II SA 440/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędziowie WSA Maria Jagielska Halina Święcicka (spr.) Protokolant Marlena Chmielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi E. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek Pt. "Środek farmaceutyczny do leczenia zaburzeń funkcji poznawczych i sposób jego wytwarzania" 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. stwierdza, że decyzja, o której mowa w pkt 1 nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Urzędu Patentowego na rzecz E. kwotę zł. 600 (sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2000 r. o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt. "Środek farmaceutyczny do leczenia zaburzeń funkcji poznawczych i sposób jego wytworzenia" zgłoszony [...] maja 1995 r. W uzasadnieniu podała, że brak jest ustawowych warunków do uzyskania ochrony na wynalazek w kategorii kompozycji farmaceutycznej i sposobu jej wytwarzania, ponieważ kompozycja farmaceutyczna do leczenia chorób układu nerwowego (jak również sposób jej wytwarzania) zawierająca jako substancję czynną benzodiazepinę, znana jest ze stanu techniki. Firma E. zaskarżyła tę decyzję Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc ojej uchylenie. W skardze zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania, jakiego ustawowego warunku wynalazek nie spełniał, nowości czy nieoczywistości. Nie podano podstawy prawnej, nie przedstawiono dowodów, które świadczyłyby o braku zdolności patentowej wynalazku. Skarżąca uważa, że została pozbawiona prawa do obrony swojego stanowiska. Twierdzenie, że kompozycja farmaceutyczna zawierająca jako substancję czynną alanzapinę przeznaczona do leczenia chorób układu nerwowego jest znana ze stanu techniki, Urząd Patentowy stawiał w trakcie postępowania uznając za brak nieoczywistości. Postawienie nowego zarzutu w zaskarżonej decyzji pozbawiło skarżącą jej podstawowego prawa strony do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Ponadto Izba Odwoławcza pozostawiła poza swoimi rozważaniami podnoszony argument istnienia korzystnego dla niej orzeczenia Komisji Odwoławczej nr [...] z [...] października 1998 r. w sprawie jej zgłoszenia nr [...] o identycznym stanie faktycznym. Skarżąca miała prawo oczekiwać od Urzędu Patentowego konsekwencji postępowania w identycznych sprawach. Według powołanego orzeczenia, można udzielić patentu na znany środek farmaceutyczny o nowym przeznaczeniu. Skarżąca deklarowała gotowość złożenia zastrzeżeń na zastosowanie, gdyby Urząd Patentowy uznał to za dopuszczalne. Mimo tej deklaracji, wydano decyzję o odmowie. Za uchyleniem decyzji przez Izbę Odwoławczą przemawiały argumenty przewodniczącej składu orzekającego, a zarazem eksperta orzekającego zawartego w zdaniu odrębnym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Izby Odwoławczej nie odniesiono się do szeregu argumentów wysuniętych w związku z formalną wadliwością uzasadnienia decyzji o odmowie udzielenia patentu. W odpowiedzi na skargę Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego wniosła o jej oddalenie. Żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy w kategorii II zastosowania zostało uznane za bezprzedmiotowe ponieważ wraz z odwołaniem (ani w późniejszym terminie) zgłaszający nie nadesłał zastrzeżeń patentowych przeredagowanych pod kątem zastosowania, które mogłyby być rozpatrywane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z wejściem w życie 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 240, Poz. 2052, z 2004 r. Nr 124, poz. 1153), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. podlegają przekazaniu do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Zaskarżona decyzja Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2002 r. rozpatrującej sprawę w trzyosobowym zespole orzekającym zostało podpisane jedynie przez przewodniczącego tego zespołu. Z protokołu z posiedzenia zespołu wynika ponadto, że w wydaniu zaskarżonej decyzji brała udział osoba (A. T.), która wcześniej rozpatrywała tę sprawę, wydając w imieniu Urzędu Patentowego decyzję z dnia [...] września 2000 r. Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego RP - w myśl art. 277 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117) rozpoznaje sprawy w zespołach orzekających, w składzie trzech osób. Rozstrzygnięcia Izby Odwoławczej podejmowane kolegialnie wyrażają wolę wszystkich członków zespołu orzekającego. Decyzja wydana przez organ kolegialny wymaga podpisu każdego członka zespołu orzekającego. Wymagania tego nie spełnia podpisanie przez wszystkich członków protokołu z posiedzenia. Z treści art. 107 § 1 kpa wynika, że podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji stanowi istotny element decyzji. Decyzja niepodpisana przez wszystkie osoby biorące udział w jej wydaniu, rażąco narusza przepis art. 107 § 1 kpa i przez to jest dotknięta nieważnością (art. 156 §1 pkt 2 kpa). Udział w wydaniu zaskarżonej decyzji osoby, która wcześniej uczestniczyła w rozpatrywaniu tej sprawy, wydając decyzję z dnia [...] września 2000 r. stanowi naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 kpa nakazującego wyłączenie takiej osoby z postępowania administracyjnego w sprawie. Powyższy pogląd podzielił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 czerwca 2003 r. sygn. III RN 72/02 (niepublikowany). Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa orzekł jak w sentencji.