II SA 4677/03

WyrokWSA w Warszawie2005-03-01

Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz osób, którego rozkład jazdy i cennik podano do publicznej wiadomości na ulotce, a bilety sprzedawano u kierowcy, można uznać za przewóz regularny w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, a w konsekwencji czy brak zezwolenia na taki przewóz uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podanie rozkładu jazdy i cennika na ulotce oraz sprzedaż biletów u kierowcy nie są wystarczające do uznania przewozu za regularny w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Brak dowodów na publiczne podanie rozkładu jazdy na przystankach i dworcach autobusowych oraz brak dowodów na podanie cennika do publicznej wiadomości w sposób prawem przewidziany, skutkują naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorców A. S. i M. S. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji nałożył karę 8.000 zł, a Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z listopada 2003 r. uchylił tę decyzję i nałożył karę 6.000 zł, uznając przewóz za regularny. Skarżący kwestionowali ustalenia organów, twierdząc, że posiadają ważną licencję i że przewozy miały charakter okazjonalny. W toku postępowania przed sądem przedstawiono dodatkowe dokumenty, w tym umowy i faktury.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w punkcie 2, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. sprawy ze skargi A. S. i M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 2; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. S. i M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w O nałożył na przedsiębiorców A. S. i M. S., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...]P. w L. karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia autobusem marki [...] o nr rej. [...].Przewóz wykonywano w ten sposób, że cennik, przystanki i godziny odjazdów autobusów ogłaszane były na ulotce zaś bilety pasażerowie nabywali u kierowcy. Okoliczności te zostały opisane w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2003 r. Kierowca pojazdu ani przybyły na miejsce kontroli właściciel firmy nie okazali zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych. Jako podstawę prawną decyzji przyjęto art. 18 ust. 1 i 2, art. 28 ust. 1, art. 34 ust. oraz art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z 2001 r., Dz. U. Nr 25, poz. 235 z 2002 r., Dz. U. Nr 89, poz. 804 z 2002 r.). Na skutek odwołania strony Główny Inspektor Transportu Drogowego decy- zją z dnia [...] listopada 2003 r. uchylił decyzję organu I instancji i nałożył karę pie-niężną w wysokości 6.000 zł. W uzasadnieniu tej decyzji podkreślono, że w toku kontroli jednoznacznie zostało ustalone, iż odwołujący świadczą regularne usługi przewozowe na trasie L. –D.- L., co wynika z zeznań świadka K. N. (kierowcy) oraz z kserokopii sprzedawanych biletów. W kontrolowanym pojeździe znajdował się również ważny wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, wydany w dniu [...] października 2002 r. przez Starostę L. oraz wykaz numerów rejestracyjnych pojazdów do tej licencji. Zmiany wysokości nałożonej kary pieniężnej dokonano na podstawie lp.1.2.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w związku z art.8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452 ), stosując przepisy obowiązujące w chwili orzekania przez organ II instancji. W skardze do Sądu skarżący wnosząc o uchylenie decyzji podnosili, że po-siadają ważną licencję na przewozy osób. Ponadto wyjaśniali, że bilety były para-gonami z kasy fiskalnej co jest wymagane przez ustawę o podatku vat. Podnosili także, iż o przesłuchaniu świadka dowiedzieli się dopiero z uzasadnienia decyzji organu II instancji, co uniemożliwiło ustosunkowanie się do treści tych zeznań w odwołaniu. Kwestionowali ustalenia organu, iż wykonywany przewóz był przewo-zem regularnym, o którym mowa w ustawie o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę podtrzy- mał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] listopada 2004 r. skarżący w uzupeł-nieniu dowodów przedstawionych w sprawie złożyli plik umów nazwanych "zlece-niem", zawartych z osobami fizycznymi w 2001 r. i 2002 r. dotyczących " wyko-nania czynności związanych z zabezpieczeniem transportu w drodze do pracy, szkoły, lekarza, na zakupy dla niego oraz jego rodziny" na poszczególnych, wy-mienionych tam trasach. Złożyli też kserokopie faktur vat z 2003 r. za wykonywa-ne usługi przewozu pracowników firmy [...] A.. G. Z. oraz dokumenty, z których wynika, że Wójt Gminy P., Burmistrz Miasta i Gminy D. oraz Burmistrz Miasta L. wyrazili zgodę na lokalizację przystanków autobusowych w określonych miejscach. Wyjaśnili, że wykonywane przewozy miały charakter okazjonalny i wahadłowy, na które nie wymaga się zezwolenia, oraz iż Kolegium d/s Wykroczeń w 2000 r. uniewinniło ich od zarzutu regularnego przewozu osób. Ustosunkowując się do tych wyjaśnień strony Główny Inspektor w piśmie z dnia 10 stycznia 2005 r. stwierdził, że przedstawione po roku od wniesienia skargi dokumenty nie zmieniają oceny, iż wykonywane przewozy miały cechy przewo-zów regularnych. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co na-stępuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wy-miar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi tu o kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną z punk-tu widzenia zgodności z prawem materialnym i procesowym, nie zaś według kryte-riów słuszności. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związa- ny zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami admini-stracyjnymi Dz. U. Nr 13, poz. 1270 - dalej jako p.p.s.a.). Analizując zatem sprawę pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu wymagającym jej uchylenia. Skarżący, co nie jest sporne pomiędzy stronami, posiadają licencję na wyko- nywanie krajowego transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm. ) licencja to decyzja administracyjna wydana przez właściwy organ uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Ustawa o transporcie drogowym nakłada na przedsiębiorcę posiadają-cego licencję obowiązek uzyskania dodatkowych zezwoleń na prowadzenie szcze-gólnych rodzajów transportu np. wykonywanie przewozów regularnych lub regu-larnych specjalnych. Dla potrzeb ustawy o transporcie drogowym powstał katalog definicji określeń w niej używanych. Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy , w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji, przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika dro-gowego do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, podczas którego wsiadanie i wysiadanie pasażerów od-bywa się na przystankach określonych w rozkładach jazdy, w którym należność za przejazd pobierana jest zgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiado-mości, wykonywany zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwo-leniu, o którym mowa w art. 18. W sprawie niniejszej organ przyjął, że wykonywany przewóz był przewozem regularnym, co wymaga zezwolenia, a brak tego zezwolenia uzasadnia nałożenie kary pieniężnej zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o trans-porcie drogowym. Podanie do publicznej wiadomości rozkładu jazdy poprzez wywieszenie go na przystankach i dworcach autobusowych, jak wynika z definicji przewozu regu-larnego, jest jednym z dwóch koniecznych warunków do uznania danego przewozu za przewóz regularny. Drugim zaś jest pobieranie należności za przejazd zgodnie z taryfą opłat podaną do publicznej wiadomości. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że cennik, przy-stanki i godziny odjazdów podawane były na ulotce. W aktach administracyjnych przekazanych Sądowi brak jest takich ulotek zawierających informacje o cenach biletów i godzinach, zaś skarżący wyjaśniają, iż była to ulotka dotycząca przewo-zów szkolnych i pracowniczych z 2002 r. Jednakże, wbrew twierdzeniom organu, okoliczności te nie są wystarczające do przyjęcia, że miał miejsce przypadek przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia. Ulotek z podanymi godzinami odjazdów pojazdu i przystankami nie można utożsamiać z ogłoszeniem rozkładu jazdy wywieszanym na przystankach i dworcach autobusowych. Podkreślić trzeba, iż taka forma ogłoszenia jest niezbędna do uznania przewozu za regularny. Natomiast inne formy informacji o godzinach odjazdu mają - w świetle zapisów ustawy - jedynie rolę uzupełniającą. Biorąc po uwagę drugą przesłankę uznania przewozu za regularny stwier- dzić należy, iż w ocenie Sądu na żadnym etapie postępowania nie zostało udowo- nione, że za przejazd pobierana była opłata zgodnie z cennikiem podanym do publicznej wiadomości. Taka okoliczność nie wynika ani z przesłuchania świadka- kierowcy kontrolowanego autobusu - ani też z innych dokumentów ze-branych w sprawie. Ustalenia organu co do tego, iż opłata była pobierana przez kie-rowcę autobusu w oparciu o cennik nie oznacza jeszcze, że cennik ten został poda-ny do publicznej wiadomości w sposób prawem przewidziany, tak jak tego wyma-gają cytowane wyżej przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zebrany w toku postępowania zawiera nie dające się usunąć braki świadczące o tym ,że zostały naruszone przepisy art. 7 kpa i art. 77 kpa oraz art. 10 § 1 kpa . Zasadnicza w sprawie kwestia spełnienia przesłanek ustawowych prowadzących do uznania spornego przewozu za regularny czyli podania do publicznej wiadomości rozkładu jazdy i cennika nie została nale-życie zbadana, zaś stronie nie zapewniono czynnego udziału w tym postępowaniu, a przed wydaniem decyzji nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto organ administracji, oprócz wyczerpującego zbadania i oceny całego materiału dowodowego, ma obo-wiązek uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Natomiast brak właściwego uzasadnienia decyzji czyni ją wadliwą utrudnia-jąc jednocześnie Sądowi kontrolę legalności tej decyzji. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego tj. art. 92 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym, jak i wskazanych wyżej przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wymaga to ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku z uwzględnieniem zarzutów i wyjaśnień strony skarżącej oraz złożonych przez nią dokumentów. Wskazane wyżej okoliczności powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w jej punkcie drugim w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Na zasadzie art.152 p.p.s.a. uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i 209 p.ps.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło