II SA 4481/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant: Beata Binkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004r. sprawy ze skargi T.T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie drugim - w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za brak w pojeździe przyrządu kontrolnego 2. stwierdza, że uchylona decyzja w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za brak w pojeździe przyrządu kontrolnego nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz T. T. kwotę 140 (sto czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu [...] lutego 2003 roku kontroli drogowej został poddany jadący po drodze krajowej [...] pojazd należący do T. T., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych. Na okoliczność kontroli został sporządzony protokół, który został podpisany bez uwag przez T. T. oraz przez kontrolującą. Z protokołu tego wynika, iż w samochodzie nie był zainstalowanych tachograf oraz że T. t. wykupił blankiet opłaty drogowej dobowej, jednakże prawidłowo go nie wypełnił. W związku z powyższym w dniu [...] lutego 2003 roku z upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] została wydana decyzja nr [...], na mocy której na T.T. Usługi Transportowe została nałożona kara pieniężna w łącznej kwocie 6000 złotych, na którą złożyły się kara pieniężna w wysokości 4000 złotych, za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia należnej opłaty na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) w związku z lp 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999 z późn. zm.) oraz kara pieniężna w wysokości 2000 złotych za wykonanie transportu drogowego bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 10 cyt. Wyżej ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 10.7 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Od powyższej decyzji T. T. Usługi Transportowe złożył odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wnosząc o uchylenie nałożonej kary. Brak wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju w pojeździe uzasadnił tym, że był przekonany, że poruszając się pojazdem posiadającym ważne badania techniczne spełnił wszelkie obowiązujące go normy prawne, nieprawidłowe zaś wypełnienie karty opłaty drogowej uzasadnił omyłką i podeszłym wiekiem. Po rozpatrzeniu odwołania T. T. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2003 roku nr [...] uchylił decyzję organu I instancji 1) nałożył na T. T.karę w wysokości 3500 złotych. Organ II instancji w całości podzielił ustalenia organu I instancji co do zasadności nałożenia na odwołującego się kar pieniężnych, jednakże po wydaniu decyzji w I instancji nastąpiła zmiana stanu prawnego co do wysokości kar, dlatego też organ odwoławczy zgodnie z art. 8 ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003r. Nr 149, poz. 1452) był zobowiązany zastosować przepisy nowelizowanej ustawy o transporcie drogowym i wymierzyć kary przewidziane w załączniku do tej ustawy. Z tego względu organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na T. T. karę pieniężną w łącznej kwocie 3500 złotych zgodnie ze znowelizowanym art. 92 ust. 1 ustawy transporcie drogowym w związku z lp 1.4.4 załącznika do tej ustawy nakładającym na wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej karę w wysokości 500 złotych i lp 1.11.7 ust. 1 załącznika, która to opiewa na kwotę w wysokości 3000 złotych. Od ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 roku T. T. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z treści skargi wynika, że kwestionuje on nałożenie na niego kary w wysokości 3000 złotych za wykonanie transportu drogowego bez zainstalowanego w samochodzie przyrządu kontrolnego. Skarżący podniósł, że jego samochód [...] typu rolniczego został wyprodukowany w 1985 roku, kiedy to jeszcze nie montowano w tych samochodach tachografów. Koszt zamontowania tego urządzenia wynosi około 5000 złotych, co przekracza wartość jego samochodu. Ponieważ usługi transportowe stanowią dla niego dodatkowe źródło dochodu i wykonuje je sporadycznie, to czas jego pracy wynosi 2-3 godziny. W wyjątkowych wypadkach jest to więcej, ale wtedy zawsze przestrzega obowiązującej po 4,5 godzinach przerwy. W dniu kontroli został zatrzymany po 2,5 godziny jazdy, a więc nie przekroczył żadnych obowiązujących przepisów co do czasu i przebiegu pracy kierowców. W związku z powyższym nałożenie na niego surowszej niż poprzednio kary w wysokości 3000 złotych uważa on za krzywdzące i wnosi o uchylenie w tej części zaskarżonej decyzji. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę podniósł, że w zakresie nałożonej kary w wysokości 3000 złotych złamany został zakaz reformationis in peius, ustanowiony w art. 139 kpa i w tym zakresie skarga jest zasadna. Ponieważ jednak merytoryczne rozstrzygnięcie jest słuszne, organ złożył wniosek o skierowanie sprawy na drogę postępowania mediacyjnego. Po uchyleniu w tej części decyzji przez Sąd skutkować będzie nałożeniem na skarżącego kary 2000 złotych, co spowoduje przedłużenie postępowania. W piśmie z dnia [...] lipca 2004 roku T. T. nie wyraził zgody na skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego, albowiem nie zgadza się na nałożenie na niego również kary w wysokości 2000 złotych. W związku ze stanowiskiem skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2004 roku podniósł jak w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: - ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), zwana usa - ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), zwana psa - ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271), zwana pwup. Jednocześnie uchylona została ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995r. Nr 74 poz. 368 z późń. zm.). która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 pwup sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na postawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie psa. Zgodnie z art. 1 § 1 usa Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. W myśl art. 134 § 1 psa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę T. T. za zasadną, aczkolwiek nie z przyczyn w niej zawartych. Jak słusznie podniósł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z godnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 125, poz. 1354 ze zm.) w pojazdach samochodowych używanych do przewozu osób (pasażerów) i rzeczy z wyłączeniem pojazdów wymienionych w art. 5 oraz z zastrzeżeniem art. 35 należy instalować i używać przyrządy kontrolne. Konserwację, instalację, działanie i kontrolę przyrządów kontrolnych określają odrębne przepisy. Poza wyłączeniami zawartymi w ustawie o czasie pracy kierowców należy wskazać na art. 10 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 Nr 149, poz. 1452), który zawiera wyłączenie od zasady z art. 35 cyt. wyżej ustawy o stosowaniu do pojazdów rejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1985 roku. Z kolei § 11 ust. 1 pkt 16 lit. e rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 Nr 32, poz. 262) stanowi, że pojazd samochodowy wyposaża się w przyrząd kontrolny – tachograf samochodowy, przepis stosuje się do pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej 9t i powyżej, rejestrowanego po raz pierwszy po dniu [...] grudnia 1984r. Pojazd skarżącego o masie całkowitej 10800 kg został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu [...] września 1985 roku. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, iż w samochodzie T. T. winien być zainstalowany tachograf, a skoro go nie było, to organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż skarżący naruszył przepisy ustawy o czasie pracy kierowców. Organ pierwszej instancji na podstawie obowiązujących w dacie wydania decyzji przepisów prawidłowo wymierzył skarżącemu karę w wysokości 2000 złotych. W postępowaniu między instancyjnym nastąpiła zmiana stanu prawnego i kara za to naruszenie według nowych przepisów wynosiła 3000 złotych. Główny Inspektor Transportu Drogowego stosując zasadę wyrażoną w art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 Nr 149, p. 1452) był zobowiązany przy wydawaniu decyzji w II instancji uwzględnić nowy stan prawny, z tym, że organ nakładając nową w wysokości 3000 złotych a więc surowszą od pierwszej naruszył zasadę określoną w art. 139 kpa i w tym zakresie skarga jest zasadna. Powyższe uchybienie skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji z pkt 2 w części dotyczącej nałożenia kary w wysokości 3000 złotych za niezainstalowanie w pojeździe przyrządu kontrolnego stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) psa i art. 152 psa. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 psa.