II SA 4674/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-17
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Magdalena Bosakirska, Andrzej Czarnecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może nałożyć karę pieniężną na przedsiębiorcę za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i ustawy o czasie pracy kierowców, uwzględniając przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji oraz przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji przez organ drugiej instancji, a także zakaz orzekania na niekorzyść strony?Ratio decidendi
Organ administracji jest zobowiązany do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i ustawy o czasie pracy kierowców. W przypadku zmiany przepisów między postępowaniem przed organem pierwszej a drugiej instancji, organ drugiej instancji powinien zastosować przepisy aktualne, jednakże nie może wydać decyzji na niekorzyść strony (art. 139 kpa). W sytuacji, gdy nowe przepisy przewidują wyższą karę, organ drugiej instancji utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji w tej części.Stan faktyczny
Przedsiębiorca K. M. został ukarany karą pieniężną za brak urządzenia rejestrującego prędkość i czas jazdy, brak karty drogowej oraz nieprawidłowo wypełnioną kartę opłaty za przejazd. Organ pierwszej instancji nałożył karę w wysokości 6000 zł. Organ drugiej instancji, uwzględniając zmianę przepisów i art. 139 kpa, zmniejszył karę za brak prawidłowo wypełnionej karty opłaty do 3000 zł, utrzymując w mocy karę 2000 zł za brak urządzenia rejestrującego. Przedsiębiorca złożył skargę do sądu, kwestionując karę 3000 zł i prosząc o rozłożenie na raty kary 2000 zł.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki sędziowie WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./ Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie: nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Samochód K. M., prowadzącego przedsiębiorstwo pod nazwą F. K. M. z siedzibą w B., został zatrzymany na drodze krajowej nr [...] w dniu [...] czerwca 2003 r. do kontroli przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w [...]. Kontrola stwierdziła brak w pojeździe urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postojów, kierowca nie posiadał karty drogowej, z której można by odczytać czas jazdy, postojów i odpoczynków. Nadto kierowca okazał dobową kartę opłaty, która nie była wypełniona w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz od kiedy do kiedy jest ważna. Kierujący pojazdem podpisał protokół kontroli z adnotacją iż dane w nim zawarte są prawdziwe.
W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając w imieniu organu dokonującego kontroli, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nR [...] na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 i 10, art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) w związku z lp. 6 i 10.7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999 ze zm.) i art. 35 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.) nałożył na K. M. karę pieniężna w kwocie 6000 zł. ( 2000 zł za brak urządzenia rejestrującego samoczynnie czas jazdy, postoju i odpoczynku kierowcy oraz 4000 zł za brak prawidłowo wypełnionej dobowej karty za przejazd).
Od decyzji tej K. M. złożył odwołanie wnosząc o zmianę decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Odwołujący się podnosi, iż prowadzona
przez niego działalność transportowa nie przynosi dochodu, ma na utrzymaniu niepracującą żonę i dwoje małych dzieci i jego sytuacja majątkowa nie pozwala mu na uiszczenie kary.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, lp. 1.4.1, oraz lp. 1.11.7 załącznika do w/w ustawy, art. 35 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684) uchylił zaskarżoną decyzja w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 4000 zł zmniejszając tą karę do kwoty 3000 zł w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ administracji powołując się na art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz na § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych uzasadnia decyzję tym, iż kontrola stwierdziła u kierującego pojazdem K. M. brak prawidłowo wypełnionej dobowej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Karta powinna być wypełniona zgodnie z § 5 w/w rozporządzenia, a ponieważ nie była w wymagany sposób wypełniona nie stanowiła dowodu uiszczenia opłaty za przejazd. W związku z powyższym organ określił wysokość kary zgodnie z lp. 1.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, na kwotę 3000 zł. Naliczona kara decyzją organu I instancji opierała się na rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym, z uwagi jednak na uchylenie tego aktu normatywnego w dacie rozpoznawania sprawy przez organ II instancji, zastosowano aktualna karę za to przewinienie.
Samochód przedsiębiorcy nie posiadał zainstalowanego urządzenia do samoczynnego rejestrowania czasu jazdy, postojów i odpoczynków kierowcy co, zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, naruszało art. 35 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców. Kara za to przewinienie, w dacie orzekania przez organ I instancji, zgodnie z taryfikatorem zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym wynosiła 2000 zł, natomiast zgodnie z lp. 1.11.7 obowiązującego załącznika, w dacie orzekania przez organ II instancji, do ustawy o transporcie drogowym wynosi 3000 zł. Organ administracji mając jednak na uwadze zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego się, wyrażoną w art. 139 kpa, utrzymał w tej części zaskarżoną decyzję w mocy.
Od decyzji tej K. M. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenie kary w wymiarze 3000 zł za przejazd bez wymaganej prawidłowo wypełnionej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący powołuje się na to, iż dał kartę do wypełnienia kierowcy, gdyż nie wiedział o której godzinie kierowca będzie wyjeżdżał. W dalszej części skargi podnosi, iż z uwagi na sytuację rodzinną i zawieszenie transportowej działalności gospodarczej nie posiada środków na uiszczenie tej kary.
Co do kary 2000 zł za przejazd pojazdem bez wymaganych urządzeń kontrolnych, skarżący zgadza się spłacić tą karę prosi jednak o jej rozłożenie na 20 rat po 100 zł.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;
Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:
- ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), zwana u.s.a.,
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.
W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, iż samochód skarżącego wykonywał przejazd bez wymaganej prawidłowo wypełnionej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych co stanowiło naruszenie art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, a nadto pojazd nie posiadał zainstalowanego urządzenia do samoczynnego rejestrowania czasu jazdy, postojów i odpoczynków kierowcy z naruszeniem art. 35 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców.
W związku z powyższym, zgodnie z art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym organ administracji był obowiązany nałożyć karę pieniężną na przedsiębiorcę. Przepisy ten nie dają możliwości odstąpienia od ukarania lub miarkowania kary ze względu na stan majątkowy lub sytuację rodzinną zobowiązanego.
Zgodnie z l.p. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym, które obowiązywało w dacie wydania decyzji w I instancji, kara za
wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych wynosiła 4000 zł.
Rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 28 września 2003 r. i w dacie wydawania decyzji przez organ w II instancji kara za to przewinienie została określona w załączniku do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452) w wysokości 3000 zł.
Organ administracji był obowiązany, orzekając w II instancji, do zastosowania przepisów aktualnych, co było powodem do uchylenia uprzedniej decyzji i zmniejszenia kary za to przewinienie z 4000 zł do 3000 zł.
Kara nałożona decyzją I instancyjną za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju, zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (l.p. 10.7. załącznika do tego rozporządzenia) wynosiła 2000 zł.
Analogicznie, jak przy wyżej wymienionej karze, rozporządzenie to w dacie orzekania przez organ w II instancji nie obowiązywało i kara za to przewinienie została określona w załączniku do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw pod pozycją 1.11.7. pkt 1) w wysokości 3000 zł.
Organ administracji stosując nowe przepisy nie mógł jednak nałożyć tej kary w nowej wysokości albowiem zgodnie z art. 139 kpa nie mógł wydać decyzji na niekorzyść odwołującego się. W związku z tym utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję I instancyjną w części dotyczącej określenia kary za to przewinienie w wysokości 2000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc powołany do badania legalności decyzji administracyjnych czyli do kontroli tych decyzji w zakresie ich zgodności z prawem stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz nie naruszyła przepisów postępowania.
W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło