II SA 4530/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędziowie : NSA Andrzej Kuba, WSA Grażyna Śliwińska, , Protokolant Beata Bińkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2003 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu 3. zasądza na rzecz M. Spółki z o.o. z siedzibą w S. od Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 80 (osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nałożył na "M." Spółkę z o.o. z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Od tej decyzji spółka złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który decyzją z dnia [...] października 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 33 ust.1, art. 87 ust. 2, art. 92 ust. 1 oraz lp. 1.1.7 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125. poz. 1371 ze zm.) w związku z art.. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452) uchylił decyzję organu I instancji i nałożył karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, iż podczas przejazdu w dniu [...] maja 2003 r. po drodze krajowej nr [...] w [...] kierowca pojazdu należącym do skarżącej spółki nie okazał zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Przewożony ładunek był własnością na "M." Spółki z o.o. co stosownie do definicji zawartej w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym uzasadnia uznanie przewozu za wykonywanie przewozu na potrzeby własne. W myśl art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1 i 1a, wypis z zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 5. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca wnosiła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowała zastosowanie przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż wskazywała skarżąca. Istota sprawy dotyczy kwestii uprawnień przedsiębiorcy do poruszania się pojazdami po drogach publicznych. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), w tym również w stanie prawnym na dzień spornego przewozu, przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych można podzielić na dwie zasadnicze kategorie. Pierwsza z nich odnosi się do przedsiębiorców wykonujących tę działalność zarobkowo. Są to, w rozumieniu art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, przewoźnicy drogowi, przez których rozumie się przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Druga kategoria, to przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w innych branżach niż transport drogowy, zaś wykonywane przez nich przewozy służy jedynie realizacji tej innej działalności, a czynność przewozu, chociaż z reguły stanowiąca składnik kosztów działalności, nie jest jednak odpłatna (niezarobkowa). W zależności od wspomnianego wyżej charakteru prowadzonej działalności gospodarczej, ustawa o transporcie drogowym odmiennie określa wymagania jakie winni spełniać przedsiębiorcy poruszający się pojazdami po drogach publicznych. I tak, przewoźnicy drogowi winni posiadać licencję (art. 5 ust. 1), przy czym na mocy powołanego art. 103 ust. 3 cytowanej ustawy wspomniana kategoria przedsiębiorców (przewoźników) mogła tę działalność prowadzić jeszcze przez 2 lata od wejścia ustawy, korzystając z uprawnień przyznanych im przez poprzednio obowiązujące przepisy prawa. Natomiast pozostała grupa przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych, a więc wykonujących przewozy na potrzeby własne, winna już od dnia wejścia w życie omawianej ustawy legitymować się przed podjęciem takich przewozów zaświadczeniem potwierdzającym zgłoszenie tej działalności (art. 33 ust. 1 ustawy). Z systematyki ustawy o transporcie drogowym, określającej zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego w ramach działalności gospodarczej (rozdział 2) oraz regulującej przewozy na potrzeby własne (rozdział 5), a także z odrębnej regulacji zawartej w art. 103 ust. 3 w przedmiocie zachowania przez okres dwóch lat posiadanych uprawnień do wykonywania takiej działalności przez zawodowych przewoźników, płynie wniosek, że obowiązek, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, odnosi się jedynie do przedsiębiorców nie będących zawodowymi przewoźnikami. Przyjęcie odmiennego stanowiska w sposób oczywisty kłóciłoby się nie tylko z zasadą racjonalnego ustawodawcy przy interpretacji przepisów prawa, ale także zasadami logiki (argumentum a maiori ad minus). Stanowiska tego nie zmienia przepis art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy, obowiązujący od dnia 28 września 2003 r., wyraźnie zwalniający od obowiązku uzyskania wspomnianego zaświadczenia przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego. Przepis ten bowiem nie stanowi jakościowo nowej regulacji, a jedynie usuwa wątpliwość jakie w tym przedmiocie nasuwała redakcja art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy. Wykonywanie transportu wpisane jest do Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej spółki. Skoro transport mieści się w zakresie działalności podstawowej skarżącej, to nie jest on objęty obowiązkiem uzyskania zaświadczenia z art. 33 ust. 1 ustawy. Decyzja I instancji została wyeliminowana z obrotu prawnego przez organ odwoławczy. W tym stanie zaskarżona decyzja (II instancji) podlega uchyleniu w całości, stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 152 powyższej ustawy, uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.