II SA 4705/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Izabela Głowacka - Klimas NSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004r. sprawy ze skargi B. Spółki z o. o. z/s w W. na w [...] z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę W wyniku kontroli pojazdu należącego do spółki B. w W. przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2002r. stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych parametrów nacisku II i III osi składowej pojazdu na drogę. W związku z powyższym organ I instancji na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych i tabeli Lp. 5 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 2.760 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji, nie kwestionując ustaleń wynikających z protokołu kontroli, skarżąca podniosła, iż nie może ponosić negatywnych skutków ewentualnych wad konstrukcyjnych pojazdu. Skoro, co jest bezsporne, nie została przekroczona dopuszczalna masa całościowa pojazdu, a więc pojazd został dopuszczony do ruchu zgodnie z jego przeznaczeniem, to brak jest podstaw do ukarania. Przewoźnik nie ma możliwości zbadania nacisku osi pojazdu na drogę, to nałożenie obowiązku spełnienia wymogów przewidzianych rozporządzeniem, a w konsekwencji ich naruszenie nie może być podstawą ukarania, gdyż takie postępowanie organu jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą państwa prawnego. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] listopada 2003r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, a odnosząc się do zarzutów odwołania podnosił, że zgodnie z art. 61 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 z późn. zm.), jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w ust. 6, 8 i 10, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Zgodnie z kolei z art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (co w omawianym przypadku nie nastąpiło) i umieszcza się go na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. Przepisy określające warunki techniczne pojazdów zawiera w/w rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Jak wynika z w/w przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie tylko dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może być przekroczona, ale nie mogą być jednocześnie przekroczone naciski osi pojazdu na drogę. Naciski osi w zależności od masy całkowitej można sprawdzić na wagach, które mogą w tym celu udostępnić zarządy dróg. Zatem wymóg zachowania dopuszczalnej masy całkowitej i jednocześnie dopuszczalnych nacisków osi nie jest sprzeczny z zasadą państwa prawnego. W skardze na powyższą decyzję spółka domagała się jej uchylenia podnosząc zarzut jej niezgodności z art. 2 Konstytucji RP. Skarżąca uważała, iż obciążanie przewoźnika opłatą za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drogę, którego nie da się zmierzyć jest traktowanie jak rodzaj represji karnej nie związanej z użytkowaniem dróg publicznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a odnosząc się do zarzutów wyjaśnił, iż wagi do pomiarów nacisków osi pojazdów znajdują się w zarządach dróg i są udostępniane przewoźnikom, którzy mogą sprawdzić jak ładować pojazd, aby nie przekraczał on dopuszczalnych parametrów nacisków osi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło również, iż wydane decyzje są zgodne z obowiązującymi aktami prawnymi, a organ nie dokonuje oceny ich zgodności z Konstytucją RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 71 poz. 838 ze zm.). Stanowią one, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się opłaty podwyższone. Wysokość kar pieniężnych określa załącznik do tej ustawy. Z kolei przepis art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 ze zm.) określa, że ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Obowiązek wymierzenia kary w przypadkach określonych w art. 13 ust. 2a pierwszej z wymienionej wyżej ustawy ciąży na organie administracji drogowej, który musi wymierzając karę pieniężną, jeżeli stwierdzi przekroczenie ustalonych parametrów pojazdu. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, ale również należy umieszczać go na pojeździe w taki sposób, aby nie powodować przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. Skarżąca spółka musi więc, dokonując przewozu dopilnować czy przepisy w/w ustawy nie zostały naruszone a więc nie tylko nie została przekroczona masa całkowita pojazdu, ale jednocześnie nie zostały przekroczone dopuszczalne naciski osi pojazdu na drogę. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ nie dopuścił się naruszenia prawa i z tych powodów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.