II SA 4704/03
WyrokWSA w Warszawie2005-04-12
Skład orzekający: Sędzia WSA (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych o skreśleniu radcy prawnego z listy radców prawnych, podjęta bez rozpatrzenia wcześniejszego odwołania i wniosku o umorzenie części zadłużenia, może zostać stwierdzona za nieważną?Ratio decidendi
Uchwała o skreśleniu radcy prawnego z listy radców prawnych podjęta z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na braku rozpatrzenia wcześniejszego odwołania oraz wniosku o umorzenie części zadłużenia, jest nieważna. Ponadto uchwały te nie podlegają wykonaniu.Stan faktyczny
K. J. został skreślony z listy radców prawnych przez uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z powodu nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż rok. Skarżący wniósł odwołanie oraz wniosek o umorzenie części zadłużenia, które nie zostały rozpatrzone. Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała w mocy uchwałę o skreśleniu, pomimo argumentów skarżącego dotyczących jego sytuacji materialnej i zdrowotnej oraz wpłacenia części zaległych składek.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] maja 2003 r. oraz uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia [...] maja 2003 r. oraz orzekł, że uchwały te nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA (spr.) Protokolant: Apl. prok. Anna Młynarczyk - Zalewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi K. J. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2003r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy radców prawnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz Uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych nr [...] z dnia [...] maja 2003 r.; 2. stwierdza, że uchwały o których mowa w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu.
W dniu [...] grudnia 2003r. K. J., działając na podstawie art. 31 ust 3 Ustawy z dnia 6.07.1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz.145, ze zm.), wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Uchwałę numer [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2003r. na mocy której skreślono skarżącego z listy radców prawnych w P.. Wnosząc o uchylenie w/w uchwały skarżący uzasadniał, że w/w uchwała została wydana bez podstawy prawnej oraz z naruszeniem prawa. W skardze podniósł szereg argumentów natury osobistej m.in. dotyczących jego trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, która uniemożliwiała terminowe opłacanie składek. Ponadto wskazał, że w piśmie z dnia [...] maja 2002r. skierowanym do Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. wnosił o częściowe umorzenie składek, wpłacając jednocześnie zaległe składki w kwocie 250 złotych i na to pismo nie otrzymał odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radców Prawnych (dalej: KRRPr) wniosła o jej oddalenie. Argumentując swoje stanowisko, KRRPr podniosła, że Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych (dalej: Rada OIRP) wielokrotnie stosowała wobec skarżącego ulgi w opłacaniu składek na cele samorządowe, przyjmując od skarżącego deklaracje woli uregulowania długu składkowego. K. J. nie wywiązał się z obietnic w rezultacie, czego został skreślony z listy radców prawnych Uchwałą z dnia [...] kwietnia 1998r. Rozpoznając odwołanie od tej Uchwały, Krajowa Rada Radców Prawnych wzięła pod uwagę wszelkie okoliczności natury osobistej, społecznej i uchyliła w/w uchwałę. KRRP podniosła, że skarżący nie wykorzystał stworzonej szansy na spłacenie długu składkowego a konsekwencji Rada Okręgowa w dniu [...] marca 2002r. oraz [...] maja 2003r. podjęła kolejne uchwały w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy radców prawnych.
KRRP uznając, że Uchwała Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia [...] maja 2003r. numer [...], wydana na podstawie art. 29 pkt4 a) Ustawy o radcach prawnych, została podjęta zgodnie z prawem, utrzymała tą uchwałę w mocy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
W dniu [...] kwietnia 1998r nr [...] Rada OIRP w P. działając na podstawie art. 29 pkt 4 a) ustawy o radcach prawnych skreśliła K. J. z listy radców prawnych. (k.22 akt korporacyjnych). Odwołanie K. J. z dnia [...] grudnia 1999r.(k.19 akt korporacyjnych) zostało uwzględnione Uchwałą z dnia [...] stycznia 2000r. numer [...] (k. [...] akt korp.).
W dniu [...] marca 2001r. wezwano skarżącego do zapłacenia zaległych składek w wysokości 439,50 zł (k. [...] akt korp.).
W dniu [...] marca 2002r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. podjęła Uchwałę numer [...] w sprawie wykreślenia skarżącego z listy radców prawnych. W uzasadnieniu tej uchwały, wydanej na podstawie art. 29 pkt 4 a Ustawy o radcach prawnych, wskazano, że K. J. nie uiścił składek członkowskich za okres dłuższy niż jeden rok (k. [...] akt korporacyjnych).
W/w Uchwałę wraz pouczeniem o środkach zaskarżenia, doręczono adresatowi [...] kwietnia 2002r. przesyłką poleconą numer [...] (k. [...] akt korp.). W dniu [...] maja 2002 r. K. J. złożył za pośrednictwem OIRP w P., odwołanie od Uchwały z dnia [...] marca 2002r. W odwołaniu tym złożył jednocześnie wniosek o umorzenie części zapłaconych składek wskazując, że wpłacił 250 złotych (k. [...]-[...] akt korp.)
Na posiedzeniu w dniu [...] maja 2003r. Rada OIRP podjęła Uchwałę nr [...] w sprawie wykreślenia skarżącego z listy radców prawnych z powodu nie uiszczenia składek członkowskich za okres dłuższy niż rok (art. 29 pkt 4 a Ustawy o radcach prawnych)- k. 2 akt korp.
W odwołaniu od tej Uchwały K. J. oprócz argumentów natury osobistej wskazał, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie a zaległości w opłacaniu składek powstały z powodu konieczności pokrycia kosztów przeprowadzenia niezbędnego remontu domu w którym mieszka( k. [...] akt korp.).
Zaskarżoną do tutejszego Sądu, Uchwałą z dnia [...] października 2003r. numer [...], Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców P. z dnia [...] maja 2003r. W uzasadnieniu w/w Uchwały wskazano, że poprzednie uchwały o skreśleniu K. J. z listy radców prawnych tj Uchwały z dnia [...] kwietnia 1998 numer [...] oraz z dnia [...] marca 2002r. nr [...] Rada OIRP uchylała biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności natury osobistej, społecznej i majątkowej a w szczególności uwzględniając stan zdrowia odwołującego się i wynikające stąd trudności w podjęciu pracy. Podniesiono, że argumenty dotyczące wydatków na remonty legły u podstaw uchylenia poprzedniej uchwały skreślającej a ponieważ zainteresowany nie wykazał się żadnymi dowodami poniesionych wydatków, nie mogą one stanowić podstawy ponownej oceny skutkującej na korzyść odwołującego się. W tym stanie rzeczy uznano, że uchwała organu samorządu I instancji była prawidłowa i podjęta zgodnie z przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań stwierdzić należy, że w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] grudnia 2003 r. a więc zgodnie z cytowanym wyżej przepisem sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Na podstawie przepisów Ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2002r. Nr 123 , poz.1059 ze zm.) organy samorządu zawodowego radców prawnych, sprawują zróżnicowane zadania z zakresu administracji publicznej wobec tej grupy zawodowej. W określonych sytuacjach są także powołane do orzekania w sprawach indywidualnych, w tym między innymi w sprawie skreślenia radcy prawnego z listy radców prawnych.
Przedmiotem rozpoznania sądu administracyjnego jest zaskarżone rozstrzygnięcie i postępowanie, w którym zostało ono wydane. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną .
Sądowa kontrola legalności uchwał organów samorządu radcowskiego będących uznaniowymi decyzjami administracyjnymi, a z taką decyzją mamy do czynienia w sprawie niniejszej, ma zakres ograniczony. Musi być ukierunkowana przede wszystkim na badanie, czy przy wydawaniu zaskarżonej uchwały - decyzji spełniona została zawarta w art. 7 kpa powinność uwzględniona słusznego interesu strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i wiążącą się z Konstytucją zasada równości wobec prawa.
Ponadto wymaga ustalenia, czy decyzja (uchwała) podjęta została przez organ uprawniony, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie takiej decyzji oraz czy samo rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.
Kontrolując zaskarżoną uchwałę pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem Uchwała z dnia [...] maja 2003r. numer [...] oraz utrzymująca ją w mocy Uchwała z dnia [...] października 2003r. zostały podjęta z rażącym naruszeniem prawa .
Podstawą wydania uchwały o skreśleniu skarżącego z listy radców prawnych był art. 29 pkt 4 a ustawy o radcach prawnych Przepis ten stanowi, że skreślenie z listy radców prawnych następuje w wypadku nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż jeden rok,
Jak wynika z akt, w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania, Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych wydała w dniu [...] maja 2003r. Uchwałę numer [...] o skreśleniu K. J. z listy radców prawnych, gdy tymczasem skarżący został z tej listy skreślony w dniu [...] marca 2002 roku (Uchwała numer [...]) a odwołanie zainteresowanego z dnia [...] maja 2002r od tej Uchwały nie zostało rozpatrzone. Nie został również rozpoznany wniosek zawarty w tym odwołaniu o umorzenie części zadłużenia. Powyższa okoliczność jest, zdaniem Sądu, bezsporna w świetle informacji uzyskanej od Krajowej Rady Radców Prawnych, która nie nadesłała na żądanie tutejszego Sądu decyzji uchylającej w/w Uchwałę z dnia [...] marca 2002r a w piśmie z dnia [...] grudnia 2004r. wyjaśniła, że nadesłane przy tym piśmie dokumenty stanowią wraz z przesłanymi wcześniej aktami pierwszej instancji całość akt pierwszej instancji (k. [...],[...],[...] akt sądowych). W tym stanie rzeczy jedynie na marginesie należy zauważyć, że z uzasadnienia zaskarżonej Uchwały nie wynika czy przy jej podejmowaniu uwzględniono uiszczenie przez skarżącego kwoty 250 złotych zaległych składek oraz czy wpłacenie tej kwoty miało znaczenie dla ustalenia okresu wymaganego przepisem art. 29 pkt 4 a) Ustawy o radcach prawnych.
Powyższe okoliczności wskazują, że zaskarżone uchwały zostały podjęte z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały oraz utrzymanej nią w mocy Uchwały z dnia [...] maja 2003r. numer [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.).(p.p.s.a.)
Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło