II SA 4785/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-22
Skład orzekający: Sędzia WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak numeru rozpoznawczego "UN" na butlach z gazem, wyprodukowanych przed 1 stycznia 1997 r. i legalizowanych przed tą datą, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieprawidłowego oznakowania sztuki przesyłki zgodnie z umową ADR?Ratio decidendi
Sąd uznał, że butle wyprodukowane przed 1 stycznia 1997 r. i legalizowane przed tą datą, zgodnie z przepisami przejściowymi umowy ADR (lm. 2239), mogły być przewożone jako próżne i nieczyszczone bez nalepki ostrzegawczej oraz bez oznakowania numerem rozpoznawczym "UN", jeśli spełnione były wymogi dotyczące badań okresowych. Brak tych oznakowań nie stanowił zatem samodzielnej podstawy do nałożenia kary pieniężnej. Sąd stwierdził również wadliwość przeprowadzonej kontroli przez organ I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na firmę G. SA za nieprawidłowe oznakowanie butli z gazem podczas przewozu. Organ I instancji nałożył karę 15.000 zł za brak nalepki ostrzegawczej i oznakowania "UN" na 37 butlach. Organ II instancji uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na niewystarczające postępowanie wyjaśniające. Po ponownym rozpatrzeniu organ I instancji ponownie nałożył karę 15.000 zł, tym razem za brak oznakowania "UN", mimo niemożności ustalenia daty ostatniego badania butli. Organ II instancji ostatecznie uchylił decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy nałożył karę 7.400 zł za brak wymaganego oznakowania sztuki przesyłki, opierając się na przepisach obowiązujących w czasie kontroli i interpretacji umowy ADR.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2003 r. i stwierdza, że uchylona decyzja organu I instancji nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2004r. sprawy ze skargi G. SA z/s w W. na z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2002 r., Nr [...], , wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U Nr 125, poz. 1371, z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z tej samej daty, nałożono na firmę G. SA z/s W. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Powyższą karę wymierzono z powodu nieprzestrzegania przepisów dotyczących przewozu próżnych i nieczyszczonych opakowań przy wykonywaniu przewozu na potrzeby własne – lm. 2237 ADR(Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego transportu drogowego towarów niebezpiecznych, sporządzonej w Genewie w dniu 30 września 1957 r. – Dz.U. z 1999 r. Nr 30, poz. 287, z późn. zm.), a także stwierdzonego w protokole braku wymaganej przez umowę ADR nalepki oraz oznakowania "UN" na 37 butlach oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 15 czerwca 1999 r. w sprawie przewozu drogowego materiałów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 57, poz. 608, z późn. zm.), w związku z czym wymierzono karę w wysokości określonej w załączniku do rozporządzenia (lp. 7.34) Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U Nr 115, poz. 999) w związku z art. 92 ust. 1 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym , tj. 15.000 zł.
Strona odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu stwierdziła, że wysokość kary została wymierzona bezprawnie, z naruszeniem przepisów przejściowych Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego transportu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR). Butle przewożone przez kierowcę zgodnie z przepisem lm. 2239 ADR podlegały inspekcji początkowej i okresowej przed 1 stycznia 1997 r. i wobec powyższego mogły być przewożone jako próżne nieczyszczone bez nalepki ostrzegawczej, aż do daty następnego badania okresowego lub następnego napełnienia. Do decyzji o nałożeniu kary nie został dołączony protokół ze sprawdzenia butli podlegających lub nie podlegających oznakowaniu zgodnie z lm. 2239 ADR. Inspektor nie mógł więc stwierdzić naruszenia przepisu lm. 2239 ADR, a więc tym bardziej nie mógł stwierdzić popełnienia wykroczenia. Również wysokość kary została ustalona niewłaściwie, gdyż zgodnie z przepisami powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury w tym przypadku, po stwierdzeniu wykroczenia, powinien być zastosowany pkt 7.32 załącznika, na podstawie którego nakłada się karę w wysokości 400 zł za całość przesyłki a nie za każdą jej część (butlę).
Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2003 r., Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania, uchylono decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Główny Inspektor, nawiązując do powołanych postanowień umowy ADR, stwierdził m.in., że postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób niewystarczający dla nałożenia decyzji o ukaraniu. Ponieważ brak jest dokumentacji fotograficznej z kontroli oraz szczegółowego opisu sztuk przesyłki (tabliczek z danymi dotyczącymi badań i inspekcji butli) organ I instancji w ponownym postępowaniu wyjaśniającym winien ustalić czy przewożone butle podlegały inspekcji początkowej lub okresowej przed dniem 1 stycznia 1997 r. oraz kiedy podlegały ostatniemu napełnieniu. Tylko ustalenie powyższych danych pozwolić może na nałożenie sankcji w wysokości 15.000 zł za nieprawidłowe oznakowanie sztuk przesyłki. W tym zakresie organ nie podzielił bowiem dokonanej przez stronę interpretacji lp. 7.32 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym zauważając, że karze podlega nieprawidłowe oznakowanie sztuki przesyłki. Przez pojęcie "sztuki przesyłki" należy rozumieć zgodnie z przepisami umowy ADR końcowy produkt pakowania. Określenie to obejmuje także naczynia do gazów. Należy zatem stwierdzić, że nieprawidłowe oznakowanie 34 butli oznacza nieoznakowanie 34 sztuk przesyłki, co w konsekwencji skutkuje pomnożeniem kary w wysokości 400 zł przez ilość sztuk przesyłki i jest zgodne z literalnym brzmieniem powołanego przepisu.
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2003 r., podjętą na podstawie art. 50 i art. 51 ust 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U Nr 125, poz. 1371, z późn. zm.) w związku z lp. 7.34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U Nr 115, poz. 999) oraz art. 104 i 107 K.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 15.000 zł. W uzasadnieniu stwierdzono, że po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organ I instancji pismem z dnia [...] maja 2003 r. wezwał stronę do przedłożenia w wyznaczonym terminie oryginału lub notarialnie uwierzytelnionej kopii protokołu badań technicznych Urzędu Dozoru Technicznego z ostatnią datą badania okresowego oraz badania początkowego butli przewożonych w dniu kontroli ([...] listopada 2002 r.), a także dokumentu potwierdzającego datę ostatniego napełnienia w/w butli. W odpowiedzi na wezwanie strona pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. poinformowała, że w firmie G. S.A. nie jest prowadzona ewidencja butli gazowych kierowanych do przewozu według numerów ewidencyjnych, jak też dat ostatnich badań okresowych. Firma nie prowadzi także ewidencji zwierającej daty napełnień butli według numerów ewidencyjnych, następnie kierowanych do przewozu z podziałem na poszczególne środki transportu. Strona stwierdziła, że ewidencja badań okresowych butli zawierająca numery i daty badań jest prowadzona przez placówki Urzędu Dozoru Technicznego. Następnie, po przywołaniu treści stosownych postanowień umowy ADR (lm. 2223, 2224, 2239, 2217) oraz art. 92 ust. 1 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym organ I instancji uznał, że brak uwidocznienia w protokole kontroli numerów seryjnych butli stanowi przeszkodę nieusuwalną do określenia daty ich ostatniego badania okresowego oraz badania początkowego we właściwym Urzędzie Dozoru Technicznego. W związku z powyższym organ nie dysponuje dowodami koniecznymi do stwierdzenia, czy na stronie ciążył obowiązek wyposażenia butli w wymagane nalepki. Niemniej jednak zgodnie z zapisem lm. 2223 pkt 5 umowy ADR dla prawidłowego oznaczenia butli oprócz nalepek konieczne jest również umieszczenie numeru rozpoznawczego materiału lub przedmiotu "UN". Brak tego oznaczenia został odnotowany w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2002 r. Zdaniem organu I instancji okoliczność ta stanowi samodzielną podstawę do stwierdzenia naruszenia postanowień umowy ADR dotyczących prawidłowego oznakowania przewożonych materiałów niebezpiecznych, a tym samym nałożenia kary pieniężnej. Wysokość kary ustalono na podstawie lp. 7.34 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U Nr 115, poz. 999).
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła strona wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu, po przytoczeniu przywołanych przez organ I instancji postanowień umowy ADR, z których wynika, że:
- zgodnie z lm. 2223 umowy ADR każda sztuka przesyłki zawierająca naczynia z gazami wymienionymi w pkt 1 – 4, 6f i 7 lub naczynia małe, zawierające gaz (naboje gazowe) wymienione w pkt 5 powinny być oznakowane w sposób widoczny numerem rozpoznawczym materiału lub przedmiotu, który ma być wpisany do dokumentu przewozowego, poprzedzonymi literami "UN" z dopiskiem "Klasa 2",
- stosownie do lm. 2224 umowy ADR sztuki przesyłki zawierające materiały i przedmioty klasy 2 powinny być zaopatrzone w nalepki ostrzegawcze,
- zapis lm. 2239 umowy ADR stanowi, że butle wymienione pod lm. 2211(1), które podlegały inspekcji początkowej lub okresowej przed 1.01. 1997 r. mogą być przewożone jako próżne nie oczyszczone bez nalepki ostrzegawczej aż do daty następnego badania okresowego lub ich następnego napełnienia,
- zgodnie z lm. 2217(2) (c) umowy ADR badania okresowe naczyń do przewozu materiałów klasy 2 grupy F winny być przeprowadzane co 10 lat;
organ I instancji przytoczył treść zapisu lm. 2239 umowy ADR, który ma istotne znaczenie dla określenia obowiązku zaopatrzenia w nalepki ostrzegawcze butli legalizowanych przed 1.01.1997 r. Nie dysponując dostatecznymi dowodami z kontroli organ I instancji nie mógł określić ciążącego na stronie obowiązku oznakowania butli nalepkami, który stanowiłby warunek konieczny do nałożenia kary. W związku z tym organ postanowił nałożyć karę za brak oznakowania rozpoznawczego "UN". Sprawy dotyczące tego oznakowania reguluje pkt 1 przytaczanego już lm. 2239, który ma następujące brzmienie:
"Naczynia wyprodukowane przed 1 stycznia 1997 r. i niezgodne z przepisami niniejszego Załącznika obowiązującymi od 1 stycznia 1997 r., ale których przewóz był dopuszczony na podstawie Załącznika A przepisów ADR obowiązujących do 31 grudnia 1996 r., mogą być dalej przewożone po upływie tej daty, jeśli spełnione są przepisy zawarte pod lm. 2217 dotyczące badań okresowych." Zatem skoro przedmiotowe butle były legalizowane przed 1 stycznia 1997 r., a nie ma dowodów że były legalizowane później, to tym bardziej musiały być wyprodukowane przed 1 stycznia 1997 r., a wobec tego na stronie nie spoczywał obowiązek oznaczenia tych butli symbolem "UN", którego brak stanowi – zdaniem organu I instancji – podstawę nałożenia kary.
Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 92 ust. 1 pkt 1 i 6 oraz lp. 1.6.4.4. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U Nr 125, poz. 1371, z późn. zm.), w związku z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 149, poz. 1452) oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz.U. Nr 100, poz. 1671), po rozpatrzeniu odwołania uchylono decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy nałożono karę 7.400 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego oznakowania sztuki przesyłki. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy, organ II instancji - Główny Inspektor Transportu Drogowego oparł swoje orzeczenie na następującej argumentacji. Za punkt wyjścia dla rozważań dotyczących obowiązku prawidłowego oznakowania należy przyjąć, iż sztuki przesyłki (w tym przypadku butle do gazów klas 2) winny posiadać wymagane oznakowanie. W skład oznakowania wchodzą nalepki, a także napisy znajdujące się na przesyłkach. Przepisy szczególne określają w umowie ADR w sposób precyzyjny tzw. okresy przejściowe dla niektórych naczyń. W stanie faktycznym istniejącym w sprawie przepis lm. 2239 stanowił w ust. 1, iż ze względu na datę produkcji oraz konkretne cechy konstrukcyjne dane naczynia mogą być przewożone po określonym czasie. Przepis ten w żaden sposób nie pozwala na przyjęcie tezy, iż wskazane w nim naczynia nie podlegają w ogóle przepisom dotyczącym oznakowania. Jedynie ust. 2 tego przepisu w sposób szczególny normuje kwestię oznakowania nalepkami. Norma określona pod lm. 2239 nie dotyczy zatem napisów jakie są wymagane na sztuce przesyłki z gazami klasy 2. Ponadto należy zauważyć, iż obowiązek umieszczania napisów na sztukach przesyłki dotyczy bez wyjątku naczyń wyprodukowanych przed 1997 rokiem, jak i po tej dacie. Wyłączeniu podlega jedynie stosowanie nalepek ostrzegawczych. Potwierdzają to przepisy obowiązującej obecnie wersji 2001 umowy ADR (odpowiednio przepis 1.6.2.1. i 1.6.2.2.). Należy zatem stwierdzić, że w chwili kontroli przewożone sztuki przesyłki winny być oznakowane a pomocą napisów określonych w umowie ADR. Jednocześnie organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. wskazał błędną podstawę prawną. W chwili orzekania przepis lp. 7.34 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym nie dotyczył już rozpatrywanego stanu faktycznego. Hipotezę odpowiednią dla zaistniałych naruszeń posiadał natomiast przepis lp. 7.45, który jednocześnie obniżał sankcję do 400 zł. Zastosowanie błędnej normy prawnej stanowiło jedną z przesłanek dla uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła strona – firma G. S.A. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu, po przytoczeniu odpowiednich postanowień umowy ADR w kształcie z 1999 r. skarżący, nawiązując do swojej argumentacji podniesionej już w odwołaniu zwrócił szczególną uwagę na zapis lm. 2239 pkt 1, zgodnie z którym "Naczynia wyprodukowane przed 1 stycznia 1997 r. i niezgodnie z przepisami niniejszego Załącznika obowiązującymi od 1 stycznia 1997 r., ale których przewóz był dopuszczony na podstawie Załącznika A do przepisów ADR obowiązujących do 31 grudnia 1996 r., mogą być dalej przewożone po upływie tej daty, jeśli spełnione są przepisy zawarte pod lm. 2217 dotyczące badań okresowych. Zdaniem skarżącego użyte wyżej słowa "...i niezgodne z przepisami niniejszego załącznika ..." oznaczają także możliwość braku oznaczeń "UN". Skoro zatem przedmiotowe butle mogły być legalizowane przed 1 stycznia 19997 r. a nie ma dowodów, że były legalizowane później, to tym bardziej musiały być wyprodukowane przed 1 stycznia 1997 r., wobec tego na stronie nie spoczywa obowiązek oznaczenia tych butli w zakresie UN, którego brak stanowi podstawę nałożenia kary. Poglądu tego nie podzielił organ II instancji, który odwołał się w tym zakresie do obecnej wersji umowy ADR, a szczególności lm. 1.6.2.1 i 1.6.2.2. Według skarżącego w rozpatrywanej sytuacji bardziej właściwe byłoby nawiązanie do wcześniejszych wersji umowy ADR, a w szczególności do zapisów ADR z 1975 r.(z późn. zm.) lm. 2218 oraz 2201, z których wynika, że na naczyniach metalowych powinny być umieszczone czytelnie i trwale wymienione enumeratywnie napisy, a wśród nich – a) jedna z nazw gazu lub mieszaniny gazu pełnymi literami, która jest podana w punktach 1 do 9 lm.2201; napisy powinny być wygrawerowane na wzmocnionej części naczynia lub na pierścieniu albo na tabliczce znamionowej, umocowanej nieruchomo na naczyniu; nazwa materiału może być ponadto napisana na naczyniu dobrze przyczepna i wyraźnie widoczna farbą lub w inny odpowiedni sposób.(lm.2218-3. Znakowanie naczyń). Natomiast w postanowieniach lm.2201 po określeniu, jakie gazy w rozumieniu ADR uważa się za gazy sprężone palne (mieszaniny A, A0, A1, B, C), stwierdza się jednoznacznie, że dla oznaczenia tych mieszanin dopuszcza się nazwy handlowe takie jak w przypadku mieszaniny A oraz A0 – butan, mieszaniny C – propan. Zdaniem skarżącego wynika stąd jednoznacznie, ze butle wyprodukowane przed 1 stycznia 1997 r. nie musiały być oznakowane numerami rozpoznawczymi "UN". Bezspornym jest natomiast fakt, że posiadały oznaczenia przytoczone powyżej, wynikające z lm. 2201.
W lakonicznej odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie w całości, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ II instancji podtrzymał w pełni argumentację zawartą w swojej zaskarżonej decyzji. Istota sporu została sprowadzona przez skarżącego do kwestii związanej z zastosowaniem w rozpatrywanej sprawie przepisu lm. 2239 umowy ADR. Zdaniem organu administracji państwowej argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach obowiązujących zarówno w chwili kontroli, jak i obecnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052). sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie powołanych wyżej przepisów.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 r., którą po rozpatrzeniu odwołania strony ponownie uchylono decyzję organu I instancji ([...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego) i orzekając co do istoty sprawy nałożono karę pieniężną z tytułu wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego oznakowania sztuk przesyłki. Podstawę materialną sprawy stanowił protokół kontroli z dnia [...] listopada 2002 r., z którą to datą wydano po raz pierwszy decyzje organu I instancji. W sferze prawnej spór dotyczył interpretacji postanowień umowy ADR - Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego transportu drogowego towarów niebezpiecznych, sporządzonej w Genewie w dniu 30 września 1957 r., zwłaszcza dotyczących przewożenia oraz oznakowania próżnych i nieczyszczonych butli do gazów klasy 2, a także – podstaw prawnych i wysokości wymierzonej kary pieniężnej.
Dokumentację wyników kontroli zakwestionował skarżący już w swoim pierwszym odwołaniu. Organ II instancji podzielił jego ocenę stwierdzając, że postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób niewystarczający dla wydania decyzji o ukaraniu. Brak dokumentacji fotograficznej z kontroli oraz szczegółowego opisu sztuk przesyłki (tabliczek z danymi dotyczącymi badań i inspekcji butli) sprawiły, że organ I instancji w ponownym postępowaniu wyjaśniającym winien ustalić czy przewożone butle podlegały inspekcji początkowej lub okresowej przed dniem 1 stycznia 1997 r. oraz kiedy podlegały ostatniemu napełnieniu. Tylko ustalenie powyższych danych pozwolić może na nałożenie na skarżącego kary za nieprawidłowe oznakowanie sztuk przesyłki. Organ I instancji w ponownie wydanej decyzji (z dnia [...] czerwca 2003 r.) uznał wprost, że brak uwidocznienia w protokole kontroli numerów seryjnych butli stanowi przeszkodę nieusuwalną do określenia daty ich ostatniego badania okresowego oraz badania początkowego we właściwym Urzędzie Dozoru Technicznego. W związku z powyższym organ nie dysponuje dowodami koniecznymi do stwierdzenia, czy na stronie ciążył obowiązek wyposażenia butli w wymagane nalepki.
Mimo stwierdzonych braków w dokumentacji kontroli zarówno organ I instancji, jak i Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdzili, że przepisy umowy ADR dotyczące oznaczania butli, a zwłaszcza przepis lm. 2223(2) oraz 2223(5) mają charakter bezwzględnie obowiązujący i brak wymaganego na sztukach przesyłki oznaczenia "UN", stwierdzony w wyniku kontroli stanowi samodzielną podstawę do stwierdzenia naruszenia postanowień umowy ADR dotyczących prawidłowego oznakowania przewożonych materiałów niebezpiecznych, a tym samym nałożenia kary pieniężnej. Strona skarżąca przeciwstawiła temu twierdzeniu przepisy przejściowe umowy ADR. a w szczególności lm. 2239, w myśl którego:
1) Naczynia wyprodukowane przed 1 stycznia 1997 r. i niezgodne z przepisami niniejszego Załącznika obowiązującymi od 1 stycznia 1997 r., ale których przewóz był dopuszczony na podstawie Załącznika A przepisów ADR obowiązujących do 31 grudnia 1996 r., mogą być dalej przewożone po upływie tej daty, jeśli spełnione są przepisy zawarte pod lm. 2217 dotyczące badań okresowych.
2) Butle wymienione pod lm. 2211(1), które podlegały inspekcji początkowej lub okresowej przed 1.01. 1997 r. mogą być przewożone jako próżne nie oczyszczone bez nalepki ostrzegawczej aż do daty następnego badania okresowego lub ich następnego napełnienia.
Według Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2003 r., przepis ten w żaden sposób nie pozwala na przyjęcie tezy, iż wskazane w nim naczynia nie podlegają w ogóle przepisom dotyczącym oznakowania. Jedynie ust. 2 tego przepisu w sposób szczególny normuje kwestię oznakowania nalepkami. Norma określona pod lm. 2239 nie dotyczy zatem napisów, jakie wymagane są na sztuce przesyłki z gazami klasy 2.
Sąd nie podziela tej wykładni – z jednym wszak zastrzeżeniem. Otóż wskazane w nim naczynia nie tyle nie podlegają w ogóle przepisom dotyczącym oznakowania, ile odnoszą się do nich przepisy poprzedniej wersji umowy ADR z 1975 r. dotyczące oznakowań. A te, jak wykazał skarżący, przedmiotowe butle spełniają, posiadając stosowne, wymagane wówczas oznaczenia. Natomiast butle wyprodukowane przed 1 stycznia 1997 r. nie muszą być oznakowane numerami rozpoznawczymi "UN".
Należy przy tym zwrócić uwagę, że organ II instancji przejmując argumentację sformułowaną w drugiej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2003 r. w istotny sposób zmienił swoje stanowisko w sprawie. O ile bowiem w pierwszej swojej decyzji jednoznacznie nawiązywał do zasady wyrażonej w lm. 2239 umowy ADR, nakazując organowi I instancji jednoznacznie ustalić czy przewożone butle podlegały inspekcji początkowej lub okresowej przed dniem 1 stycznia 1997 r. oraz kiedy podlegały ostatniemu napełnieniu, o tyle w następnej decyzji, wobec stwierdzenia niemożności ustalenia tych faktów dał pierwszeństwo postanowieniom umowy ADR odnoszącym się do oznaczeń, a zwłaszcza do numerów rozpoznawczych "UN" jako jedynych uchybień stwierdzonych bez wątpienia w toku przeprowadzonej kontroli.
W konsekwencji należy podzielić stanowisko strony skarżącej, że butle przewożone przez kierowcę zgodnie z przepisem lm. 2239 ADR podlegały inspekcji początkowej i okresowej przed 1 stycznia 1997 r. i wobec powyższego mogły być przewożone jako próżne nieczyszczone bez nalepki ostrzegawczej, aż do daty następnego badania okresowego lub następnego napełnienia; nie musiały być one również oznakowane numerami rozpoznawczymi "UN".
Należy też zwrócić uwagę, że umowa ADR została przyjęta przez Polskę oświadczeniem rządowym z dnia 8 października 1975 r.(Dz.U. Nr 35, poz.190) i od tamtego czasu przeszła szereg zmian i przekształceń. których wyrazem był m.in. jej tekst jednolity z 1999 r.( Dz.U. Nr 30, poz. 287) oraz obecnie obowiązujący tekst z 2002 r. (Dz.U. Nr 194, poz. 1629 – ze zmianami). Przywołany przez stronę przepis lm. 2239 umowy ADR został określony w samej umowie jako przepis przejściowy, odnoszący się w szczególności do nalepek i napisów ostrzegawczych na sztukach przesyłki. Jest to w istocie przepis dostosowawczy, a ściślej – jak to słusznie zauważył Generalny Inspektor – przepis określający w sposób precyzyjny tzw. okresy przejściowe dla niektórych naczyń. Z usytuowania tego przepisu w ramach umowy ADR – jako przepisu przejściowego odnoszącego się do nalepek i napisów ostrzegawczych na sztukach przesyłki rzeczywiście nie wynika (zgodnie z opinią organu II instancji), iż wskazane w nim naczynia nie podlegają w ogóle przepisom dotyczącym oznakowania. Z przepisu tego wynika natomiast, że butle dotychczas używane, oznakowane zgodnie z poprzednio obowiązującą wersją umowy ADR, a więc butle wymienione pod lm. 2211(1), które podlegały inspekcji początkowej lub okresowej przed 1 stycznia 1997 r. mogą być przewożone jako próżne nie oczyszczone z zachowaniem wymogu oznakowania w sposób określony w wersji umowy ADR z 1975 r., tzn. nie tylko bez nalepki ostrzegawczej ale i oznakowania literami "UN", aż do daty następnego badania okresowego lub ich następnego napełnienia. Inna interpretacja tego przepisu zakłada zwiększenie utrudnień dla przedsiębiorców krajowych i jest sprzeczna z przyjętą przez przepisy unijne celowościową zasadą wykładni. Jak podkreśla się w literaturze ("Infrastruktura. Acquis communautaire", praca zbiorowa pod red. Zdzisława Brodeckiego, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 198) podstawowym celem regulacji unijnej w zakresie transportu substancji niebezpiecznych jest poprawienie stanu bezpieczeństwa przewozów drogowych towarów niebezpiecznych w ramach Wspólnoty i poszczególnych państw członkowskich. Unifikacja w tym zakresie powinna opierać się na regulacji ADR, z wyłączeniem uprawnień państw członkowskich do regulacji na poziomie prawa wewnętrznego, poza przypadkami dopuszczonymi treścią dyrektywy 94/55/WE. Zgodnie z ta dyrektywą każde państwo członkowskie może wprowadzić surowsze regulacje dotyczące transportu wykonywanego na jego terytorium, ale w dacie wydania zaskarżonej decyzji Polska takich regulacji co do oznakowania wspomnianych opakowań nie wprowadziła. Oznacza to, że rozwiązanie przyjęte w przepisie lm. 2239 umowy ADR może być interpretowane w sposób wskazany przez skarżącego, gdyż w istocie nie narusza celu regulacji unijnej w tym zakresie.
W przedstawionej sytuacji należało uznać, że organ I instancji działający w sprawie przeprowadził kontrolę w sposób wadliwy, co nieodwracalnie uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i weryfikację poczynionych przez niego ustaleń kontrolnych, doprowadzając tym samym do naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., zaś organ II instancji nie wyjaśnił w sposób wystarczający podstawy prawnej decyzji, a zwłaszcza charakteru i zakresu obowiązywania przepisu lm.2239 umowy ADR w odniesieniu do zarzutu niewłaściwego oznakowania przedmiotowych butli, naruszając tym samym art. 107 § 3 wspomnianego Kodeksu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło