II SA 4671/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-23

Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Pamela Kuraś-Dębecka, Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej lub sąd administracyjny może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, powołując się na trudności w nabyciu blankietu opłaty lub pilną potrzebę wykonania przewozu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie miał podstaw prawnych do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu bez uiszczenia wymaganej opłaty, gdyż ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje takich zwolnień. Sąd administracyjny, kontrolując decyzję pod kątem zgodności z prawem, jest związany przepisami ustawowymi i nie może uchylić decyzji na podstawie okoliczności wskazanych przez skarżącego, które nie znajdują oparcia w prawie.
Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za wykonywanie przewozu osób po drogach krajowych bez uiszczenia wymaganej opłaty. Skarżący podnosił, że miał trudności z nabyciem blankietu opłaty i że przepisy są restrykcyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ skarga została wniesiona przed 1 stycznia 2004 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie : Sędzia NSA Sędzia WSA Sędzia WSA Stanisław Gronowski (spr.) Pamela Kuraś-Dębecka Dorota Wdowiak Protokolant: Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Protokołem kontroli z dnia [...] czerwca 2003 r. poddano kontroli R. S., zwanego "skarżącym", świadczącego usługę przewozu osób bez wniesienia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ostateczną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 3000 zł. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano przepis art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125. poz. 1371 ze zm.) oraz lp. 1.4.1. załącznika do powołanej ustawy. W świetle art. 42 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W myśl art. 87 ust. 1 ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. W dacie kontroli kara pieniężna z tytułu wykonywania przewozu bez mszczenia opłaty po drogach krajowych wynosiła 4000 zł (lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym; Dz. U. Nr 115, poz. 999). W dacie podjęcia decyzji drugoinstancyjnej kara pieniężna z tytułu wykonywania przewozu lub uiszczenia opłaty wynosiła 3.000 zł (lp. 1.4.1. załącznika do cytowanej ustawy), którą nałożono na skarżącego, powołując się na przepis art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452). Główny Inspektor Transportu Drogowego nie podzielił stanowiska skarżącego, kwestionującego zasadność nałożenia kary pieniężnej, a to z uwagi na pilną potrzebę wykonania przewozu przy jednoczesnej niemożności zakupu stosownego blankietu opłaty w miejscowości, w której mieszka oraz w najbliższej okolicy. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący podtrzymał stanowisko prezentowane w postępowaniu administracyjnym o niemożliwości nabycia stosownego dowodu opłaty. Wskazuje na mankamenty organizacyjne związane z dystrybucją blankietów opłat; restrykcyjność przepisów sankcjonujących brak wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz bezwzględne ich stosowanie przez odpowiednie organy. Według skarżącego ustawa o transporcie drogowym ogranicza przewoźnikom prowadzenie działalności gospodarczej, w czym upatruje naruszenie Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: * ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). zwana u.s.a., * ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., * ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusz-nościowych. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, nakładająca na skarżącego wspomnianą karę pieniężną, nie narusza prawa. Stosownie do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał w zaskarżonej decyzji powołane wyżej przepisy, które stanowią podstawę do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu bez uiszczenia wymaganej opłaty. Cytowana ustawa o transporcie drogowym nie zawiera przepisów, które uzasadniałyby zwolnienie przewoźnika od obowiązku uiszczenia opłaty za wykonywanie transportu po drogach krajowych, względnie zwolnienia go od kary pieniężnej za brak omawianej opłaty w całości lub w części z powołaniem się na okoliczności wskazane przez skarżącego. Innymi słowy, organ administracji publicznej nie miał podstaw prawnych dla odstąpienia od nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Uchylenie zaskarżonej decyzji, z powołaniem się na okoliczności wskazane przez skarżącego, nie leży również w możliwościach Sądu. Godzi się bowiem zauważyć, iż kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem, Sąd (sędziowie) związany jest przepisami prawa o randze ustawowej, a więc również przepisami wskazanymi w zaskarżonej decyzji. W świetle art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko konstytucji oraz ustawom. Natomiast, jeżeli w ocenie skarżącego przepisy ustawowe, na podstawie których rozstrzygnięto sprawę, naruszają jego prawa, może on wnieść do Trybunału Konstytucyjnego skargę konstytucyjną (art. 79 ust. 1 Konstytucji RP). Skoro zatem w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego skarżący wykonywał przewóz po drogach krajowych bez uiszczenia wymaganej opłaty, w zaskarżonej decyzji nie naruszono prawa, nakładając na skarżącego odpowiednią karę pieniężną. W związku z tym skarga podlega oddaleniu (art. 151 p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło