II SA 4362/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie Asesor WSA Jacek Fronczyk, WSA Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi D. Ż. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] października 2003 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r., którą to decyzją - wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) - odmówiono p. D. Ż. przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji podano, iż zainteresowana - orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] maja 2003 r. - została uznana za częściowo – okresowo niezdolną do pracy zarobkowej (do września 2003 r.), a zatem nie spełnia wymogu całkowitej niezdolności do pracy, o jakim mowa w art. 83 powołanej wyżej ustawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. D. Ż. domagała się przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Badający ją lekarz orzecznik ZUS, w wydanym orzeczeniu, błędnie ocenił stan jej zdrowia. Wyjaśniła, że potwierdzona choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa z uszkodzeniem [...] w powiązaniu z operacyjnym usunięciem [...] powodująca permanentne bóle promieniujące [...], które to schorzenie praktycznie uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zdaniem skarżącej jest ona całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej. Poza tym skarżąca podniosła, że nie posiada niezbędnych środków utrzymania. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz. 2052 oraz Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1153) właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrolę sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przyznaje odpowiedniego świadczenia, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Analizując pod tym kątem skargę, zasługuje ona na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydając decyzję w zakresie świadczeń określonych w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, związany jest rygorami procedury administracyjnej, określającej zasady prowadzenia postępowania. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy materialnej zapisana w art. 7 kpa. Zgodnie z tą zasadą, w toku postępowania organy administracji publicznej są zobowiązane do podjęcia wszelkich możliwych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W niniejszej sprawie okoliczności, o jakich mowa w art. 83 powołanej ustawy nie zostały należycie rozważone. Prezes ZUS pominął przede wszystkim sprzeczności w ustaleniach lekarza orzecznika ZUS w orzeczeniu z dnia [...] maja 2003 r., mianowicie w p-kcie II-5, lekarz orzecznik stwierdził, że badana jest częściowo niezdolna do pracy, okresowo do września 2003 r., natomiast w uzasadnieniu orzeczenia w p-kcie III stwierdził, że badana jest "niezdolna do pracy" z uwagi na rozpoznane schorzenia. Brak wyjaśnienia tych sprzeczności należy uznać za istotne uchybienie procesowe, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie może ponadto ulegać wątpliwości, że utrzymując się wraz z czteroosobową rodziną z renty inwalidzkiej współmałżonka, w kwocie 457,77 zł oraz zasiłku z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w kwocie 150 zł skarżąca nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa ZUS zostały wydane z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 kpa i dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.