II SA 4390/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Asesor WSA Janusz Walawski Protokolant Magda Magdoń po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 na rozprawie sprawy ze skargi G. O. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wyjaśniającego - odrzucić skargę - W dniu [...] sierpnia 2003 r. Rzecznik Dyscyplinarny Urzędu Celnego w P. wydał postanowienie, znak: [...], mocą którego wszczęto postępowanie wyjaśniające w sprawie naruszenia obowiązków służbowych przez młodszego dyspozytora celnego G.O. - kontrolera celnego. Jak wynika z uzasadnienia ww. postanowienia, postępowanie wyjaśniające wszczęte zostało w związku ze skierowaniem przez Prokuraturę Okręgową w R. do Sądu Rejonowego w G. aktu oskarżenia przeciwko między innymi G. O., sygn. akt [...], oskarżonemu o czyn z art. 271 § 1 i § 3 kk i art. 291 § 1 kk i art. 294 § 1 kk w związku z art. 11 § 2 kk w związku z art. 12 kk. W dniu [...] października 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowił umorzyć ww. postępowanie wyjaśniające z uwagi na fakt zwolnienia obwinionego ze służby celnej. Decyzją z dnia [...] września 2003 r. bowiem Dyrektor Izby Celnej w W., działając na mocy art. 25 ust. 1 pkt 8 a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.) zwolnił G.O. ze służby celnej. Postanowienie z dnia [...].10.2003 r. wydane zostało na podstawie art. 67 ust. 5 pkt 2 ustawy o służbie celnej oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyśpieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 156, poz. 1520). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł G. O.. W zażaleniu podniesiono, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...].09.2003 r. o zwolnieniu go ze służby nie jest ani prawomocna, ani ostateczna, co powoduje, że zaskarżone postanowienie jest przedwczesne. W dniu [...] października 2003 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wydał postanowienie uchylające zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. o umorzeniu postępowania wyjaśniającego i umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podkreślił, iż w dniu 10 sierpnia 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122), która w sposób istotny zmieniła szereg przepisów, w tym przepisy dotyczące prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy celnych. Zgodnie jednak z przepisem art. 3 ust. 1 tejże ustawy postępowania wszczęte i niezakończone ostatecznie przed dniem jej wejścia w życie podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. W myśl zatem § 3 ust. 1 i 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 2000 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 36, poz. 485 ze zm.) rzecznik dyscyplinarny, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, zobligowany był do złożenia kierownikowi urzędu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego albo o umorzenie postępowania wyjaśniającego. Zdaniem organu II instancji, naczelnik urzędu celnego nie był natomiast zobligowany do sporządzenia postanowienia o umorzeniu postępowania wyjaśniającego. Skargę na powyższe postanowienie złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. O.. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 74 ustawy o Służbie Celnej w brzmieniu obowiązującym w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organy I i II instancji, od orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w postępowaniu odwoławczym lub postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje prawo do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Orzeczenie dyscyplinarne, jak stanowi przepis art. 69 ustawy o Służbie Celnej, wydaje się po wysłuchaniu rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego oraz jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony, a także po rozpatrzeniu innych dowodów mających znaczenie w sprawie. Orzeczenie dyscyplinarne wydaje się więc w postępowaniu dyscyplinarnym. W myśl § 10 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 2000 r. orzeczenie dyscyplinarne powinno zawierać: 1) stopień, imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby, która wydaje orzeczenie, 2) stopień, imię, nazwisko i stanowisko służbowe obwinionego, 3) określenie czynu zarzucanego obwinionemu, 4) rozstrzygnięcie co do winy i kary, 5) uzasadnienie prawne i faktyczne orzeczenia, 6) pouczenie o prawie do wniesienia odwołania lub złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o terminie i trybie wniesienia odwołania, 7) podpis osoby, która wydała orzeczenie, miejsce i datę wydania. W uzasadnieniu prawnym należy wyjaśnić w szczególności podstawy prawne orzeczenia, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne orzeczenia powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu należy wskazać okoliczności, które zostały wzięte pod uwagę przy wymiarze kary. Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. nie może być uznane za orzeczenie dyscyplinarne w rozumieniu art. 74 ustawy o Służbie Celnej. Wprawdzie kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne dopuszczalna jest obecnie również w zakresie decyzji i innych aktów administracyjnych, które dotychczas były wyłączone z właściwości NSA (por. art. 19 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), jednak kontrola ta dotyczy tych spraw dyscyplinarnych, w stosunku do których wynika to z przepisów szczególnych (por. J. Drachal, R. Hauser, W. Mzyk; "Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne", Warszawa, Zielona Góra, 2003 r., s. 29-30). Skoro zatem zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie funkcjonariusza celnego G. O. nie może zostać uznane za orzeczenie dyscyplinarne w rozumieniu przepisu art. 74 ustawy o Służbie Celnej, to skargę na to postanowienie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 2 oraz art. 163 § 1 p.p.s.a. należało odrzucić, gdyż sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego.