II SA 4311/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Stanisław Gronowski Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi P. Spółki z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa z rejestracji znaku towarowego EURO PALM nr [...] oddala skargę Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu wniosku J. W. – E. z K. przeciwko P. Sp. z o.o. z siedzibą w O. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego EURO PALM nr [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Sp. [...] wydaną na podstawie art. 29 w związku z art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17) oraz w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm.) oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego EURO PALM nr [...] w części dotyczącej usług w klasie 39: usługi przewozu osób i rzeczy transportem autobusowym i samochodowym, pilotaż wycieczek, prowadzenie biur turystycznych, usługi rezerwacji miejsc podróżnym, organizacja wycieczek, wynajem samochodów oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu tej decyzji podał, że wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji w zakresie usług objętych klasą 39 wskazując naruszenie przy rejestracji przepisów art. 8 pkt 1 i 2, art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych. Podnosił, że sporny znak towarowy jest podobny do znaku EUROPALM, którego używa od 1991 roku w zakresie usług transportowych i organizacji imprez turystycznych i jest znakiem powszechnie znanym. Wnioskodawca twierdził ponadto, że zarejestrowany znak narusza prawa osobiste i majątkowe E. w postaci prawa do nazwy, pod jaką prowadzi działalność gospodarczą. Zasady współżycia społecznego zostały naruszone przez uprawnionego z rejestracji spornego znaku z chwilą wizyty u wnioskodawcy w celu uzyskania informacji, czy dokonał on rejestracji swojego znaku firmowego jako znaku towarowego. Uprawniony z rejestracji wnosił o oddalenie wniosku podnosząc, iż sporny znak jest wykorzystywany przez niego od 1989 roku i służy do oznaczania wyrobów i usług objętych rejestracją. Zaprzeczał twierdzeniu wnioskodawcy jakoby znak EUROPALM był znakiem powszechnie znanym. Wskazywał, iż nazwa jego przedsiębiorstwa jak i jego znaku towarowego EURO PALM powstały od nazwiska H. P. – udziałowca Spółki. Drugi człon znaku towarowego – EURO – nie posiada znamion odróżniających. Kolegium orzekające nie podzieliło stanowiska wnioskodawcy, iż rejestracja została dokonana z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t., gdyż wnioskodawca nie udowodnił, że jego znak EUROPALM jest znakiem powszechnie znanym. W ocenie Urzędu Patentowego brak jest również podstaw do stwierdzenia, iż rejestracja spornego znaku nastąpiła wbrew zasadom współżycia społecznego co mogłoby stanowić o naruszeniu art. 8 pkt 1 u.z.t. wobec nie przedstawienia przez wnioskodawcę dowodów w tym zakresie. Sama okoliczność zasięgnięcia informacji u wnioskodawcy, czy zarejestrował znak firmowy nie może przesądzać o rejestracji w złej wierze. Urząd Patentowy unieważniając prawo z rejestracji w żądanym zakresie uznał, iż rejestracja znaku EURO PALM, w którym dominującym elementem jest EURO PALM stanowi naruszenie używanej przez wnioskodawcę nazwy od 1991 roku, tj. wcześniej niż zgłoszenie do ochrony spornego znaku. Naruszenie nazwy, pod którą podmiot prowadzi swą działalność jako dobra osobistego następuje, gdy używanie nie tylko pełnej nazwy ale jej części przez inny podmiot w charakterze znaku towarowego prowadzi do niebezpieczeństwa konfuzji w obrocie, tj. wprowadza odbiorców w błąd co do tożsamości firmy i znaków. Na powyższą decyzję P. Spółka z o.o., obecnie "F." spółka z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca podniosła, iż samo zgłoszenie nazwy innego przedsiębiorstwa działającego na rynku nie stanowi przeszkody dla rejestracji takiego oznaczenia jako znaku towarowego na podstawie art. 8 pkt 2 ustawy o znakach towarowych; konieczne jest wykazanie, że rejestracja i używanie znaku stanowi naruszenie prawa do nazwy przedsiębiorstwa. Zarzucił, iż Urząd Patentowy nie wykazał, że doszło do naruszenia praw osobistych lub majątkowych wnioskodawcy, wskazał jedynie potencjalną możliwość naruszenia prawa do nazwy wnioskodawcy. Podniósł, iż nazwa przedsiębiorstwa P. jak i znak towarowy EURO PALM wzięły swą nazwę od nazwiska udziałowca spółki – H. P. i to jemu przysługuje ochrona na podstawie art. 23 i 24 kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie podnosząc, iż służące wnioskodawcy prawo do nazwy EUROPALM, [...] funkcjonuje od 1991 roku. Powołując się na ugruntowane orzecznictwo wskazał, iż w przypadku kolizji między firmą (nazwą) przedsiębiorstwa a zarejestrowanym znakiem towarowym z "gorszym pierwszeństwem" priorytet przyznaje się prawu powstałemu wcześniej. Uczestnik postępowania nie zajął stanowiska co do złożonej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżonej decyzji nie można się dopatrzyć zarzutu naruszenia prawa. Przepis art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17) mający zastosowanie do niniejszej sprawy na podstawie art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm.) stanowi, iż niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. Urząd Patentowy trafnie uznał, iż rejestracja znaku towarowego, w którym dominującym elementem jest wyraz EUROPALM stanowi naruszenie używanej przez wnioskodawcę nazwy, [...].. Ochrona nazw handlowych wynika z art. 8 Konwencji paryskiej z dnia 20 marca 1883 r. o ochronie własności przemysłowej (Dz. U. z 1975, Nr 9, poz. 51 i 52), który zapewnia ich ochronę bez obowiązku zgłoszenia lub rejestracji, niezależnie od tego, czy stanowi ona, czy nie stanowi części znaku towarowego. Nazwa przedsiębiorstwa którą osoba fizyczna posługuje się w prowadzonej działalności gospodarczej można uznać za dobro osobiste przedsiębiorcy (art.23 k.c.), podlegające ochronie stosownie do przepisu art. 24 k.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 1990 r. I CR 529/90; OSNC 1992/7-8/136). Przepis art. 8 pkt 2 ustawy o znakach towarowych koresponduje z cytowanym przepisem konwencji paryskiej oraz ochroną dóbr osobistych wynikających z kodeksu cywilnego. Ochrona nazwy handlowej (nazwy używanej w działalności gospodarczej) wyraża się wyłączeniem od rejestracji znaków (oznaczeń), które naruszają prawa osobiste osób trzecich. Wnioskodawca z postępowania administracyjnego używa w swej działalności gospodarczej (usługi turystyczne) tożsamej w części z działalnością uprawnionego z rejestracji znaku towarowego (skarżącego) oznaczenia, który stanowi dominujący element w spornym znaku. Nazwy tej używa wcześniej (od 1991 roku), podczas, gdy sporny znak został zgłoszony przez spółkę "F." – skarżącego w 1996 roku. Podnoszone przez skarżącego, iż to on używa oznaczenia EURO PALM od 1989 roku nie zostało wykazane. Spółka P. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] sierpnia 2002 r. Urząd Patentowy prawidłowo uznał, iż w znaku słowno-graficznym EURO PALM element słowny PALM jest dominującym składnikiem znaku i rejestracja znaku towarowego z zamieszczonym w nim tego elementu stanowiącego cudzą nazwę pod którą osoba trzecia prowadzi działalność usługową tożsamą z usługami objętymi rejestracją tego znaku narusza prawa osobiste tej osoby. W orzecznictwie Sądu Najwyższego (np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1994 r. IIICZP 109/04; OSNC 195/1/18), a także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA 3390/01; wyrok z dnia 12 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1867/02) ugruntowany jest pogląd, iż w przypadku kolizji między firmą (nazwą) przedsiębiorstwa a zarejestrowanym znakiem towarowym priorytet przyznaje się prawu powstałemu wcześniej. Nietrafny jest zarzut podnoszony w skardze, iż Urząd Patentowy nie wykazał naruszenia prawa do nazwy a wskazał jedynie na jego potencjalną możliwość. Nie ma znaczenia, czy wystąpiły konkretne fakty konfuzji w obrocie tzn. wprowadzenia odbiorców w błąd co do tożsamości firmy i znaku, wystarczy potencjalna możliwość, która w warunkach prowadzenia identycznej/zbieżnej działalności w branży turystyczno-przewozowej jest raczej nieunikniona. Rejestracja znaku towarowego prowadzi do wyłączności posługiwania się nim dla oznaczania towarów/usług, wyłączne prawo, jak słusznie podkreślił organ w odpowiedzi na skargę, uniemożliwia lub utrudnia korzystanie z nazwy zbieżnej z elementem wyróżniającym znaku towarowego. Twierdzenie skarżącego, iż z racji zamieszczenia w nazwie przedsiębiorstwa P. oraz w przedmiotowym znaku nazwiska wspólnika spółki, to Panu H. P. przysługuje ochrona i mógłby on występować z roszczeniami o ochronę dóbr osobistych, w postępowaniu o unieważnienie prawa z rejestracji nie stanowił przesłanki dla wykazania, iż inna strona (spółka) nie naruszyła prawa do nazwy innego podmiotu. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co w świetle art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.