186/03 Uzasadnienie W dniu [...] sierpnia 2003 roku został zatrzymany i skontrolowany samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...] z naczepą marki [...] o nr rej. [...] będący w użytkowaniu przez P. Sp. z o.o. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku drugiej osi samochodu o [...] kN. Łączna mierzona masa zespołu w tonach nie przekroczyła dopuszczalnej całkowitej macy samochodu. W związku z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli, w dniu [...] sierpnia 2003 roku wydana została przez zastępcę Dyrektora Oddziału w G., działającego z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad decyzja Nr [...], na podstawie której P. Sp. z o.o. z siedziba w W. Oddział w G. obciążona została karą pieniężną w wysokości [...] złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Podstawę prawną w/w decyzji stanowił art. 13 ust. 2a i 2b zał do ustawy lp. tabeli 5 pkt 1 lit c, art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000r, Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz § 5.4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003r., Nr 32, poz. 262) i art. 104 k.p.a. W związku z tą decyzją P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniosła, że pomiar kontrolowanego pojazdu nie został wykonany prawidłowo, ponieważ został on wykonany natychmiast po wjechaniu pojazdu z naczepą na wagę. W czasie pomiaru nastąpiło spiętrzenie fali cieczy skutkiem czego było wskazanie przekroczenia dopuszczalnego nacisku na jedna z osi pojazdu. Po rozpoznaniu tego wniosku Dyrektor Oddziału w G. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, działający z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wydał decyzję z dnia [...] września 2003 roku nr [...] utrzymującą w mocy swoją poprzednią decyzję z [...] sierpnia 2003 roku. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż pomiar nacisków osi został dokonany prawidłowo przez przeszkolonych funkcjonariuszy służby drogowej zgodnie z Instrukcją o dokonywaniu kontroli kierujących pojazdami i zespołami pojazdów, sprawdzeniu wymiarów, nacisków osi i masy pojazdów i zespołów pojazdów oraz o ustaleniu i pobieraniu opłat drogowych za przejazdy pojazdami nienormatywnym bez zezwolenia. Na decyzję z dnia [...] września 2003 roku P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. W skardze spółka nadal podnosiła, iż pomiar nacisków osi pojazdu nie został wykonany prawidłowo, czego dowodzi opinia biegłego sądowego Sądu Okręgowego w P. na temat procedury ważenia dynamicznego cystern samochodowych z gazem płynnym w celu wyznaczenia obciążenia osi pojazdu i jego masy. Odpis tej opinii został dołączony do skargi. Z opinii tej wynika, iż pomiar pojazdu i jego osi został wykonany wagą, która została zatwierdzona do ważenia ładunków stałych a nie cieczy. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu pomiar nacisków osi został dokonany prawidłowo na wagach nieautomatycznych przenośnych do pomiarów statycznych, które posiadały aktualne świadectwa legalizacji. Kontroli dokonali przeszkoleni funkcjonariusze służby drogowej zgodnie z Instrukcją o dokonywaniu kontroli kierujących pojazdami i zespołami pojazdów, sprawdzaniu wymiarów, nacisków osi i masy pojazdów i zespołów pojazdów oraz o ustaleniu i pobieraniu opłat drogowych za przejazdy pojazdami nienormatywnym bez zezwolenia, wprowadzonej Zarządzeniem Nr [...] Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] listopada 1999 roku. W replice na odpowiedź na skargę, skarżąca podniosłą, iż organ nie wskazał na podstawie jakich uregulowań prawnych dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu, co umożliwiłoby weryfikację tych ustaleń. Pomiar taki nie może być pomiarem dowolnym, przeprowadzonym wyłącznie według kryteriów przyjętych przez organ. Musi on odpowiadać kryteriom wyznaczonym przez odpowiedni akt normatywny, wydany przez właściwy organ administracji rządowej. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2004 roku i z 23 kwietnia 2004 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił również pogląd skarżącej w wyroku z dnia 21 października 2004 roku sygn. akt 6 II SA 3672/03. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: ustawa z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., ustawa z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał skargę za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] sierpnia 2003 roku zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie kontroli poddano samochód cysternę, która była jednokomorowa, co jest okolicznością nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Rzeczpospolita Polska jest sygnatariuszem umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 roku wraz ze zmianami obowiązującymi od dnia ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomości we właściwy sposób (Dz.U. z 2002r., Nr 194, poz. 1629). Konwencja ta została w całości inkorporowana do ustawodawstwa polskiego ustawą z 28 października 2002 roku o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz.U. z 2002r. Nr 199, poz. 1671 z późn. zm.). Tak więc kontrolujący pojazd, znając rodzaj przewożonego ładunku i pojazd poddany kontroli winni byli uwzględnić zarówno obowiązujące przepisy jak i okoliczności faktyczne (specyficzne dla tego pojazdu i przewożonego ładunku) w procedurze ważenia, szczegółowo opisać tę procedurę i wszystkie podejmowane czynności w celu ustalenia ewentualnych przekroczeń. Tymczasem zastosowano automatyzm działania przepisów zobowiązujących organ do nałożenia kary, jeżeli pojazd jest nienormatywnym, nie rozpoznawszy dokładnie stanu faktycznego i nie wdając się w ocenę, czy przepis art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602) stanowiący, że ładunek na pojeździe ma być umieszczony w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na jezdnię mógł mieć w konkretnej sprawie zastosowanie. W ocenie Sądu organ nie wziął pod uwagę tak charakteru pojazdu i przewożonego nim ładunku, jak tez wyjaśnień skarżącej przedłożonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Za całą podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organ przyjął wykonane czynności kontrolne i ustalenia dokonane protokołem zatrzymania i kontroli pojazdu. Pominął zarzuty skarżącego, ze ważenie musiało być przeprowadzone wadliwie i że towar, który był przewożony w kontrolowanym pojeździe był towarem płynnym i ważenie go od razu po wjeździe na wagę, kiedy doszło do spiętrzenia cieczy było nieprawidłowe. Stwierdzenie organu, iż kontroli pojazdu dokonali przeszkoleni funkcjonariusze służby drogowej zgodnie z Instrukcją o dokonywaniu kontroli kierujących pojazdami i zespołami pojazdów, sprawdzaniu wymiarów, nacisków osi i masy pojazdów i zespołów pojazdów oraz o ustaleniu i pobieraniu opłat drogowych za przejazdy pojazdami nienormatywnym bez zezwolenia jest zbyt ogólnikowe i nie odnosi się w sposób wyczerpujący do zarzutów skarżącej z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe w kierunku wyżej wskazanym. Niezbędne będzie również dołączenie do akt sprawy decyzji o zatwierdzeniu typu wagi, na której dokonywano pomiaru nacisków oraz świadectwa legalizacji wagi a także ustosunkowanie się do dołączonej do skargi opinii W.M. w temacie "Oceny prawidłowości rozliczeń produktów naftowych oraz gazu płynnego propan-butan" z dnia [...] października 2003 roku. Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 p.s.a. orzekł jak w wyroku.