II SA 4854/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-06
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Pamela Kuraś-Dębecka, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego graficznego R-127746 dla towarów z klasy 25 z powodu podobieństwa do wcześniejszego znaku R-70881, naruszając tym samym art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego R-127746 dla towarów z klasy 25, ponieważ porównywane znaki R-70881 i R-127746 są podobne w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Ocena podobieństwa powinna uwzględniać ogólne wrażenie, jakie znaki wywierają na przeciętnego odbiorcę, a nie skupiać się na drobnych różnicach. Wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść znaku z wcześniejszym pierwszeństwem.Stan faktyczny
Spółka a. AG wniosła o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego graficznego R-127746 należącego do J. S., twierdząc, że jest on myląco podobny do jej wcześniejszych znaków R-70881 i R-71760, co narusza art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo do rejestracji znaku R-127746 dla towarów z klasy 25, uznając podobieństwo znaków. J. S. zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie prawa przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant: Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. S. [...] na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego graficznego - oddala skargę - R-127746
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 r., Nr [...], Urząd Patentowy RP, działający w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] września 2003 r. wniosku spółki a. AG z siedzibą w H., Niemcy o unieważnienie prawa z rejestracji graficznego znaku towarowego nr R-127746 udzielonego na rzecz J. S. [...]- działając na podstawie art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm., dalej także p.w.p.) i art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. z 1985 r. Nr 5, poz. 17 ze zm., dalej także u.z.t.) oraz art. 256 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 100 k.p.c. - unieważnił prawo z rejestracji graficznego znaku towarowego R-127746 dla towarów z klasy 25 (pkt 1 decyzji) oraz w pozostałym zakresie odmówił unieważnienia znaku towarowego R-127746 (pkt 2 decyzji), znosząc jednocześnie koszty postępowania wzajemnie (pkt 3 decyzji).
Z akt sprawy wynika, iż decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2001 r., nr [...] dokonano na rzecz skarżącego J. S. [...] rejestracji znaku towarowego graficznego R-127746, zgłoszonego do rejestracji w dniu [...] lutego 1998 r. Znak towarowy wpisano do rejestru znaków towarowych pod numerem 127746 i wskazano oznaczanie wyżej wymienionym znakiem towarów i usług w klasach towarowych 25, 28,
40 i 42. Wykaz towarów obejmował: obuwie, odzież, obuwie sportowe (wyczynowe), artykuły gimnastyczne i sportowe, przetwórstwo skór, barwienie skór nas obuwie, wykonywanie obuwia na miarę, projektowanie odzieży i wzorów obuwia.
W dniu [...] marca 2002 r. pełnomocnik spółki a. złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji w/w
znaku towarowego dla towarów i usług w klasie 25, 28, 40 i 42. Jako podstawę unieważnienia wskazał przepis art. 8 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia
31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik w/w spółki podniósł, iż jest ona uprawniona z rejestracji znaku towarowego graficznego R-70881, chronionego w Polsce od [...] października
1990 r., przeznaczonego dla oznaczania następujących towarów: skóra, imitacje skóry oraz wyroby z tych materiałów, nie zawarte w innych klasach; skórki
futrzane, kufry i walizki; parasole, parasolki i laski, buty, uprząż i wyroby siodlarskie; odzież, buty, kamasze i pantofle, nakrycia głowy - w klasach 18 i
25. Znak ten jest zarejestrowany w postaci trzech skośnych pasków o jednakowej szerokości ułożonych równolegle względem siebie wzdłuż linii dolnej. Ponadto wnioskodawca podniósł, iż jest właścicielem znaku towarowego słowno-graficznego "adidas EQUIPMENT" R-71760, chronionego w Polsce również od dnia [...] października 1990 r., przeznaczonego do oznaczania takich towarów, jak: skóry i imitacja skóry oraz wyrobów z tych materiałów, nie zawartych w innych klasach; skórek futrzanych, kufrów i walizek; parasoli, parasolek i lasek, butów, uprzęży i wyrobów siodlarskich; odzieży, również butów, kamaszy i pantofli, nakryć głowy; gier, zabawek, artykułów gimnastycznych i sportowych (z wyjątkiem odzieży); ozdób choinkowych - w klasie 18, 25, 28. Znak ten zawiera analogiczny element graficzny, co chroniony znakiem R- 70881, który to element stanowi jednocześnie logo firmy spółki a. AG oraz dodatkowo zawiera oznaczenie słowne w postaci "adidas EQUIPMENT". Zdaniem pełnomocnika tej spółki rejestracja przedmiotowego znaku towarowego R-127746 narusza jej wcześniejsze prawo z rejestracji znaku towarowego graficznego R-70881 oraz znaku towarowego słowno-graficznego "adidas EQUIPMENT" R-71760 ze względu na to, iż sporny znak towarowy jest myląco podobny do znaków zarejestrowanych na
rzecz a. AG w rozumieniu przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. Zdaniem niemieckiej spółki znaki te posiadają analogiczny element graficzny w postaci trzech skośnych pasków o jednakowej szerokości ułożonych równolegle względem siebie, przy czym znak R-127746 stanowi odwrócenie elementu graficznego znaków zarejestrowanych na rzecz skarżącej spółki. Oprócz jednorodzajowości towarów, znaki towarowe R-70881 i R-127746 są także myląco podobne co do samych oznaczeń, pod względem wizualnym. Pełnomocnik wnioskującej spółki podniósł, iż motyw graficzny trzech skośnych pasków jest powszechnie znanym zarówno w Polsce, jak i na świecie znakiem towarowym firmy a. AG. Znak ten opracowany został w 1949 r. i jest jednoznacznie kojarzony z niemiecką firmą, stanowiąc - obok słowa [...]. W ocenie strony wnioskującej ze względu na podobieństwo pomiędzy porównywanymi znakami towarowymi, znak graficzny R-127746 byłby niewątpliwie kojarzony z firmą a. AG. Zważywszy, że towary oznaczone przedmiotowymi znakami przeznaczone są
dla tego samego kręgu odbiorców, istnieje - zdaniem w/w spółki - bardzo poważne niebezpieczeństwo, iż odbiorca spotykając się na rynku ze znakiem R-127746, będzie przekonany, że jest to nowa odmiana znaków niemieckiej firmy,
a towary oznaczone tym znakiem pochodzą z jej przedsiębiorstwa. Spółka podkreśliła, iż oceny podobieństwa znaków towarowych dokonuje się biorąc
pod uwagę zwykłe warunki obrotu i reakcję przeciętnego odbiorcy, który z
reguły spostrzega i zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys poszukiwanego oznaczenia. Decydujące znaczenie mają dla niego zbieżne elementy obydwu
oznaczeń, w tym przypadku graficzny układ trzech równolegle ułożonych, skośnych pasków o jednakowej szerokości. Ponadto strona wnioskująca podniosła, iż do stwierdzenia podobieństwa nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców, albowiem wystarczy, że istnieje taka możliwość, która w tym przypadku jest całkowicie realna. W ocenie spółki a. AG istnienie na rynku takich samych towarów oznaczonych myląco podobnymi znakami towarowymi, a pochodzącymi z różnych źródeł,
może wprowadzać w stan niepewności co do źródła pochodzenia towarów, sugerując wręcz pochodzenie ich z jednego źródła, co nie odpowiada prawdzie.
W konsekwencji może to skutkować konfliktem interesów oraz budzić niepotrzebne wątpliwości, a przecież podstawowym zadaniem znaku towarowego jest jego funkcja odróżniająca. Pełnomocnik, strony wnioskującej podniósł ponadto, iż firma a. AG kładzie duży nacisk na wysoką jakość produktów oznaczonych jej znakami towarowymi, nie szczędząc nakładów na ich promocję. Strona podkreśliła, iż jest sponsorem wielu wydarzeń sportowych w różnych dyscyplinach sportu na całym świecie. W związku z tym, jej znaki towarowe, w tym m.in. znak towarowy graficzny R- 70881 oraz słowno-graficzny "adidas EQUIPMENT" są znakami powszechnie znanymi w Polsce i na świecie, a towary oznaczane tymi znakami cieszą się doskonałą renomą wśród odbiorców zarówno w Polsce, jak i w innych krajach świata. Dlatego też - zdaniem pełnomocnika spółki niemieckiej - używanie i rejestrację znaku R-127746 przez firmę Pana J. S. należy traktować jako świadome działanie mające na celu wykorzystanie wysokiej renomy jaką cieszą się oznaczenia a. AG. Działanie takie stanowi więc - zdaniem strony - naruszenie zasad współżycia społecznego w świetle przepisu art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Utrzymanie ochrony zakwestionowanego znaku towarowego R-127746 spowodowałoby - w ocenie spółki - rozwodnienie renomy znaków towarowych R-70881 i R-71760 oraz stwarzałoby sytuację, w której żaden z w/w znaków firmy a. AG nie mógłby spełniać swojej podstawowej funkcji jako znak towarowy, który ma
być wyraźną wskazówką dla uczestników obrotu gospodarczego, co do źródła pochodzenia towarów.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2002 r. pełnomocnik uprawnionego z rejestracji udzielił odpowiedzi na wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego R-127746. Wnosząc o oddalenie wniosku strony niemieckiej uprawniony za rejestracji podniósł w uzasadnieniu swego stanowiska, iż pomiędzy wskazanymi przez wnioskodawcę graficznym znakiem towarowym i znakiem uprawnionego istnieją zasadnicze różnice mimo, że w obu znakach towarowych występują trzy równoległe względem siebie romby. Wszystkie te
trzy romby w przedmiotowym znaku towarowym ułożone są w jednej skośnie nachylonej linii podczas, gdy w graficznym znaku spółki a. AG górne boki rombów są ustawione każdy w oddzielnej osi - nie tworzą jednej
linii. Ponadto uprawniony zwrócił uwagę, że jego znak R-127746 zawiera
element kuli umieszczony za najkrótszym rombem w odległości analogicznej w jakiej są rozmieszczone względem siebie romby oraz o promieniu ograniczonym liniami powstałymi z połączenia dolnych i górnych boków rombów. Zdaniem pełnomocnika Pana J. S. graficzny znak R-70881 nie zawiera (poza trzema rombami) dodatkowych elementów graficznych, jak również romby te są ułożone odmiennie. Różnice te powodują - w ocenie uprawnionego, że jego
znak tworzy odmienną całość przestrzenną odróżniającą się w sposób wyraźny
od znaków spółki niemieckiej. Porównując swój znak ze znakiem słowno-graficznym R-71760, uprawniony podniósł, iż element graficzny w tym znaku
jest jednym z dwu elementów zawartym w tym znaku. Drugim elementem jest element słowny "adidas EQUIPMENT", który jest przynajmniej równorzędny
pod względem dominacji, jak element graficzny. Oznaczenie słowne zawarte w
tym znaku jest jednoznacznie kojarzone z firmą a. AG i pozwala
na nie budzącą wątpliwości identyfikację wyrobów wnioskodawcy i nie mylenia
ich z wyrobami innych producentów. Zdaniem pełnomocnika uprawnionego z rejestracji R-127746 twierdzenia strony przeciwnej o możliwości wprowadzenia
w błąd odbiorców w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego są subiektywnymi odczuciami wnioskodawcy, ponieważ nie zostały one poparte żadnymi dowodami. Zdaniem uprawnionego nie zachodzi możliwość pomylenia wyrobów wnioskodawcy w warunkach zwykłego obrotu gospodarczego z tego względu, że markowe wyroby wnioskodawcy sprzedawane są w innych sklepach niż wyroby producentów mało znanych, a jeśli nawet zachodzi taki przypadek, iż wyroby wnioskodawcy sprzedawane są w tych samych sklepach,
to zwykle eksponowane są na oddzielnych półkach sklepowych. Zdaniem uprawnionego z rejestracji znaku R-127746 uznać trzeba, że czym innym są zwykłe warunki obrotu gospodarczego wyrobami firmy a. AG, a czym innym zwykłe warunki obrotu gospodarczego firmy uprawnionego. Zdaniem skarżącego odmienne warunki obrotu gospodarczego uzależnione są
od renomy, jakości i ceny marki danego wyrobu.
Decyzją z dnia [...] września 2003 r., Nr [...], Urząd Patentowy RP, działający w trybie postępowania spornego, na podstawie art. 164 ustawy – Prawo własności przemysłowej i art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych oraz art. 256 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 100 k.p.c. - unieważnił prawo z rejestracji graficznego znaku towarowego R-127746 dla towarów z
klasy 25, zaś w pozostałym zakresie, a więc w zakresie towarów z klasy 28 i usług z klasy 40 i 42 - odmówił unieważnienia spornego znaku towarowego, znosząc jednocześnie koszty postępowania wzajemnie. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż z uzasadnienia wniosku o unieważnienie znaku towarowego
R-127746 nie wynika z czego wnioskodawca wywodzi swoje przeświadczenie o naruszeniu art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, bowiem - jak stwierdził Urząd Patentowy RP - z faktu używania zarejestrowanego znaku towarowego
nie można wywieść naruszenia art. 8 pkt 1 u.z.t. z przyczyn wynikających np. ze złej woli uprawnionego nawet w przypadku, w którym udzielone prawo
dotknięte jest wadą nieważności, w szczególności, że przesłanka unieważnienia prawa z rejestracji związana jest - zdaniem Urzędu - z wadliwą działalnością organu udzielającego prawa z rejestracji. Urząd Patentowy RP uznał, iż dopóki wadliwe prawo trwa dopóty uprawniony z rejestracji ma prawo do robienia z
niego użytku przewidzianego przepisami prawa. Dopiero jego unieważnienie
może wskazywać na naruszenie art. 8 pkt 1 w/w ustawy z przyczyn leżących po stronie byłego uprawnionego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 9
ust. 1 pkt 1 u.z.t. organ podniósł, iż celem dokonania oceny podobieństwa pomiędzy porównywanymi znakami, o której mowa w tym przepisie ustawy,
należy wziąć pod uwagę ten znak towarowy, który analogicznie jak znak sporny
jest znakiem graficznym (organ mylnie wskazał w uzasadnieniu – "słownym", gdyż winno być - "graficznym") oraz służy do oznaczania analogicznych towarów. Warunki te - w ocenie Urzędu Patentowego RP - spełnia jedynie graficzny znak towarowy R-70881 dla towarów z klasy 25, tj. obuwie i odzież sportowa, albowiem możliwość pomylenia towarów co do pochodzenia występuje wtedy, gdy towary te postrzegane są w analogicznych grupach towarowych. Porównywane przez organ znaki towarowe (sporny znak R-127746 i znak R-70881) są - w ocenie Urzędu Patentowego RP - podobne również dlatego, że udzielone prawo ochronne z rejestracji tych znaków jest
prawem w większej części pokrywającym się z czym związane jest w sposób bezpośredni ogólne wrażenie podobieństwa porównywanych oznaczeń. Organ stwierdził, iż dla oceny podobieństwa porównywanych znaków towarowych nie
ma większego znaczenia fakt, iż motyw graficzny w postaci trzech pasków (rombów) jest skierowany w odwrotnych kierunkach w obu porównywanych znakach, bowiem są to już szczegóły, które mogą umknąć uwadze odbiorcy towaru. W ocenie organu zmiana ta wydaje się być nieistotną wobec faktu, iż
silny znak, jakim jest znak wnioskodawcy będzie przysparzał zaszczytu przedmiotowemu znakowi. Urząd Patentowy RP uznał ponadto, iż w sprawie znajduje zastosowanie pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 listopada 2002 r., sygn. akt II SA 4031/01, zgodnie z którym niebezpieczeństwo mylenia znaków przez odbiorców jest tym większe, im bardziej znany (renomowany) jest znak z wcześniejszym pierwszeństwem, ponieważ pamięć odbiorców kieruje się szczególnie łatwo ku znakom dobrze znanym na rynku. Urząd podkreślił, iż ze względu na ocenę ogólnego wrażenia, jakie wywołują porównywane znaki towarowe przeznaczone do oznaczania analogicznych towarów, należy także uznać za nie mającą większego znaczenia w sprawie okoliczność, że skrajne paski (romby) elementu graficznego ułożone są w innych liniach, a przedmiotowy znak od
strony najmniejszego paska (rombu) posiada dodatkowy element graficzny w postaci kuli.
Od powyższej decyzji Urzędu Patentowego RP w części unieważniającej prawo z rejestracji graficznego znaku towarowego R-l27746 w zakresie towarów z klasy 25 skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w
Warszawie wniósł J. S. [...]. Skarżący zarzucił decyzji Urzędu Patentowego RP naruszenie prawa - poprzez nieprzedstawienie przez organ żadnych dowodów na okoliczność, że nabywca zwykle nie analizuje istniejących szczegółów pomiędzy porównywanymi znakami, lecz ocenia i zapamiętuje zwykle ogólne wrażenie jakie wywierają te znaki. Zdaniem strony skarżącej w decyzji nie wskazano, dlaczego należy odrzucić tezę skarżącego o starannym doborze towarów i innej grupie nabywców towarów skarżącego a innej towarów wnioskodawcy. W ocenie skarżącego przytoczona teza Urzędu Patentowego postawiona została w sposób dowolny, a na jej poparcie nie wskazano żadnej argumentacji dowodowej (np. badania marketingowego, czy też badania oceniającego zachowania nabywców dla tej grupy wyrobów). W ocenie skarżącego to, że z rejestracji obu porównywanych znaków (R-127746 i r-70881) wypływa podobny zakres ochrony prawnej (dla wyrobów w klasie 25) nie może prowadzić do wniosku, że występuje ogólne wrażenie podobieństwa porównywanych znaków graficznych. Ponadto - zdaniem strony skarżącej - Urząd Patentowy RP wbrew przepisowi art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. pominął argumentację skarżącego odnoszącą się do ustawowego pojęcia zwykłych warunków obrotu gospodarczego. W uzasadnieniu decyzji nie wskazano, dlaczego odrzucono argumentację skarżącego wskazującą na inne warunki obrotu gospodarczego towarami wnioskodawcy, a inne jego towarami. Zdaniem strony skarżącej podobieństwo
obu znaków graficznych zostało ocenione tylko w płaszczyźnie tzw. ogólnego wrażenia, jakie wywołują porównywane znaki towarowe, a z przepisu art. 9 ust.
1 pkt 1 u.z.t. nie wynika, aby ocena podobieństwa miała się sprowadzać tylko do ogólnego wrażenia. Organ nie wskazał żadnych dowodów na uzasadnienie tezy,
że ogólne wrażenie przesądza o tym, że znaki graficzne można uznać za podobne. Zdaniem skarżącego nie można zaakceptować argumentacji organu, z której wynika, że kwestia różnic w konstrukcji graficznej obydwu porównywanych znaków nie ma większego znaczenia. Takiej podstawy nie daje bowiem ustawa o znakach towarowych. Z tej przyczyny ocena podobieństwa obydwu oznaczeń graficznych dokonana przez Urząd Patentowy RP narusza -zdaniem strony skarżącej - treść przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podnosząc w uzasadnieniu, że zarzuty skargi nie podnoszą nowych okoliczności
co do których organ nie ustosunkowałby się w treści zaskarżonej decyzji. Powołując się na decyzję Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP
z dnia [...] lipca 1992 r., nr [...], organ podtrzymał swoje stanowisko i stwierdził, że ocena podobieństwa oznaczeń powinna być dokonana z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy (konsumenta) towarów. W ocenie organu dokonuje się jej biorąc pod uwagę zwykłe warunki obrotu i reakcje przeciętnego odbiorcy, a nie fachowca. Podobieństwo znaków należy dokonywać - zdaniem organu - w kontekście ogólnego wrażenia, jakie te oznaczenia wywierają na
odbiorcy, który z reguły spostrzega i zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys poszukiwanego oznaczenia. Ponadto organ wskazał, iż podobny pogląd - oparty na stanowisku doktryny - wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2778/01.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002
r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego
Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] grudnia 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz.
1270 ze zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Pana J. S. [...]. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2003 r., Nr [...], nie narusza prawa w zaskarżonej części, a więc w zakresie, w którym organ ten unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego R-l27746 dla towarów z klasy 25. Zdaniem Sądu unieważniając w powyższym zakresie prawo z rejestracji graficznego znaku towarowego R-l27746, Urząd Patentowy RP nie naruszył norm prawa materialnego, prawidłowo stosując przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, jak również nie dopuścił się obrazy norm postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisów art. 7
|k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 80 k.p.a., jak również art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji w rozpatrywanej części
są przepisy ustawy o znakach towarowych z 1985 r., w tym w szczególności przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy.
W opinii pełnomocnika strony skarżącej przedmiotowa rejestracja znaku towarowego nr R-127746 była dopuszczalna i zgodna z prawem, albowiem nie naruszała ona przepisów ustawy o znakach towarowych, w tym normy art. 9 ust.
1 pkt 1 u.z.t.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli
jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.
W świetle powołanego przepisu należy uznać, iż niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego
zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. O tym czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji, czy zatem obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. W ocenie Sądu należy uznać, iż niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony na niego znak. Niewątpliwie niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest rezultatem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń. Przy ustalaniu, czy wskazane niebezpieczeństwo występuje, konieczne jest - zdaniem Sądu - przeprowadzenie badania towarów i oznaczeń dwóch porównywanych znaków towarowych. Problem podobieństwa towarów stanowi niewątpliwie kwestię wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa oznaczeń. Dopiero stwierdzenie podobieństwa towarów uzasadnia rozpoczęcie badania podobieństwa oznaczeń. Używanie bowiem nawet identycznych oznaczeń dla towarów niepodobnych nie wywołuje ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów (tak np. R. Skubisz /w:/ "Prawo znaków towarowych. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1997 r., s. 84).
Jeśli chodzi o jednorodzajowość (podobieństwo) towarów, to analizując porównywane znaki spółki niemieckiej, a w szczególności znak R-70881 i znak skarżącego R-l27746, należy uznać, iż Urząd Patentowy RP prawidłowo przyjął, iż znaki te służą do oznaczania analogicznych towarów z klasy 25, tj. obuwia i odzieży sportowej. Zdaniem Sądu należy uznać - wbrew stanowisku strony skarżącej - iż organ przy ocenie jednorodzajowości towarów uwzględnił warunki obrotu gospodarczego (warunki zbytu), albowiem w przypadku tego
rodzaju towarów, sprzedawanych m.in. w sklepach samoobsługowych, domach towarowych, bądź specjalistycznych sklepach sportowych - należy przyjąć, iż
one niewątpliwie do tej samej grupy towarów.
Po stwierdzeniu, że porównywane towary (usługi) są do siebie podobne, organ orzekający przystępuje do badania podobieństwa oznaczeń, mając na względzie podstawową zasadę, iż ocena ta jest przeprowadzana z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy tych towarów (usług).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ zasadnie przyjął, iż w toku badania porównywanych oznaczeń należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie oba oznaczenia wywierają na odbiorcę. Zasada ta opiera się na spostrzeżeniu, że dla nabywcy decydujące znaczenie
mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Jest to usprawiedliwione z psychologicznego punktu widzenia, gdyż nabywca zachowuje z reguły w pamięci jedynie ogólny zarys oznaczenia, którego poszukuje. Kieruje się on
więc przy wyborze jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczenia, z pominięciem odrębnych rozbieżności (vide: R. Skubisz /w:/ "Prawo znaków towarowych. Komentarz.", s. 91 i powołany tam pogląd M. Kępińskiego /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów", ZNUJ seria PWiOWI 1982, s. 11; podobne stanowisko zajmuje również I.
Wiszniewska-Białecka, np. /w:/ "Znaki towarowe w prawie własności przemysłowe", PPH Nr 12 z 2001 r., s. 15). Również J. Piotrowska jest zdania, iż porównując przeciwstawione znaki należy raczej brać pod uwagę ich ogólne podobieństwo, niż przywiązywać wagę do ich drobnych, nieistotnych różnić. Odwołanie się do pamięciowego obrazu znaku jest uzasadnione również z tego powodu, że w praktyce prawie nigdy nie dochodzi do rzeczywistego zestawienia dwóch oznaczeń (patrz: Joanna Piotrowska "Renomowane znaki towarowe i ich ochrona", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 129-130 i cyt. tam orzecznictwo
i piśmiennictwo).
Przedstawione stanowisko doktryny znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów, czego przykładem może być m.in. powołany przez Urząd Patentowy RP wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2002 r., sygn. akt II SA 4031/01. W orzecznictwie powszechnie przyjęty jest pogląd, iż badając podobieństwo oznaczeń należy uwzględnić
ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę, dla którego decydujące znaczenie mają zbiorcze elementy porównywanych oznaczeń, a odbiorca kieruje się przy wyborze towaru jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczeń, z pominięciem drobnych rozbieżności (tak
np. /w:/ wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2778/01, "Monitor Prawniczy" 2002/13/581; podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2003 r., sygn. akt IV CKN 22/01, OSP 2004/5/61, jak również postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia
6 sierpnia 1998 r., sygn. akt I Acz 283/98, OSAB 1998/2/3). Warto zauważyć, iż także z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w
Luksemburgu wynika, że oceniając całościowo niebezpieczeństwo pomyłek w odniesieniu do podobieństwa znaków trzeba uwzględniać ogólne wrażenie,
które te znaki wywołują, a w szczególności elementy odróżniające i dominujące. daniem Trybunału przeciętny konsument z reguły postrzega znak jako pewną całość, nie zwracając uwagi na szczegóły, które je różnią (tak np. /w:/wyroku
ETS z dnia 22 czerwca 1999 r., C-342/97 - "Lloyd", GRUR Int. 1999, s. 734).
W konsekwencji Sąd uznał, iż Urząd Patentowy RP prawidłowo przyjął, należy oceniać ogólne wrażenie, jakie wywołują porównywane znaki
towarowe przeznaczone do oznaczania analogicznych towarów z klasy 25. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela w pełni pogląd organu oraz pełnomocnika spółki a. AG, iż należy uznać za nie mającą większego znaczenia w niniejszej sprawie okoliczność, że skrajne paski (romby) elementu graficznego ułożone są w innych liniach, a sporny znak R-127746 od strony najmniejszego paska (rombu) posiada dodatkowy element graficzny w postaci kuli, albowiem są to różnice nie mające znaczenia przy ocenie podobieństwa porównywanych oznaczeń.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie zauważyć, iż do stwierdzenia podobieństwa nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców, albowiem wystarczy, że istnieje taka możliwość. Podobny pogląd wyraża R. Skubisz, zdaniem którego w toku ustalania niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd nie jest konieczne wykazanie, że doszło do rzeczywistych pomyłek nabywców towarów (usług). Przepisy prawa znaków towarowych posługują się bowiem pojęciem niebezpieczeństwa, co należy rozumieć jako możliwość wywołania pomyłek co do pochodzenia towarów (vide: R. Skubisz
/w:/ "Prawo znaków towarowych. Komentarz.", s. 97-98). Z tej przyczyny należy uznać, iż - wbrew zarzutom skargi - zarówno organ, jak i strona przeciwna, nie byli zobowiązani przedłożyć w tym zakresie dowodów z opinii
badań rynkowych (podobnie uważa R. Skubisz w cyt. komentarzu do ustawy o znakach towarowych).
Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika strony skarżącej, iż niższa jakość produktów firmy [...]. stanowi argument przesądzający o braku niebezpieczeństwa konfuzji, należy podnieść, iż zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny przyjmuje się, że niższa jakość produktów ze znakiem towarowym z późniejszym pierwszeństwem stanowi dodatkową okoliczność wskazującą na istnienie przedmiotowego niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorcy w błąd.
Jest to bowiem dowód, iż podmiot ze znakiem z późniejszym pierwszeństwem świadomie zmierza do wykorzystania pozycji rynkowej podmiotu z wcześniejszym pierwszeństwem (vide: R. Skubisz "Prawo znaków towarowych. Komentarz.", s. 98). Warto dodać, iż zdaniem R. Skubisza - wyższa jakość również nie stanowi okoliczności przesądzającej brak niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.
Niezależnie od powyższego - zdaniem składu orzekającego w niniejszej
wie - trzeba uznać, iż wszelkie wątpliwości (jakie ewentualnie pozostaną,
pomimo prawidłowego przeprowadzenia badań podobieństwa) należy rozstrzygać na korzyść uprawnionego do znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem, albowiem przedsiębiorca, który dla towarów tego samego rodzaju (np. dla obuwia i odzieży sportowej) wybiera znak towarowy podobny
do znaku z wcześniejszym pierwszeństwem (tym bardziej oznaczenia używanego przez znaną firmę o ogólnoświatowym zasięgu) działa na własne ryzyko i wątpliwości winny być rozstrzygane na jego niekorzyść. Ten przedsiębiorca ma bowiem do dyspozycji wiele innych oznaczeń, a wybiera towarowy, którego możliwość użycia jest w dużym stopniu dyskusyjna.
Mając powyższe na uwadze należy - zdaniem Sądu - uznać, iż zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2003 r. w zakresie unieważniającym prawo z rejestracji znaku towarowego R-l27746 dla towarów
z klasy 25 - pozostaje w zgodzie z dyspozycją przepisu art. 9 ust. l pkt 1 ustawy
o znakach towarowych, albowiem porównywane znaki R-70881 i R-l27746 są podobne w rozumieniu w/w przepisu ustawy z 1985 r.
Urząd Patentowy RP - wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej - wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Ponadto organ nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na materiale zebranym w
toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Sąd nie dopatrzył się również takiego stopnia naruszenia przez organ przepisu art. 107 § 3 k.p.a., który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji w zaskarżonej części spełnia -zdaniem Sądu - swe podstawowe zadanie polegające na przejrzystym wyjaśnieniu motywów prawnych i faktycznych podstaw rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, korespondując z jego treścią.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło