II SA 4228/03
PostanowienieWSA w Warszawie2004-01-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia NSA del. Małgorzata Jaśkowska, asesor WSA Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga dotycząca odmowy udzielenia informacji o nakładach inwestycyjnych spółki z o.o. przez Ministra Skarbu Państwa, w sytuacji gdy przepisy Kodeksu spółek handlowych przewidują odmienny tryb dostępu do takich informacji, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga dotycząca odmowy udzielenia informacji o nakładach inwestycyjnych spółki z o.o. przez Ministra Skarbu Państwa nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ przepisy Kodeksu spółek handlowych (art. 212) przewidują odmienny, szczególny tryb dostępu do takich informacji, podlegający kontroli sądu rejestrowego. Pisma organów nie miały charakteru decyzji administracyjnej, a skarżący nie wyczerpał procedury wezwania do usunięcia naruszenia prawa.Stan faktyczny
Z. S., wspólnik spółki z o.o., zwrócił się do Dyrektora Delegatury Ministra Skarbu Państwa o udzielenie informacji publicznej dotyczącej nakładów inwestycyjnych spółki. Po odmowie udzielenia informacji przez Dyrektora Delegatury oraz zastępcy Dyrektora Biura Ministra Skarbu Państwa, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Minister Skarbu Państwa wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości organów administracji oraz na odmienny tryb dostępu do informacji przewidziany w Kodeksie spółek handlowych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zasądzono zwrot nadpłaconego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie NSA del. Małgorzata Jaśkowska asesor WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Krzysztof Dytczak po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. S. na pismo zastępcy Dyrektora Biura Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę 2. zasądza zwrot z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Z. S. kwoty 20 (dwadzieścia) zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego
Stan sprawy przedstawiał się następująco. W dniu 26 sierpnia 2003 r. Z. S. wystąpił do Dyrektora Delegatury Ministra Skarbu Państwa w L. z żądaniem udzielenia posiadanej informacji publicznej odnoszącej się do majątku skarbu państwa oddanego do bezpłatnego użytkowania spółce z o.o. "[...]" w L.
W związku z nieudzielaniem odpowiedzi przez zarząd Spółki [...] w sprawie nakładów inwestycyjnych uprzejmie poprosił o podanie, jakie nakłady inwestycyjne rzeczowo i kwotowo poniosła spółka [...] w latach 1999, 2000, 2001, 2002 i I półroczu 2003 realizując ustalenie zapisane w § 9 umowy o oddanie majątku skarbu państwa Spółce [...] do odpłatnego korzystania.
Dyrektor Delegatury Skarbu Państwa w L. pismem z [...] września 2003 r. nr [...] odmówił udzielenia żądanej informacji. Wskazał, że ani przepisy prawa ani umowa o oddaniu przedsiębiorstwa do bezpłatnego korzystania nie dają delegaturze uprawnienia do przekazania poszczególnym wspólnikom informacji o dokumentach spółki. Każdy wspólnik może realizować swoje prawo kontroli na podstawie art. 212 § 1-4 ksh.
Z. S. złożył wówczas odwołanie do Ministra Skarbu Państwa, wskazując, że odmowa sprzeczna jest z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zastępca Dyrektora Biura Ministra Skarbu Państwa w dniu [...] października 2003 r. pismem nr [...] poinformował, że status spółki z o.o. określa umowa oraz kodeks spółek handlowych. Wspólnicy dysponują w ramach tych aktów szeregiem uprawnień, związanych z zabezpieczeniem interesów spółki a także majątkowych interesów własnych. Mieści się w tym kontrola uchwał podejmowanych przez organy spółki. Wspólnik może zgłaszać wnioski o zwołanie walnego zgromadzenia i może na nim umieszczać swoje wnioski. Minister Skarbu oddając spółce mienie do odpłatnego korzystania nadzoruje realizację zobowiązań wynikających z zawartej umowy prywatyzacyjnej, nie uprawnia go to jednak do kontroli uchwał oraz sprawowania nadzoru nad kwestiami organizacyjnymi w spółce. Problematyka realizowanych przez spółkę zobowiązań inwestycyjnych może być w każdym czasie przedmiotem zwyczajnego zgromadzenia wspólników.
W dniu 8 listopada 2003 r. Z. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego żądając uchylenia decyzji w całości ewentualnie o potraktowanie jej jako skargi na bezczynność. Wskazana decyzja narusza bowiem art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie sprecyzował skargę jako dotyczącą decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazał, że Z. S. wielokrotnie występował do Ministra Skarbu Państwa o udostępnienie mu przez prywatną spółkę, której jest wspólnikiem uchwał organów tej spółki a ostatnio informacji o stopniu realizacji zobowiązań inwestycyjnych wynikających z zawartej umowy prywatyzacyjnej. Minister Skarbu Państwa reprezentowany przez Dyrektora Delegatury oraz Biuro Ministra informowali go, że nie ma tytułu prawnego do żądania od spółki przedstawienia jej uchwał wspólnikowi. Do udzielenia informacji o stanie wykonania zobowiązań inwestycyjnych wynikających z zawartej umowy prywatyzacyjnej właściwa jest spółka.
Pismo, które skarży Pan S. nie jest decyzją administracyjną, podobnie jak odpowiedź Dyrektora Delegatury w L. Stanowią one jedynie wyjaśnienie o braku właściwości urzędu. Biuro Ministra nie wydaje decyzji administracyjnych.
Informacja dotycząca zobowiązań inwestycyjnych przez spółkę nie może być uznana za informację publiczną. Jest to bowiem zobowiązanie cywilnoprawne dotyczące określonej prywatnej osoby prawnej. Ponieważ sprawa nie dotyczy informacji publicznej, organ nie miał obowiązku wydawania decyzji administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że:
Po pierwsze należy poinformować strony, iż zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sprawa podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sąd ten stwierdził jednak, że rozpatrywana skarga nie mieści się w kompetencji sądów administracyjnych, lecz należy do sądów powszechnych.
Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
W odniesieniu do wspólników spółki takim przepisem szczególnym jest ustawa z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Przewiduje ona w art. 212 odmienny tryb dostępu do ksiąg i dokumentów spółki, sporządzania bilansu, a także żądania od niej wyjaśnień. Zarząd spółki może odmówić tego typu wyjaśnień i dostępu, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem spółki lub wyrządzi spółce znaczną szkodę. Odmowa ta po wyczerpaniu środków odwoławczych kontrolowana jest przez sąd rejestrowy.
Skarżący został poinformowany o tym trybie. Jak wynika z akt sprawy zwrócił się do zarządu spółki od której otrzymał odmowę. W takim przypadku udzielenie danej informacji podlegało jednak kognicji sądu rejestrowego.
Nie zmienia tego fakt zwrócenia się o interwencję i informację do Dyrektora Delegatury a następnie Ministra Skarbu Państwa. Organy te nie były upoważnione do rozstrzygnięcia danej sprawy w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy w związku z art. 212 ustawy Kodeks spółek handlowych. W ten sposób skarżący chciał bowiem ominąć wynikającą z art. 212 ustawy kontrolę sądu rejestrowego po udzieleniu mu, jak wskazywał, wymijającej odpowiedzi przez zarząd spółki.
Niejako na marginesie można zauważyć, że nawet przy przyjęciu kognicji WSA w odniesieniu do pism Dyrektora Delegatury i Ministra Skarbu Państwa, skarga i tak podlegałaby odrzuceniu.
Jak bowiem wskazał w odpowiedzi organ przedmiotowe pisma nie miały charakteru decyzji administracyjnej. Stanowiły więc akt a dokładnie czynność udzielenia informacji o odmiennym trybie dostępu. Czynność taka podlega kontroli Sądu po wyczerpaniu środka w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W takim przypadku jednakże przedmiotem skargi nie mogłaby być odpowiedź na to wezwanie lecz pierwotna czynność Dyrektora Delegatury Skarbu Państwa. Tymczasem skarżący uczynił przedmiotem skargi czynność (akt) Ministra wydany w wyniku odpowiedzi. Gdyby jednak ten akt miałby być przedmiotem zaskarżenia należałoby wyczerpać w stosunku do niego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, czego skarżący nie uczynił.
Stąd Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 58 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 212 ustawy Prawo spółek handlowych, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło