II SA 4604/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący s. WSA Maria Jagielska ( spr. ) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębicka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004r. sprawy ze skargi K.S. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2003r. Nr [...] w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Uchwałą o nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. na podstawie art. 33 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zmianami ) i zgodnie z § 1 uchwały nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] grudnia 2001r. w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalania wysokości opłaty konkursowej ze zmianami wynikającymi z uchwały nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] września 2002r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych odmówiono K.S., zwanemu dalej skarżącym, wpisania w 2003r. na listę aplikantów radcowskich prowadzoną przez Okręgową Izby Radców Prawnych w [...]. Decyzję, podjętą w formie uchwały, uzasadniono uzyskaniem przez ubiegającego się o wpis liczby 72,5 punktów w I etapie konkursu na aplikację radcowską w 2003r. Odwołanie od uchwały OIRP w [...] złożył do Krajowej Rady Radców Prawnych, za pośrednictwem Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], K.S. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu zarzucił, iż przeprowadzony konkurs nie posiada jednolitego klucza według którego ocenia się poprawność udzielonych odpowiedzi. Dodał, że został błędnie pouczony w części II testu kwalifikacyjnego przez co utrudniono podjęcie decyzji, a niejednokrotnie uniemożliwiono udzielenie prawidłowej odpowiedzi oraz że konstrukcja pytania dotyczącego spółki partnerskiej była niewłaściwa. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] października 2003r. Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu podano, że zarzuty skarżącego są bezpodstawne, bowiem Rada OIRP w [...] przeprowadziła konkurs zgodnie z § 22 – 252 Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych. W wyniku przeprowadzonego konkursu skarżący uzyskał liczbę 72,5 pkt, a więc poza ustalonym limitem 75pkt ,który to wynik nie pozwolił na dopuszczenie go do drugiej części konkursu, co skutkowało wydaniem decyzji o odmowie wpisu. Rada uznała, że prawidłowo oceniono odpowiedź skarżącego na pytanie w I części testu dot. zwolnienia od kosztów sądowych, a wywód skarżącego zawarty w uzasadnieniu odwołania od uchwały Rady OIRP w [...] wskazuje, że dopiero wtedy skarżący zrozumiał poprawnie treść pytania. Odpowiedź udzielona w teście była nieprawidłowa. Pouczenie co do II części testu Rada uznała za prawidłowe, pytanie zaś co do zarządu spółki partnerskiej sformułowane zostało prawidłowo, a skarżący udzielił na nie odpowiedzi niewłaściwej. W skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze K.S. domagał się stwierdzenia niezgodności z prawem uchwały nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2003r. utrzymującej w mocy uchwałę Rady OIRP w [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. oraz jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący powtórzył zarzuty podniesione już w odwołaniu od uchwały Rady OIRP w [...]. Krajowa Rada Radców Prawnych w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – p.p.s.a. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny na obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Krajowej Rady Radców Prawnych, której siedziba znajduje się w [...], sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym na podstawie § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpatrując sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych względów, niż podnoszone w skardze. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004r. sygn akt P 21/02 orzekł, że art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1059 , Nr 126, poz. 1069, Nr 153, poz. 1271, z 2003r. Nr 124, poz. 1152 ) jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza – co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych – możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania oraz że art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych jest niezgodny z art. 17 Konstytucji. Podstawą odmowy wpisu skarżącego K.S. na listę aplikantów radcowskich było niedopuszczenie go do dalszej części konkursu z powodu uzyskania zbyt małej liczby punktów tj. 72,5 pkt . w stosunku do ustalonego minimum 75 pkt. Zasady konkursu ustalone zostały w oparciu o uchwałę Nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] grudnia 2001r. w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalania wysokości opłaty konkursowej, zmienioną uchwałą nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] września 2002r. a sam konkurs Rada OIRP w [...] przeprowadziła w oparciu o § 9 ust. 9 załącznika do uchwały nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych. Przywołana uchwała została wydana w oparciu o przepis art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych, którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w cyt. wyżej orzeczeniu. Jak wynika z uzasadnień skarżonych uchwał, skarżący nie spełnił wymogów konkursu, uzyskał 72,5 punktów poza wymaganym zasadami limitem 75 punktów, co uzasadniało niedopuszczenie go do dalszego etapu konkursu i odmowę wpisania na listę aplikantów radcowskich. W tym stanie rzeczy, należy przyjąć, że zasady przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską wydane na podstawie sprzecznego z Konstytucją przepisu miały zasadniczy wpływ na treść podjętych przez Krajową Radę Radców Prawnych i Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] uchwał. Stosownie do art. 145a § 1 Kpa. można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) zobowiązuje sąd administracyjny badający sprawę do uchylenia decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc ponieważ rozstrzygnięcia w sprawie oparte są na przepisie niekonstytucyjnym, co mogłoby prowadzić do wznowienia postępowania administracyjnego, sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zaskarżone uchwały samorządu radcowskiego. Rozważanie dalszych zarzutów podnoszonych w skardze staje się zbędne. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zważywszy, że z zaskarżoną decyzja nie wiąże się bezpośrednio kwestią jej wykonalności, Sąd uznał za niecelowe orzekanie w trybie art. 152 p.p.s.a.