II SA 4860/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie : Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor WSA Zdzisław Romanowski (spr.) Grażyna Śliwińska Andrzej Czarnecki Protokolant: Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Transportowego [...] Spółka z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. (MZDW), który działając z upoważnienia Zarządu Województwa [...] decyzją z dnia [...] listopada 2002r. na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 2, art. 20 pkt 8 w zw. z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 14, poz. 60 ze zm.), § 3, 4, 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 44, poz. 432) i art. 104 §1 k.p.a., nałożył na Przedsiębiorstwo Transportowe [...] spółkę z o.o. w P., zwane dalej przedsiębiorstwem, karę pieniężną w wysokości 2 880 złotych za przejazd w dniu [...] września 2002r. bez zezwolenia pojazdem nienormatywnym na trasie z P. do N. Kontrolę pojazdu ciężarowego marki Scania nr rej. [...], stanowiącego własność przedsiębiorstwa przeprowadzono w ciągu drogi nr 631, zaliczonej do kategorii dróg wojewódzkich ( w m. S. km [...]), gdzie dopuszczalny nacisk osi pojedynczej wynosi 80 kN, natomiast osi składowej pojazdu (osi wielokrotnej) nie może przekroczyć: • 57,5 kN przy odległości do sąsiedniej bliższej osi składowej do 1,20 m • 65,0 kN przy odległości do sąsiedniej bliższej osi składowej powyżej 1,20 do 1,30 m • 72,5 kN przy odległości do sąsiedniej bliższej osi składowej powyżej 1,30 m Przedmiotem przewozu był ładunek w postaci wody utlenionej. W wyniku pomiarów z ważenia pojazdu ustalono przekroczenia dopuszczalnych nacisków na drogę: • II osi pojedynczej pojazdu o 3,25 kN; kara 480 zł • III osi składowej przy rozstawie osi ponad 1,30 m do 2 m o 3,83 kN; kara 1680 zł • IV osi składowej przy rozstawie osi ponad 1,30 m do 2 m o 0,46 kN; kara 360 zł • V osi składowej przy rozstawie osi ponad 1,30 m do 2 m o 0,18 kN; kara 360 zł. Wysokość kar ustalono na podstawie załącznika do w/w ustawy o drogach publicznych (por. j. t. Dz. U. z 2000r. nr 71, poz. 838 ze zm.). Pomiarów dokonano przy użyciu wagi przenośnej nr fabryczny 013, znak VLM, typ RPT 97254, posiadającej świadectwo legalizacji z dnia 11 kwietnia 2002r. wystawione przez Okręgowy Urząd Miar w G. Według SKO podniesiony przez przedsiębiorstwo w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej MZDW zarzut użycia niewłaściwego przyrządu pomiarowego, a to wagi dynamicznej zamiast statycznej, nie jest trafny. Obowiązujące w tym zakresie przepisy, w szczególności § 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ( MSWiA) z dnia 25 maja 1999r. w sprawie kontroli ruch drogowego (Dz. U. nr 53, poz. 563), nie wskazywały rodzaju urządzeń wykorzystywanych do badania pojazdu, jego masy oraz nacisku osi, stanowiąc ogólnie, że w badaniach takich stosuje się przyrządy kontrolno-pomiarowe. SKO podkreśliło, iż użyta do pomiarów w/w waga (przenośna elektroniczna waga samochodowa do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu) posiada świadectwo legalizacji z dnia 11 kwietnia 2002r. i znajduje zastosowanie przy czynnościach urzędowych związanych z wyznaczaniem obciążenia osi pojazdów samochodowych. Przepisy nie przewidują możliwości zróżnicowania kary w zależności od relacji między naciskiem osi a masą całkowita pojazdu i odstąpienia od kary, gdy mimo przekroczenia nacisku nie wystąpi zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. W interesie przewoźnika leży dołożenie staranności przy załadunku, tak by ładunek został równomiernie rozłożony w sposób uniemożliwiający niedopuszczalne obciążenia poszczególnych osi (przesunięcia). Przedsiębiorstwo wniosło skargę na powyższą decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciło decyzji błędną interpretację § 15 ust. 2 pkt 5 w/w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 maja 1999r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, przez przyjęcie, że użycie wagi dynamicznej było właściwe, bowiem przepis ten nie definiuje, jakie przyrządy kontrolno-pomiarowe powinny być użyte do określenia nacisku na osie. Zdaniem skarżącego użyte przyrządy powinny pozwolić na uzyskanie prawidłowych wyników pomiaru. W tym wypadku użycie przenośnej wagi do pomiarów dynamicznych należy uznać za niewłaściwe " z uwagi na rodzaj ładunku oraz użyty środek transportowy, zwłaszcza biorąc pod uwagę wynik ważenia, wykazujący różne naciski na poszczególne osie." SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało zajęte w sprawie stanowisko, akcentując w szczególności istnienie w/w świadectwa legalizacji użytego do kontroli pojazdu urządzenia pomiarowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: • ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a, • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. W świetle art. 97 § 1 p.u.w.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi w tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.s.a.). Skarga analizowana stosownie do wymienionych kryteriów podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja nie nasuwa zastrzeżeń i nie ma potrzeby jej powtarzania. Można jedynie podkreślić, że na tle zastosowanych w sprawie w/w przepisów ustawy i załącznika strona skarżąca nie postawiła żadnych zarzutów, jeżeli chodzi o naliczenie wysokości wymienionej w decyzji kary za przejazd. Zasadność tego naliczenia jest zatem okolicznością niepodważaną przez stronę, zaś Sąd nie dopatrzył się w tym względzie żadnych uchybień. Argumentacja skargi sprowadza się zasadniczo do kwestionowania prawidłowości ważenia pojazdu i pomiarów nacisku osi na drogę, z powodu użycia do tej czynności wagi dynamicznej a nie statycznej. Wychodząc z tego właśnie założenia, skarżący upatruje bezpodstawność decyzji jako efekt zastosowania niewłaściwego urządzenia pomiarowego, z uwagi na rodzaj ładunku i środek transportowy. Jednak zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim jedynym i miarodajnym dowodem na okoliczność w/w ważenia i pomiarów, jest w sprawie protokół zatrzymania i kontroli pojazdu podpisany przez kierowcę pojazdu bez żadnych uwag. Kierowca nie zgłosił w szczególności uwag do zastosowanej procedury ważenia i pomiarów, w tym potwierdził zgodność urządzenia pomiarowego z dokumentacją dotyczącą jego legalizacji (por. protokół w aktach administracyjnych). Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 13 ust. 2a i ust. 2b ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, zgodnie z którym za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających dopuszczalne wielkości, bez stosownego zezwolenia określonego odrębnymi przepisami, pobiera się karę pieniężną, której wysokość określa załącznik do ustawy. Jak z kolei stanowi przepis § 1 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, pojazd uczestniczący w ruchu powinien odpowiadać warunkom technicznym określonym w rozporządzeniu, w tym m.in. w § 5 określającym dopuszczalne naciski osi pojazdu. Zgodnie z przepisem art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003r. nr 58, poz. 515 ze zm.), ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (ust.1), zaś ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (ust. 2 pkt 1). W świetle przepisu art. 64 ust. 1 cyt. ustawy ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania stosownego zezwolenia. Z akt sprawy zebranych w toku postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, iż w skontrolowanym pojeździe przekroczone zostały dopuszczalne naciski osi II pojedynczej oraz III, IV i V osi składowych. Brak podstaw do kwestionowania sposobu ważenia pojazdu, gdyż przeprowadzono je zgodnie z obowiązującymi w dacie tej czynności, przepisami i przy użyciu dopuszczonego do użytku urządzenia pomiarowego. Z mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa nie wynikał obowiązek użycia wagi do pomiarów statycznych. Użyta waga była zgodna ze świadectwem legalizacji Okręgowego Urzędu Miar w G. z dnia 11 kwietnia 2002r. Nie ma prawnych warunków do skutecznego stawiania organowi zarzutu stosowania urządzenia, w sytuacji gdy dopuszczono je do użytku w procesie pomiarów nacisku osi na drogę. Strona skarżąca nie podniosła zarzutów, że parametry wagi nie odpowiadały przepisom zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar (GUM) z dnia 22 grudnia 2000r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dziennik Urzędowy Miar i Pobiernictwa nr 6, poz. 40), w świetle których wagi powinny odpowiadać postanowieniom dotyczącym przepisów metrologicznych o wagach nieautomatycznych klasy dokładności 2, 3 i 4 ogólnego przeznaczenia, w zakresie dotyczącym wag klasy dokładności 4, jeżeli przepisy tego zarządzenia nie stanowią inaczej (por. zarządzenie nr 40 Prezesa GUM z 23 grudnia 1994r. Dziennik Urzędowy Urzędu Miar i Probiernictwa nr 10, poz. 26 ze zm.). Ze skargi nie wynikają też zarzuty przeprowadzenia kontroli na niewłaściwie zorganizowanym stanowisku ważenia, czy też przeprowadzenia jej przez nieupoważnionych pracowników organu kontroli. Bacząc na to, że każdy pojazd musi odpowiadać przyjętym normom technicznym, Sąd akcentuje również bezwzględność stosowania sankcji administracyjnych z tytułu naruszenia tych norm. Oznacza to m.in., że odpowiedzialność z tego tytułu nie jest zależna od winy przewoźnika. Stwierdzając również, że w toku sprawy organy wydające decyzje nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego, przynajmniej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ( przede wszystkim strona skarżąca miała niczym nieograniczoną możliwość udziału w sprawie, w tym stawiania zarzutów i wniosków dowodowych), Sąd na podstawie art. 151 p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.