II SA 4381/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Kuba WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. K. i S.K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi oddala skargę Naczelnik Dzielnicy Ł. – [...] aktem własności ziemi z dnia [...] marca 1976 r., na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 5 i 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250) stwierdził, iż Pan J.S. stał się z mocy samego prawa właścicielem nieruchomości działek w ewidencji gruntów Miejskiego Przedsiębiorstwa Geodezyjnego oznaczonych m. in. numerem [...] należącej do obrębu [...], położonej w Ł. przy ul. K. [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego aktu własności ziemi wystąpili Panowie R.K. i S.K.. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi z dnia [...] marca 1976 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że obowiązujący od dnia 1 stycznia 1992 r. art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz. U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299 z późn. zm.) zawiera zakaz prowadzenia jakiekolwiek postępowania administracyjnego w sprawach unormowanych przepisami ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Przepis art. 63 ust. 3 ustawy z 19 października 1991 r. nakazuje organom administracji umorzenie postępowania w sprawach dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a wszczęte w tych sprawach postępowanie nakazuje umorzyć. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania Panów R.K. i S.K. od wyżej wymienionej decyzji Wojewody, utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (jedn. tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 603 z późn. zm.) stwierdził, iż do ostatecznych decyzji wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Stosownie do art. 63 ust. 3 tej ustawy, postępowanie administracyjne toczące się w sprawach, o których mowa w ust. 2 podlega umorzeniu. W skardze do Sądu na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003 r. Panowie R.K. i S.K. wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż w postępowaniu w sprawie aktu własności ziemi nie uczestniczyli, zatem decyzja w stosunku do nich nie stała się ostateczną. Właściciele spornej działki, od których wywodzą swoje prawa, w dacie wydawania decyzji przebywali poza granicami Polski i nie wiedzieli o toczącym się postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody wydane zostały na podstawie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz. U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299 z późn. zm. - obowiązujący przy wydawaniu decyzji w I instancji i tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 603 z późn. zm. - obowiązujący w dacie wydania decyzji w II instancji). Według jednoznacznej treści tego przepisu, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a wszczęte w tych sprawach postępowanie administracyjne podlega umorzeniu. Oznacza to, że z woli ustawodawcy wymienionych trybów nadzwyczajnych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym w zakresie wzruszenia ostatecznych decyzji (aktów własności ziemi) nie stosuje się, chociażby te decyzje były dotknięte takimi kwalifikowanymi wadami, które w innych sytuacjach niż uregulowane w tym przepisie skutkowałyby stosowanie tych trybów. Zakaz prowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w sprawach unormowanych przepisami ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, na podstawie których wydane były rozstrzygnięcia zwane aktami własności ziemi oznacza, że niektóre decyzje (akty własności ziemi) mimo kwalifikowanych wad będą funkcjonowały w obrocie prawnym. Nietrafny jest zarzut skarżących, iż przepisy cytowanej ustawy nie mają zastosowania do ich wniosku, jak wynika z akt sprawy, kwestionowana decyzja (akt własności ziemi) jest ostateczna. Organ zobowiązany był zatem, bez analizowania kwestii prawidłowości wydanej wcześniej decyzji administracyjnej (aktu własności ziemi), umorzyć postępowanie w tej sprawie. Należy również podkreślić, iż sprawa zgodności ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, była przedmiotem orzekania przez Trybunał Konstytucyjny, który wielokrotnie orzekał o jej zgodności z zakwestionowanymi przepisami Konstytucji (wyroki: z dnia 25 maja 1999 r., sygn. akt SK 9/98 (OTK ZU Nr 4/1999, poz. 78), z dnia 22 lutego 2000 r., sygn. akt SK 13/98, (OTK ZU Nr 1/2000, poz. 5) oraz z dnia 15 maja 2000 r. sygn. akt SK 29/99 (OTK 2000/4/110). Z powyższego wynika, że w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw prawnych do wzruszenia ostatecznej decyzji - aktu własności ziemi. W tym stanie prawnym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.