II SA 4376/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Asesor WSA Janusz Walawski Protokolant Agnieszka Kolasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2003 roku, znak: [...] 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Ministra Edukacji Narodowej i Sportu na rzecz L.B.240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 4. poleca wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz L.B. kwotę 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych), tytułem nadpłaconego wpisu sądowego W piśmie z dnia 27 września 2002 r. Pani L. B. złożyła do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu wniosek o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego. Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu odmówił wnioskodawczyni nadania stopnia nauczyciela mianowanego z powodu niespełnienia w dniu 5 kwietnia 2000 r. warunku niezbędnego do zatrudnienia na podstawie mianowania, a określonego w art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w tym dniu, tj. braku wymaganych ocen pracy, o których mowa w tym przepisie. W piśmie z dnia 4 czerwca 2003 r. L. B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym podniosła, iż wypełniła warunki konieczne do otrzymania oceny pracy, gdyż w dniu 18 listopada 1999 r. wystąpiła do dyrektora szkoły o ocenę pracy, a w dniu 20 grudnia 1999 r. była wizytowana, jednakże dyrektor szkoły odmówił dokonania oceny pracy ze względu na brak pierwszej oceny. W dniu 17 października 2003 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Edukacji Narodowej i Sportu utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2003 r. W ocenie organu L. B. w dniu 5 kwietnia 2000 r. nie spełniała warunku niezbędnego do zatrudnienia na podstawie mianowania, a określonego w art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela, gdyż nie posiadała wymaganych ocen pracy, o których mowa w tym przepisie i tym samym nie spełniła wszystkich wymogów formalno-prawnych określonych w art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.). Uniemożliwia to, zdaniem organu, uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego w trybie określonym w przywołanym przepisie art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy. W dniu 21 listopada 2003 r. wnioskodawczyni złożyła na ww. decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze tej L. B. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy – Karta Nauczyciela i § 4, 5, 6 i 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. Nr 36, poz. 155 ze zm.) i wniosła o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a ponadto podniósł, iż skarżąca nie spełniała także warunku wymaganego do zatrudnienia na podstawie mianowania, określonego w przepisie art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., gdyż nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela religii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżąca spełniała warunki do zwolnienia jej z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 19, poz. 239 z późn. zm.), zgodnie z którym minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, na wniosek nauczyciela złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2002 r., po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może zwolnić z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadać stopień nauczyciela mianowanego zatrudnionemu w szkole nauczycielowi, który w dniu 5 kwietnia 2000 r. był zatrudniony w szkole w wymiarze nie niższym niż ½ obowiązkowego wymiaru zajęć oraz spełniał obowiązujące w tym dniu warunki wymagane do zatrudnienia na podstawie mianowania, z wyjątkiem warunku określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy – Karta Nauczyciela. Z przepisu tego wynika, iż Minister Edukacji Narodowej i Sportu może zwolnić z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadać stopień nauczyciela mianowanego tylko takiemu nauczycielowi, który spełnia warunki określone w powołanym wyżej art. 10 ust. 2 pkt 1-5 i 7 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. W świetle art. 10 ust. 2 pkt 1-5 i 7 Karty Nauczyciela w ówczesnym brzmieniu, stosunek pracy z nauczycielem był nawiązywany na podstawie mianowania, jeżeli nauczyciel spełniał następujące warunki: 1) posiadał obywatelstwo polskie, 2) posiadał pełną zdolność do czynności prawnych, 3) korzystał z praw publicznych, 4) nie toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie, 5) posiadał wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska, 6) bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć, co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskał dwie oceny, co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskał co najmniej ocenę dobrą. W toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej winny, jak stanowi przepis art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, są też obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.), spoczywa nadto na nich obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie organ naruszył przywołane reguły w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ nie zbadał w toku postępowania administracyjnego czy skarżąca spełnia przesłanki do zwolnienia jej z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz do nadania stopnia nauczyciela mianowanego, określone w przepisie art. 10 ust. 2 pkt 5 i 7 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. Dopiero bowiem w odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu rozpoczął badanie przesłanki określonej w przepisie art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela i stwierdził, że L.B. nie posiadała w dniu 5 kwietnia 2000 r. wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela religii. Również dopiero w odpowiedzi na skargę organ zajął się przesłanką posiadania wymaganego okresu pracy pedagogicznej wykonywanej zgodnie z kwalifikacjami, uregulowaną w przepisie art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela. Odpowiedź na skargę nie może jednak uzupełniać tego, co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne decyzji, inny jest bowiem cel tego pisma – ma ono zawierać wyłącznie ustosunkowanie się do zarzutów skargi (por. wyrok NSA z 20 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Gd 3691/95, niepublikowany). Stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego, że skarżąca nie spełniła przesłanki określonej w art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela, gdyż nie posiadała wymaganych ocen (oceny) pracy, nie zwalnia organu z obowiązku zbadania pozostałych przesłanek określonych w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela, nawet jeżeli przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Należy też zwrócić uwagę, iż w myśl art. 7a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw Minister Edukacji Narodowej i Sportu wydaje decyzję w przedmiocie nadania stopnia nauczyciela mianowanego po zasięgnięciu opinii właściwego kuratora oświaty. Przywołany przepis uzależnia zatem wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. Zgodnie z treścią art. 106 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, zajęcia stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które stronie służy zażalenie. Opinia z dnia [...] stycznia 2003 r. wydana przez [...] Kuratora Oświaty nie spełnia wszelkich wymogów określonych w przepisie art. 124 k.p.a. w związku z art. 106 § 5 k.p.a., a w szczególności nie zawiera pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia, brak też w aktach sprawy dowodu doręczenia jej stronie. Ponadto ograniczenie się przez [...] Kuratora Oświaty w opinii do stwierdzenia, że L.B. nie posiada oceny swej pracy, w sytuacji gdy skarżąca podnosi, iż ocena taka była wydana, a co najmniej, iż wszczęta została procedura mająca na celu dokonanie takiej oceny, nie może zostać uznane za zgodne z przepisem art. 107 § 3 k.p.a., w związku z art. 126, art. 124 § 2 oraz 106 § 5 k.p.a., uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania – na podstawie art. 200 p.p.s.a.