II SA 4795/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentu prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ja decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2003r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz B. W. kwotę 129,80 (sto dwadzieścia dziewięć 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2003 r. na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. Nr 58 z 2003 r. poz. 515 z późn. zm.), § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 ze zm.), § 2 i § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. 150, poz. 1680) oraz art. 104 § 1 kpa po rozpatrzeniu wniosku B. W. o wymianę prawa jazdy odmówił wydania prawa jazdy w zakresie kategorii E. Od powyższej decyzji Pan B. W. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które po jego rozpatrzeniu decyzją z dnia [...] października 2003 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. SKO wskazało, iż brak jest podstaw do wydania prawa jazdy w zakresie kategorii E, bowiem przeprowadzona weryfikacja wykazała brak dokumentu potwierdzającego złożenie egzaminu praktycznego w zakresie obowiązującego programu na kategorię E. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż obowiązek przeprowadzenia weryfikacji dokumentów wynika z § 7 ust. 1 pkt 1 lit. d), który nakłada na organ sprawdzenie zgodności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów oraz orzeczeń lekarskich, stwierdzających istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jeżeli osoba posiada wcześniej wydane uprawnienie. Ówczesne przepisy ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 6, poz. 35) i przepisy wykonawcze do niej – rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 13 października 1983 r. w sprawie kierowców pojazdów silnikowych (Dz. U. Nr 59, poz. 269 ze zm.) uzależniały wydanie prawa jazdy określonej kategorii od zdania, z wynikiem pozytywnym, egzaminu sprawdzającego kwalifikacje kandydatów na kierowców w zakresie obowiązującego programu. Pan W. nie złożył wymaganego przepisami egzaminu praktycznego. Oświadczenie M. W. o korzystaniu z jego samochodu ciężarowego dla własnych potrzeb w rolnictwie przez okres 3 lat jest niewystarczające i nie może zastąpić dokumentu potwierdzającego złożenie wymaganego egzaminu. W skardze do Sądu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Pan B. W. wnosił o jej uchylenie zarzucając, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Kwestionował ustalenia organu odnośnie obowiązku złożenia egzaminu przy ubieganiu się o prawo jazdy kategorii E. W myśl § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 13 października 1983 r. w sprawie kierowców pojazdów silnikowych (Dz. U. Nr 59, poz. 269 ze zm.) dla uzyskania prawa jazdy w kategorii E należało posiadać prawo jazdy kategorii B, C lub D i co najmniej rocznej praktyki w kierowaniu pojazdami rodzajów wymienionych w posiadanym prawie jazdy lub ukończenie szkoły, której program przewiduje uzyskanie prawa jazdy kategorii C i E, lub ukończenie kursu programowego lub dokształcającego na kategorię prawa jazdy D i E w jednostkach komunikacji publicznej prowadzących szkolenie na własne potrzeby. Na rozprawie, skarżący podnosił, iż z prawa jazdy kategorii E korzysta od 14 lat, jego uprawnień nikt nie kwestionował. Zarzucał organowi dowolność w wydawaniu decyzji poprzez odmienne rozstrzygnięcie w stosunku do osoby znajdującej się w identycznej sytuacji, czego potwierdzeniem jest, złożona na rozprawie, decyzja [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2003 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie podkreślając, że dla uzyskania prawa jazdy określonej kategorii należało spełnić łącznie 3 warunki: warunki ustalone dla osób ubiegających się o poszczególne kategorie prawa jazdy, posiadać wymaganą sprawność fizyczną i psychiczną, złożyć egzamin w zakresie obowiązującego programu. Skarżący nie spełnił warunku odnośnie egzaminu, gdyż nie złożył wymaganego egzaminu praktycznego. Wymogi określone w § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 13 października 1983 r. w sprawie kierowców pojazdów silnikowych stanowiły jedynie dopełnienie dyspozycji z § 1 pkt 1 tego rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydanej w wyniku postępowania wszczętego na złożony przez skarżącego wniosek o wymianę posiadanego prawa jazdy między innymi w kategorii E. § 1 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 13 października 1983 r. w sprawie kierowców pojazdów silnikowych (Dz. U. Nr 59, poz. 269 ze zm.) jako przepis wykonawczy do ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 6, poz. 35) był podstawą wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii E. Określał on warunki uzyskania prawa jazdy. Jednym z nich było złożenie egzaminu w zakresie obowiązującego programu. Jednocześnie w § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) tego rozporządzenia wskazano, jakie warunki należy spełnić ubiegając się o kategorię E. Prawo jazdy tej kategorii mogła uzyskać osoba, która już posiadała prawo jazdy kategorii B, C lub D i legitymowała się co najmniej roczną praktyką w kierowaniu pojazdami rodzajów wymienionych w posiadanym prawie jazdy. Organ odmawiając wydania prawa jazdy kategorii E posłużył się terminem "egzaminu praktycznego", zasadnie podnosi skarżący, iż jest to niezrozumiałe, skoro ustawodawca nie posługuje się takim terminem. Skarżący spełniał wymogi wskazane w § 2 ust. pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych a ten przepis nakładał obowiązek posiadania praktyki a nie obowiązek zdania egzaminu praktycznego. Z kolei przepis § 1 rozporządzenia nakładał obowiązek złożenia egzaminu w zakresie obowiązującego programu. Obowiązkiem organu powinno być ustalenie, czy istniał program w zakresie kształcenia osób ubiegających się o prawo jazdy w kategorii E, który przewidywał złożenie egzaminu. Skarżący kwestionuje istnienie takiego programu. Określenie warunków, jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy kategorii E zawarte w § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) zdaje się sugerować, iż wystarczające było posiadanie co najmniej rocznej praktyki, bowiem osoba ubiegająca się o prawo jazdy egzamin zdała (po ukończeniu kursu lub szkoły państwowej ze stosownym programem szkolenia) uzyskując prawo jazdy kategorii B, C lub D. Organ dokonując weryfikacji dokumentów nie dokonał sprawdzenia, czy oświadczenie M. W. o korzystaniu z jego samochodu ciężarowego dla własnych potrzeb w rolnictwie przez okres 3 lat było potwierdzeniem posiadania wymaganej praktyki, o której stanowi powołany przepis rozporządzenia. Zarówno organ I instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] są związani rygorami procedury administracyjnej, określającej obowiązki organu administracji publicznej w zakresie prowadzenia postępowania i podejmowania decyzji. Musi m. in. przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Swoje rozstrzygnięcie uzasadnić według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. W rozpatrywanej sprawie organy dwóch instancji dopuściły się naruszenia tych reguł procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak podnosił skarżący na rozprawie, ten sam organ – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. [...] w sprawie Pana M. W. uznał, iż dla uzyskania prawa jazdy kategorii E nie było wymagane złożenie egzaminu. W tej sytuacji, zaskarżonemu rozstrzygnięciu można zarzucić również naruszenie zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji, który gwarantuje wszystkim prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji. Zważywszy, że z uchylonymi decyzjami nie wiąże się bezpośrednio kwestia ich wykonalności, stąd nie zachodzi potrzeba orzekania w tym względzie, stosownie do art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.