II SA 4195/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Joanna Kube, Protokolant Monika Kwaśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia nauczyciela mianowanego oddala skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania p. A. W. od decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2002 r. stwierdzającej nieważność aktu nadania ww. stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z jej uzasadnienia wynika, że w myśl art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy w przedszkolach, szkołach i placówkach, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy - Karta Nauczyciela uzyskali z tym dniem, z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego jeżeli spełniali łącznie następujące warunki: 1) posiadali kwalifikacje, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela, tj. posiadali wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyli zakład kształcenia nauczycieli 2) posiadali co najmniej 5-letni okres pracy pedagogicznej, w tym co najmniej 3-letni nieprzerwany okres pracy w pełnym wymiarze zajęć, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami w przedszkolu, szkole, placówce wymienionej w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy - Karta Nauczyciela. Zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.) w szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych zatrudnia się nauczycieli przedmiotów obowiązkowych posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych. W dniu wejścia w życie ustaw z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w poszczególnych typach szkół i placówek określały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.). W myśl § 3 powołanego rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych posiada m.in. osoba, która legitymuje się: - dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła studia doktoranckie, podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą - z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć; - dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., tj. w dniu 6 kwietnia 2000 r. p. A. W. była zatrudniona na stanowisku nauczyciela matematyki w Społecznej Szkole Podstawowej [...] w K., na podstawie umowy o pracę, w wymiarze pełnego etatu. P. A. W. legitymowała się: - dyplomem ukończenia studiów magisterskich na Wydziale [...] w zakresie [...] ([...] w K., 1992 r.); - zaświadczeniem ukończenia [...] ([...] w K., 1994 r.). W ocenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu p. A. W. nie spełniała warunków do uzyskania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego określonych w art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., a w szczególności: - nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela matematyki, - nie spełniała warunku odnośnie posiadania co najmniej 3-letniego nieprzerwanego okresu pracy w pełnym wymiarze zajęć, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami (zatrudniona w pełnym wymiarze od dnia [...] września 1997 r.). Kwalifikacje do nauczania matematyki p. A. W. uzyskała dopiero z dniem ukończenia studiów wyższych licencjackich na kierunku [...] na Wydziale [...] w [...] w S., tj. z dniem [...] lipca 2000 r. Powyższe ustalenia w przekonaniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu wskazują, iż organ prowadzący Społeczną Szkołę Podstawową [...] w K. nadał wymienionej stopień nauczyciela mianowanego z naruszeniem art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. skutkiem czego decyzja w tym przedmiocie jest nieważna - art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi p. A. W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela. Skarżąca podała, że w 1994 r. skończyła [...] w K.. Wcześniej w 1992 r. uzyskała tytuł [...]. Zaliczona praktyka dotyczyła przedmiotu matematyki. Z planu nauczania wynika, że skarżąca z tego przedmiotu w pierwszym semestrze miała 4 godziny wykładów i 4 godziny ćwiczeń tygodniowo, w drugim i trzecim semestrze matematyka była wykładana przez 3 godziny tygodniowo. Tyle samo czasu zajmowały tygodniowo ćwiczenia z matematyki. Powyższe, zdaniem skarżącej, świadczy że ma ona wystarczające kwalifikacje do nauczania przedmiotu matematyki. Skarżąca nie zgodziła się ponadto z ustaleniem organu odnośnie okresu jej zatrudnienia. Wyjaśniła, że ma nieprzerwany 6-letni okres zatrudnienia, gdyż bezpośrednio przed zatrudnieniem w Społecznej Szkole Podstawowej [...] pracowała w Z.. W ocenie skarżącej chociaż akt nadania stopnia nauczyciela mianowanego był wydany na błędnej podstawie faktycznej i prawnej, to w rzeczywistości był zgodny z art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy skarżąca będąca w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239) nauczycielem matematyki zatrudnionym w Społecznej Szkole Podstawowej [...] w K. spełniała warunki do uzyskania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego. Zgodnie z art. 10 ust. 4 powołanej ustawy nauczyciele, o których mowa w art. 7 urt. 10 zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy (6 kwietnia 2000 r.), posiadający kwalifikacje, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela (wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończenie zakładu kształcenia nauczycieli i podjęcie pracy na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje) oraz co najmniej 5-letni okres pracy pedagogicznej, w tym co najmniej 3-letni nieprzerwany okres pracy w pełnym wymiarze zajęć, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami w przedszkolu, szkole, placówce wymienionej w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego. Na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) Minister Edukacji Narodowej w § 3 rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określania szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.) określił, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych posiada osoba, która legitymuje się m.in. dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. Jednocześnie w § 1 pkt 4 rozporządzenia zostało wyjaśnione, że kierunek (specjalność) studiów zbliżonych do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, to kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, przy czym ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, dokonuje kurator oświaty. W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem [...] Kuratora Oświaty, że w dniu 6 kwietnia 2000 r. skarżąca nie posiadała kwalifikacji do uzyskania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego. W tej dacie skarżąca nie legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku matematycznym. Ukończenie przez skarżącą w 1992 r. [...] w K. na kierunku [...] oraz ukończenie w 1994 r. [...] również na kierunku [...] nie było równoznaczne z uzyskaniem przez skarżącą kwalifikacji z § 3 w zw. z § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Nie można bowiem uznać, że ww. kierunek jest zbliżony do kierunku jakim jest matematyka oraz że ukończenie studiów w kierunku [...] daje wiedzę wystarczającą do nauczania w szkole matematyki. Oceny powyższej nie może zmienić podnoszony przez pełnomocnika skarżącej fakt jej uczestnictwa w wykładach i ćwiczeniach z matematyki prowadzonych przez [...]. Odnosząc się do tych zarzutów, dodatkowo należy stwierdzić, iż z załączonego do akt programu [...] nawet w najmniejszej części nie wynikają dane, na które powołuje się pełnomocnik. Trzeba wyraźnie podkreślić, że kwalifikacje, o jakich mowa w powołanych przepisach muszą zostać uzyskane tylko poprzez ukończenie studiów o kierunku zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem. Oznacza to, że kwalifikacji tych nie można nabyć w inny sposób np. poprzez zaliczenie w toku studiów przedmiotu zgodnego z później nauczanym, jeżeli sam kierunek ukończonych studiów nie jest z nim zgodny lub do niego zbliżony. W ten tylko sposób możliwe staje się zapewnienie kadry nauczycielskiej profesjonalnie przygotowanej do przekazywania wiedzy w zakresie danego przedmiotu. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wymagane kwalifikacje uzyskała dopiero w dniu [...] lipca 2000 r., po ukończeniu [...] w S. Wydziału [...]. Skarżąca nie spełniała także drugiej przesłanki koniecznej do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, nie posiadała bowiem 3-letniego nieprzerwanego okresu pracy w pełnym wymiarze zajęć. Ze świadectwa pracy wystawionego przez Społeczną Szkołę Pedagogiczną [...] w K. wynika, że w pełnym wymiarze zajęć skarżąca podjęła pracę dopiero od dnia [...] września 1997 r. Oznacza to, że na dzień 6 kwietnia 2000 r. skarżąca posiadała nieprzerwany okres pracy pedagogicznej w pełnym wymiarze w rozmiarze krótszym niż wymagane 3 lata. Ponieważ, jak trafnie przyjęto to w zaskarżonej decyzji skarżąca nie spełniała warunków do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, decyzja w tym przedmiocie rażąco naruszała prawo - art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Niezależnie od powyższego akt nadania skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego wskazuje na datę [...] października 2000 r., podczas gdy z art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. wynika, że stopień nauczyciela mianowanego nauczyciel uzyskuje z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 6 kwietnia 2000 r. Termin o jakim mowa w art. 7 ust. 9 ww. ustawy jest ostatecznym terminem wydania aktu przez dyrektorów szkół oraz inne organy nadające nauczycielom stopnie awansu zawodowego, a nie terminem nadania stopnia awansu zawodowego. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i należało orzec, jak w sentencji.