II SA 4590/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Maria Jagielska Sędziowie : Sędzia Pamela Kuraś-Dębecka NSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004r. sprawy ze skargi W. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą S. na Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz W. P. kwotę 700 zł. (siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. oddalił wniosek W. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą S. o unieważnienie patentu Pt. "Płaska lina wyrównawcza stalowo- gumowa" udzielonego na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością I. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż wnioskodawca żądając unieważnienia patentu wskazał, iż nie spełnił on ustawowych warunków wymaganych przepisem art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości. Interes prawny w żądaniu unieważnienia wywodzi z faktu, iż uprawniony z patentu wytoczył przeciwko niemu powództwo przed Sądem Okręgowym w K. o naruszenie patentu. Uzasadniając wniosek podniósł, że przeciwstawionym patencie nr [...] przedstawione zostało cięgno, w którym poszczególne liny stalowe stykają się ze sobą na całej swojej długości. Cecha ta jest identyczna do istotnej cechy nr 2 spornego patentu. Ponadto w opisie patentowym nr [...] ogłoszonym w dniu 06.06.1977 r. opisana jest konstrukcja liny płaskiej, w której liny stalowe stabilizowane są wkładkami oraz warstwą gumy o dużej przyczepności, na którą nałożona jest warstwa gumy antystatycznej. , Zdaniem wnioskodawcy powyższe cechy są identyczne z istotnymi cechami 1 i 3 spornego rozwiązania. Natomiast zagadnienie trudnopalności i/ lub trudnozapalności wyrobów gumowych stosowanych w podziemnych zakładach górniczych jest standardem wynikającym z obowiązujących przepisów bezpieczeństwa. Sporne rozwiązanie wynika, zdaniem wnioskodawcy, w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki. Zastosowanie dwóch rodzajów mieszanki gumowej, przy czym linki stalowe zawulkanizowane są w mieszance gumowej o dużym współczynniku przyczepności, a zewnętrzną warstwę liny stanowi mieszanka gumowa trudnozapalna i/ lub trudnotopliwa antystatyzowana, przy czym linki stalowe stykają się ze sobą na całej długości nie jest ani nowe ani nie wywołuje nieoczywistego skutku, gdyż dwa rodzaje gumy zastosowane w spornym patencie znane są z przeciwstawionego opisu patentowego nr 100479 z 1977 r. oraz z artykułu pt. "Płaskie liny wyrównawcze stalowo-gumowe SAG" opublikowanego w miesięczniku naukowo-technicznym Wspólnoty Węgla Kamiennego nr 3-4 Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa z 1990 r. (str. 18-22), a stykanie się linek na całej długości znane jest z patentu nr 78473 z 1973 r. Uprawniony z patentu nie określił czy chodzi o styk liniowy, czy punktowy linek, czy o ich styk prostolinijny, czy też spiralny, a więc przeciwstawione publikacje są skuteczne dla oceny nowości i/ lub nieoczywistości rozwiązania. Natomiast zastrzegana trudnozapalność i/ lub trudnopalność mieszanki gumowej stosowanej w zakładach górniczych wynika z przepisów górniczych np. z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24.08.1994 r. w sprawie dopuszczenia do stosowania w zakładach górniczych maszyn, urządzeń i materiałów oraz środków strzałowych i sprzętu strzałowego. Uczestnik postępowania wniósł oddalenie wniosku, a odnosząc się do zgłoszonych dowodów stwierdził, że przeciwstawione publikacje (w sumie osiem) nie ujawniają cech znamiennych zastrzeganych w spornym patencie tj., że linki 1 zawulkanizowane w mieszance gumowej 3 o dużym współczynniku przyczepności stykają się ze sobą na całej długości, przy czym zewnętrzną warstwę liny stanowi mieszanka gumowa 2 trudnozapalna i/ lub trudnopalna antystatyzowana. Podniósł, że przedmiotem spornego wynalazku jest mieszanka gumowa, antystatyzowana, trudnopalna, zaś przeciwstawiony patent 78473 dotyczy tworzyw sztucznych. Zdaniem uprawnionego w przeciwstawionym patencie nr 100479 zastosowano inny rodzaj tworzywa i inną zasadę działania, przy czym liny nie stykają się ze sobą, natomiast przeciwstawiona publikacja pt. "Płaskie liny wyrównawcze stalowo-gumowe "SAG" prof. J. Hansel - rys. 1-b) (k. 65) jest powtórzeniem rozwiązania z pat. Nr 100479. Urząd Patentowy oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy dokonał porównania przedmiotowego patentu z każdym z osobna materiałem przeciwstawionym. W ocenie organu rozwiązania te nie szkodzą nowości przedmiotowego patentu. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku nieoczywistości rozwiązania urząd stwierdził, że wszystkie przedstawione przez wnioskodawców przeciwstawienie mające potwierdzić brak nowości i nieoczywistości rozwiązania nie są skuteczne. W świetle znanego stanu techniki rozwiązania zawarte w patencie nr 180317 jest nowe i nieoczywiste bowiem po raz pierwszy w patencie rozwiązano kwestię jednoczesnego stykania się ze sobą na całej swej długości linek stalowych składających się na płaską linę wyrównawczą stalowo- gumową, przy czym linki te zawulkanizowane są w mieszance gumowej o dużym współczynniku przyczepności, zaś zewnętrzny zestaw lin stanowi mieszanka gumowa trudnozapalna i/lub trudnopalna, antystatyzowana. W skardze na powyższą decyzję Pan W. P. domagał się jej uchylenia zarzucając organowi naruszenie przepisów procesowych albowiem organ nie wyjaśnił stanu faktycznego i nie odniósł się do wszystkich dowodów zgłoszonych w niniejszej sprawie a uzasadniających żądanie unieważnienia patentu. Organ ograniczył się jedynie do indywidualnego porównania wskazanych "materiałów" przeciwstawionych rozwiązaniu zastosowanemu w patencie, natomiast nie dokonano analizy porównawczej całego stanu techniki i istotnych cech wynalazku. Zdaniem skarżącego przy ocenie nieoczywistości rozwiązania niezbędnym jest porównanie wynalazku z całym stanem techniki. Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Odnosząc się do zarzutów w niej podniesionych stwierdził, że dokonał oceny w aspekcie technicznym i ocenił różnicę oczywistości w stosunku do stanu techniki (do wszystkich ujawnionych- znanych rozwiązań) jakie istniały przed datą zgłoszenia do Urzędu Patentowego przedmiotowego wynalazku i porównał go z cechami znamiennymi zastrzeżonymi w spornym patencie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Ustawa z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r., Nr 119. poz. 1117, ze zm.) w art. 31,5 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność patentową wynalazku zgłoszonego do ochrony przed wejściem w życie tej ustawy (22 sierpnia 2001 r.) ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej wynalazku w tej sprawie są zatem przepisy ustawy z 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 oraz z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 121, poz. 770). Zgodnie z art. 10 ustawy o wynalazczości wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania. Nie można podzielić zarzutu skargi, iż z przeciwstawionych materiałów wynika, iż rozwiązanie będące przedmiotem oceny udzielonego patentu nie było nowe. Żaden ze złożonych dowodów nie szkodzi nowości i w tym zakresie Sąd podzielił stanowisko Urzędu Patentowego. Do istoty wynalazku podlegającego opatentowaniu należy zatem m. in. jego nieoczywistość. Wynalazek cechujący się nieoczywistością to takie nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, które w opinii przeciętnego fachowca nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki. Przyjmuje się. że przy badaniu nieoczywistości przedmiotem porównania jest nowe rozwiązanie i stan techniki, tzn. ogół pomysłów, z których twórca mógł korzystać pracując nad swoim rozwiązaniem: projekt wynalazczy nie nadaje się do opatentowania, jeśli jego istotne elementy wynikają w sposób oczywisty z jednego lub mozaiki konkretnych rozwiązań technicznych wchodzących w zakres techniki (por. S. Sołtysiński (w:) System prawa własności intelektualnej, t. III Prawo wynalazcze, red. J. Szwaja, A. Szajkowski, Wrocław 1990, s. 36-37). Za negatywną przesłankę nieoczywistości rozwiązania nie jest przy tym uznawana okoliczność, że twórca wykorzystuje znane prawa i zależności. Do pozytywnych przesłanek nieoczywistości rozwiązania zalicza się m.in. rozwiązanie zagadnienia od dawna bezskutecznie poszukiwanego przez fachowców, zaspokojenie potrzeby od dawna czekającej na realizację (tamże. s. 38-39). Przedmiotowe rozwiązanie stanowi w dość dużym stopniu kontynuację cech techniki znanych z wcześniejszych rozwiązań, co wykazał skarżący. Ta sytuacja wymagała więc wnikliwego rozważenia i odniesienia się do argumentów podniesionych przez wnioskodawcę a także odniesienia się do stanu techniki dokonując oceny nieoczywistości rozwiązania. Zgodnie z art. 252 p.w.p. do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tego przepisu Urząd Patentowy, rozpoznając wniosek o udzielenie patentu, zarówno na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego jak i w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Musi m. in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Musi w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107§3 k.p.a. Zaskarżona, ostateczna decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2003r. w najmniejszym stopniu nie spełnia ustawowych w tej mierze wymagań. Razi brak ustosunkowania się do szczegółowo sprecyzowanego we wniosku i kolejnych pismach stanowiska skarżącego w przedmiocie nieoczywistości spornego wynalazku. Uzasadnienie decyzji w zakresie zarzutu oczywistości rozwiązania jest lakoniczne a przytoczona argumentacja nie odnosi się do stanu techniki. Ponownie rozpoznając sprawę urząd dokonując oceny istotnej przesłanki nieoczywistości rozwiązania winien odnieść się do stanu techniki i ustalić dlaczego w jego ocenie zgłoszone materiały przeciwstawione dla oceny stanu nie szkodzą nieoczywistości rozwiązania techniki. Mając powyższe na względzie Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit C ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 wyżej wymienionej ustawy.