II SA 4433/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-17

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Magdalena Bosakirska, Andrzej Czarnecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej, uzasadniona toczącym się postępowaniem karnym, jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy ustawa wymaga niekaralności za przestępstwo umyślne, a skarżący powołuje się na domniemanie niewinności?
Ratio decidendi
Odmowa podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej, uzasadniona toczącym się postępowaniem karnym, jest zgodna z prawem. Toczące się postępowanie karne stanowi zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy możliwość wydania licencji, a zasada domniemania niewinności, jako instytucja prawa karnego, nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Zawieszenie postępowania było zasadne, a jego podjęcie nastąpi dopiero po ustaniu przyczyn zawieszenia, czyli po uprawomocnieniu się orzeczenia karnego.
Stan faktyczny
Skarżący Z. A. ubiegał się o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia. Postępowanie administracyjne zostało zawieszone z uwagi na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne z art. 226 § 1 k.k. Po otrzymaniu informacji o nieprawomocnym skazaniu, organ administracji odmówił podjęcia zawieszonego postępowania, wskazując na wymóg niekaralności za przestępstwo umyślne. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że przepisy wymagają prawomocnego skazania, a do czasu jego wydania powinien być traktowany jako niewinny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Z. A. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2003 r. odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki sędziowie WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./ Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Z. A. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2000 r. Nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie Z. A. o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia. Podstawą zawieszenia było toczące się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w [...] przeciwko Z. A. z art. 226 § 1 kk (znieważenie funkcjonariuszy Policji podczas i w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych). Na skutek złożonego zażalenia przez Z. A. Komendant Główny Policji, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2000 r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania. W uzasadnieniu organ administracji podał, iż w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego o udzielenie licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia, [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] pozyskał informację o toczącym się postępowaniu karnym przeciwko wnioskodawcy. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ administracji stwierdził, iż postępowanie to zostało zakończone nieprawomocnym wyrokiem sądu, skazującym Z. A. na karę grzywny. Z uwagi na powyższe okoliczności organ administracji utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Z. A. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2003 r. zażądał podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2000 r. nr [...]. Na wniosek ten otrzymał odpowiedź z dnia 1 września 2003 r. Nr [...] odmawiającą podjęcia postępowania z uwagi na nieustanie przyczyn będących podstawą zawieszenia. Traktując odpowiedź tą jako postanowienie Z. A. złożył do Komendanta Głównego Policji zażalenie. Organ ten postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie stwierdzając, iż pismo z dnia 1 września 2003 r. odpowiada wymogom formalnym postanowienia bowiem w świetle przepisów kpa takim rozstrzygnięciem jest. W uzasadnieniu postanowienia Komendant Główny Policji stwierdza, iż zawieszenie postępowania w sprawie wydania licencji drugiego stopnia Z. A. nastąpiło na skutek wszczętego i w dalszym ciągu toczącego się przeciwko niemu postępowania o popełnieniu przestępstwa umyślnego. Postępowanie zostało zawieszone z urzędu na podstawie art. 97 § l pkt 4 kpa, stąd upływ trzyletniego okresu zawieszenia nie daje podstawy, w ocenie organu administracji, do umorzenia postępowania zgodnie z żądaniem strony. Organ administracji wskazuje na art. 26 w związku z art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. Nr 114, poz. 740 ze zm.) stwierdzając, iż powołany przepis wymaga niekaralności wnioskującego o wydanie licencji pracownika ochrony drugiego stopnia, przy czym przepis ten nie podaje katalogu przestępstw umyślnych, a więc zdaniem organu, należy przyjąć, iż obejmuje wszystkie przestępstwa tej kategorii. Nadto organ administracji powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2001 r. w sprawie II SA 1982/00 ze skargi Z. A. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2000 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia, którym sąd skargę oddalił. Na postanowienie to Z. A. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w/nosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący postanowieniu zarzuca naruszenie art. 27 ust. 2 pkt 1 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia, art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Ochrony Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z dnia 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). W ocenie skarżącego odmowa podjęcia zawieszonego postępowania oraz postanowienie Komendanta Głównego Policji utrzymujące w mocy tą odmowę zapadły z naruszeniem art. 27 ust. 2 pkt 1 i art. 26 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy o ochronie osób i mienia, gdyż przepisy te wymagają prawomocnego skazania wnioskującego o wydanie licencji, które dotychczas nie nastąpiło. Nadto skarżący dowodzi, iż nastąpiło naruszenie także art. 32 ust. 1 w/w ustawy bowiem postępowanie karne toczy się przeciwko niemu z art. 226 § 1 kk, który to przepis nie przewiduje sankcji za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Skarżący wskazując na naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP i art. 6 ust. 2 Europejskiej Konwencji Ochrony Praw Człowieka i Podstawowych Wolności stwierdza, iż powinien być, zgodnie z powołanymi przepisami, uznawany za niewinnego do czasu wydania prawomocnego wyroku w jego sprawie. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosząc o jej oddalenie powołał się na argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Nadto organ administracji stwierdza, iż w związku z zawieszeniem postępowania administracyjnego i złożeniem wniosku o jego podjęcie, nie jest możliwe prowadzenie dwóch postępowań tożsamych co do przedmiotu i podmiotu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: - ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., - ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., - ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem, zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia o wydanie licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia ubiegać się może osoba, która spełnia warunki, o których mowa w art. 26 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5. Warunkiem określonym w art. 26 ust. 2 pkt 5 jest by ubiegający się o licencję nie był skazany prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo umyślne. Przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne, którego przedmiotem jest zarzut z art. 226 § 1 kk., w dalszym ciągu nie zakończone skutkiem złożenia przez niego apelacji od wyroku sądu I instancji. Powołanie się przez skarżącego na naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP i art. 6 ust. 2 Europejskiej Konwencji Ochrony Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w postępowaniu administracyjnym nie znajduje uzasadnienia. Domniemanie niewinności jest zasadą prawa karnego i jako instytucja tego prawa nie stosuje się w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu administracyjnym nie ustala się winy lub niewinności strony tak jak ma to miejsce w postępowaniu karnym, gdzie tak zwany materialny ciężar udowodnienia winy oskarżonemu spoczywa na oskarżycielu. Nadto zasada in dubio pro reo nakazuje sądowi karnemu rozstrzyganie nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego, czego zarówno przepisy materialne, jak i procesowe w postępowaniu administracyjnym nie przewidują. Odnosząc się do zarzutu skarżącego naruszenia przez organ art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia, należy uznać zarzut ten za chybiony. Wskazany przepis przez skarżącego odnosi się do sytuacji zawieszenia uprawnień wynikających z otrzymanej już licencji, natomiast skarżący jeszcze tych uprawnień nie nabył. Tym samym okoliczność podana w tym przepisie nie mogła być przedmiotem postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 sierpnia 2001 r. (II SA 1982/00), w sprawie ze skargi Z. A., przeciwko postanowieniu Komendanta Głównego Policji, utrzymującemu w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], zawieszającego postępowanie w sprawie wydania licencji pracownika ochrony drugiego stopnia, stwierdził bezpodstawność kwestionowania przez skarżącego zasadności zawieszenia postępowania administracyjnego w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zawieszenie tego postępowania musiało nastąpić z urzędu z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa tym zagadnieniem wstępnym jest okoliczność warunkująca rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy, ze względu na jego przedmiot, do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budziło wątpliwości, iż wynik toczącej się sprawy karnej przeciwko skarżącemu jest owym zagadnieniem wstępnym, od którego rozstrzygnięcia uzależniony jest wynika dalszego postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia licencji -Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym pogląd ten podziela. "Zachodzi bowiem (jak wyraził to NSA w uzasadnieniu powołanego wyroku) związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej w przedmiocie wydania licencji, a zagadnieniem wstępnym. W razie prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne skarżący nie mógłby otrzymać licencji, nie czyniąc zadość jednemu z bezwzględnych warunków, od których spełnienia ustawa uzależnia jej wydanie". W rozpoznawanej sprawie Z. A. zaskarżył postanowienie tego samego organu administracji, który obecnie odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania stwierdził, iż zawieszenie było zasadne z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (wydania prawomocnego wyroku przez sąd karny). W związku z powyższym wniosek o podjęcie postępowania byłby zasadny w warunkach spełnienia się przesłanek z art. 97 § 2 kpa, to jest gdy ustąpią przyczyny jego zawieszenia (nastąpi rozstrzygnięcie wymienionego wyżej zagadnienia wstępnego). Zatem gdy ustąpią przyczyny zawieszenia postępowania, organ administracji publicznej będzie obowiązany podjąć postępowanie z urzędu lub na wniosek strony. Przyczyna zawieszenia postępowania wymieniona w art. 97 § 1 w pkt 4 ustanie natomiast z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia karnego kończącego postępowanie w sprawie skarżącego. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło