II SA 4213/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, asesor WSA Janusz Walawski, asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr), Protokolant Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości II SA 4213/03 UZASADNIENIE [...]Z. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] sierpnia 2002 r. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy ( tekst jednolity Dz. U. z roku 2002 Nr 76 poz. 693 przysługiwało mu prawo do uposażenia przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Na wysokość tego uposażenia składało się uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, jakie przysługiwało na ostatnio zajmowanym stanowisku. Wypłaty uposażenia dokonywało Wojskowe Biuro Emerytalne. W toku weryfikacji dokumentów będących podstawą do naliczania świadczenia i przedstawionych przez Z. K. stwierdzono, że zwiększono mu nienależnie dodatek specjalny o 10%. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego dyrektor WBE w W. wydał [...] listopada 2002 r. decyzję o ustaleniu nadpłaty uposażenia 12 miesięcznego. Od tej decyzji zainteresowany złożył w dniu 25 listopada odwołanie do Ministra Obrony Narodowej, który decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 29 lipca 2003 r. [...] Z. K. złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Obrony narodowej, którym zarzucił, iż zostały wydane bez postawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wymienionych we wniosku decyzji. Skarżący w dniu 17 września 2003r. złożył wniosek do Ministra Obrony Narodowej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] października nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności powyższych decyzji. Z.K. w dniu 12 listopada 2003r. złożył skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2002r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2003 r. W skardze zarzucił on obu decyzjom rażące naruszenie: - § 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. Nr 62 poz. 729 ze zm.) poprzez nieuprawnione wydanie decyzji przez dyrektora WBE w W. w sprawie zwrotu nadpłaty 12-miesięcznego uposażenia. Zdaniem skarżącego cytowany przepis uprawnia dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego tylko do wypłaty naliczonego wynagrodzenia natomiast nie jest podstawą do kontroli i ustalania na nowo jego wielkości; - Art. 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji w sprawie zwrotu nadpłaty przez nieuprawniony organ albowiem zdaniem skarżącego decyzję o ewentualnym zwrocie nadpłaconego dodatku powinien podjąć organ, który go przyznał, a nie dyrektor WBE: - Art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie jest do pogodzenia z zasadami praworządności oraz kształtowania zaufania obywateli do działań organów administracji utrzymywanie przez Ministra Obrony Narodowej nieważnych aktów prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej stwierdził, że zaskarżone decyzje nie były dotknięte wadami powodującymi ich nieważność. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego był organem uprawnionym na podstawie § 17 rozporządzenia z dnia 15 czerwca 2000 r. do kontroli przedstawionych mu dokumentów i mógł wydać decyzję o zwrocie nadpłaty uposażenia. Decyzja była poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym. Tak, więc Minister Obrony Narodowej wydając decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności działał w sposób zgodny z procedurą administracyjną, a dokonana przez niego ocena stanu faktycznego i prawnego była prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.p.s.a.) ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Art. 1 § 2 ustawy z dnia25 lipca 2002 - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, w dacie ich wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja będąca przedmiotem postępowania jest dotknięta wadą nieważności. Zgodnie z art. 127 § 3 kpa do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to, że do rozstrzygnięcia wniosku będzie miał wprost zastosowanie art. 138 kpa. Przepis ten wyraźnie wskazuje, jaki może być zakres rozstrzygnięcia organu wydającego decyzję w drugiej instancji. Organ ten utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy, umarza postępowanie odwoławcze, organ odwoławczy może także uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzednio przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Jest oczywistym, że przepis ten stosuje się także do postępowań wszczętych na skutek wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji. W przedmiotowej sprawie Minister Obrony Narodowej wydając decyzję w dniu[...] października 2003 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności, zaskarżonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 17 września 2003 r., decyzji. Treść art. 138 kpa nie pozwala na wydanie takiej decyzji w drugiej instancji. Zgodnie z orzecznictwem NSA, jeżeli treść przepisu bez żadnych wątpliwość interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu to wówczas występuje przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 kpa ( podobnie B. Adamiak/ J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 2004 r.) Mając na uwadze fakt, że popełniony błąd w postępowaniu mógł mieć wpływ na jego wynik Sąd nie odniósł się do zarzutów dotyczących merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zarzuty te powinny być przedmiotem oceny w prawidłowo zakończonym postępowaniu administracyjnym. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd działając na postawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 152 i 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.