II SA 4603/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący s. WSA Maria Jagielska ( spr. ) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004r. sprawy ze skargi D.W. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2003r. Nr [...] w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Uchwałą o nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] czerwca 2003r. na podstawie art. 33 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zmianami ) i zgodnie z § 12 zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską stanowiących załącznik nr 1 do uchwały nr 418/V/2001 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 15 grudnia 2001r. w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalania wysokości opłaty konkursowej odmówiono D.W., zwanemu dalej skarżącym, wpisania w 2003r. na listę aplikantów radcowskich prowadzoną przez Okręgową Izby Radców Prawnych w [...]. Decyzję, podjętą w formie uchwały, uzasadniono uzyskaniem przez ubiegającego się o wpis zbyt niskiej liczby punktów bo 115, co wobec ustalonego minimum 120 pkt nie kwalifikowało skarżącego do wpisania go na listę aplikantów radcowskich. Odwołanie od uchwały OIRP w [...] złożył do Krajowej Rady Radców Prawnych, za pośrednictwem Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], D.W. wnosząc o jej uchylenie i podjęcie uchwały o wpisaniu go na listę aplikantów radcowskich.. W uzasadnieniu podniósł, że nie otrzymał punktu za odpowiedź na pytanie nr 10 z zakresu prawa pracy oraz że niewłaściwie została oceniona praca pisemna. Powołał się na § 9 pkt VI zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską, który zobowiązuje radę izby do uchwalenia kryteriów oceny pracy pisemnej, zaś zgodnie z § 10 ust. 4 zasad ocena pracy pisemnej powinna zawierać stosowne uzasadnienie. Osoby przystępujące do konkursu nie zostały poinformowane o kryteriach oceny pracy pisemnej, a uzasadnienia ocen pracy skarżącego są lakoniczne i nie spełniają stawianych im wymagań. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] października 2003r. Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu podano, że zarzuty skarżącego są bezpodstawne, bowiem Rada OIRP w [...] przeprowadziła konkurs zgodnie z § 22 – 252 Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych. W wyniku przeprowadzonego konkursu skarżący uzyskał liczbę 115 pkt, a więc poza ustalonym limitem 120pkt, który to wynik nie pozwolił na wpisanie skarżącego na listę aplikantów radcowskich. Rada uznała, że prawidłowo oceniono odpowiedź skarżącego na pytanie 10 testu dot.prawa pracy, ponieważ odpowiedź skarżącego była niepełna, a tym samym nieprawidłowa. Ocena pracy dokonana została w sposób prawidłowy prze dwóch recenzentów, z których każdy przyznał inną liczbę punktów, co pozwoliło na przyjęcie średniej arytmetycznej 16 punktów. Rada dodała, że wysoka samoocena pracy nie może być podstawą do zmiany przyznanej liczby punktów i zaznaczono, że nie wzięto pod uwagę ortograficznego błędu pracy. W skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze D.W., zarzucając uchwale KRRP naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, domagał się uchylenia zaskarżonej uchwały w całości. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że Krajowa Rada Radców Prawnych nie zajęła stanowiska wobec podniesionych przez skarżącego zarzutów tak merytorycznych, jak też formalnych. Argument Rady o niewzięciu pod uwagę błędu ortograficznego, skarżący uznał za potwierdzenie jego zarzutu o niewłaściwej ocenie pracy. Postępowanie organów samorządu radcowskiego skarżący określił jako naruszające przepisy postępowania tj. art. 7, 8 oraz 107 §3 Kpa. Skarżący wskazał również na nieprawidłowość zabiegów organizatora konkursu, który wręcza stawającym do konkursu testy z nieczytelną poprawką. Krajowa Rada Radców Prawnych w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – p.p.s.a. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny na obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Krajowej Rady Radców Prawnych, której siedziba znajduje się w W., sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym na podstawie § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpatrując sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych względów, niż podnoszone w skardze. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004r. sygn akt P 21/02 orzekł, że art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1059 , Nr 126, poz. 1069, Nr 153, poz. 1271, z 2003r. Nr 124, poz. 1152 ) jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza – co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych – możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania oraz że art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych jest niezgodny z art. 17 Konstytucji. Podstawą odmowy wpisu skarżącego D.W. na listę aplikantów radcowskich było uzyskanie przez niego zbyt małej liczby punktów tj. 115 pkt . w stosunku do ustalonego minimum 120 pkt. Zasady konkursu ustalone zostały w oparciu o uchwałę Nr 418/V/2001 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 15 grudnia 2001r. w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalania wysokości opłaty konkursowej, zmienioną uchwałą nr 488/V/2002 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 13 września 2002r. Przywołana uchwała została wydana w oparciu o przepis art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych, którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w cyt. wyżej orzeczeniu. Jak wynika z uzasadnień skarżonych uchwał, skarżący nie spełnił wymogów konkursu, uzyskał 115 punktów poza wymaganym zasadami limitem 120 punktów, co uzasadniało odmowę wpisania na listę aplikantów radcowskich. W tym stanie rzeczy, należy przyjąć, że zasady przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską wydane na podstawie sprzecznego z Konstytucją przepisu miały zasadniczy wpływ na treść podjętych przez Krajową Radę Radców Prawnych i Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] uchwał. Stosownie do art. 145a § 1 Kpa. można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) zobowiązuje sąd administracyjny badający sprawę do uchylenia decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc, ponieważ rozstrzygnięcia w sprawie oparte są na przepisie niekonstytucyjnym, co mogłoby prowadzić do wznowienia postępowania administracyjnego, sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zaskarżone uchwały samorządu radcowskiego. Rozważanie dalszych zarzutów podnoszonych w skardze staje się zbędne. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zważywszy, że z zaskarżoną decyzja nie wiąże się bezpośrednio kwestią jej wykonalności, Sąd uznał za niecelowe orzekanie w trybie art. 152 p.p.s.a.