II SA 4867/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Małgorzata Jaśkowska Sędziowie asesorzy WSA Jacek Fronczyk Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na akt Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] października 2003 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia odrzucić skargę W dniu 27 listopada 2002 r. M. J. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o przedstawienie wykazu podmiotów gospodarczych z podaniem kwot, którym samorząd umorzył podatki w latach 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001 i 2002 powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, w szczególności przepisy art. 4 ust. 1 oraz 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i art. 10 ust. 1 Przywołał przy tym wyrok NSA w Lublinie z czerwca 2002 r. w sprawie skargi "Tygodnika [...]", w którym sąd stwierdził, że nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby władze samorządowe przedstawiły szczegółowe listy podatników korzystających ze zwolnień. Uznał również, że zwolnienia i umorzenia podatkowe stanowią bez wątpienia składnik majątku publicznego a tym samym nie podlegają tajemnicy skarbowej, podstawą rozstrzygnięcia był art. 299 § 2 ordynacji podatkowej oraz art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sprawie braku odpowiedzi na swój wniosek interweniował u Przewodniczącego Rady Miasta i Gminy [...] pismem z dnia 23 października 2003 r. Pismem z dnia [...] października 2003 r. Burmistrz poinformował M. J., że chciałby kolejny już raz, w tym przypadku pisemnie, uzasadnić swoją ewidentną niechęć do, jak to określił, "rozdrapywania przynajmniej częściowo zagojonych ran". Podał ogólne kwoty umorzeń (należność główna i odsetki) za lata 1998-2002 i stwierdził, że zostały ujawnione, z podaniem imienia i nazwiska, kwoty umorzeń oraz ich przyczyny za 2002 r. Wskazał, że aby uniknąć w przyszłości nieprawidłowości, umorzenia są podawane na tablicy ogłoszeń dwa razy w roku zgodnie z jego zarządzeniem. W dalszej części ponownie odwołał się do konieczności łagodzenia zadrażnień w lokalne społeczności, wyraził osobistą niechęć do byłego burmistrza wyliczając krzywdy, jakie spotkały jego samego i rodzinę ze strony byłego burmistrza. Stwierdził również, że gdyby Rada Miasta i Gminy zadecydowała, że należy ujawnić wcześniejsze umorzenia, wtedy zostaną one ujawnione. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na odmowę udzielenia informacji przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. J. wskazał, że odmowna odpowiedź została udzielona bez podania podstawy prawnej i jest niezgodna z art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponownie przywołał wskazywany we wniosku wyrok NSA w Lublinie z czerwca 2002 r. W odpowiedzi na skargę Burmistrza Miasta i Gminy [...] wniósł o oddalenie skargi wskazując, że wielokrotnie udzielał dziennikarzowi M. J. informacji w sprawie umorzeń podatków w latach 1996-2002 w czasie wywiadów z udziałem jego osoby. W uzasadnieniu podkreślił również, że udzielając pisemnej odpowiedzi w dniu [...] października 2003 r. kierował się obowiązującymi przepisami w latach, których dotyczył wykaz, a mianowicie art. 13 § 1 pkt 2 ustawy ordynacja podatkowa, stanowiącym że jako organ podatkowy I instancji - burmistrz wraz z pracownikami samorządowych służb finansowych zobowiązany jest do przestrzegania tajemnicy skarbowej (art. 294 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej). Przywołał art. 293 § 1 ordynacji, stanowiący że tajemnicą skarbową objęte są indywidualne dane podatników, zawarte w aktach postępowania podatkowego. Dane zawarte między innymi we wnioskach o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań oraz w wydanych przez organ podatkowy decyzjach w tym przedmiocie stanowią części składowe akt postępowania podatkowego, więc podlegają ochronie. Przepis art. 298 ordynacji podatkowej enumeratywnie wskazuje podmioty, którym organy podatkowe udostępniają akta spraw podatkowych, niezawierających jednak informacji, o których mowa w art. 182 tej ustawy (informacje pochodzące z banków i instytucji finansowych), natomiast pkt 7 tego przepisu umożliwia udostępnianie akt spraw podatkowych innym organom - w przypadkach i na zasadach określonych w odrębnych ustawach. Ponadto, zgodnie z art. 299 § 2 organy podatkowe zobowiązane są do udostępnienia informacji z akt spraw podatkowych - w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Powołując się na przywołane przepisy wskazał, że w obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. stanie prawnym nie istniał przepis, który uprawniałby media do uzyskiwania informacji o udzielonych poszczególnym podatnikom ulgach w spłacie zobowiązań podatkowych. Zarówno przepisy ustawy prawo prasowe, jak też ustawy o dostępie do informacji publicznej, w żadnym artykule nie wskazywały ani zakresu, ani też zasad, w oparciu o które mogłyby być ujawnione informacje dotyczące podatników uzyskujących pomoc publiczną. Przepisy o tajemnicy skarbowej (art. 305 § 2 ordynacji podatkowej) dopuszczały podawanie przez organy podatkowe, do publicznej wiadomości zbiorczych informacji dotyczących podatników. Powołał się również na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z którego wynika, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zmianę w kwestii udzielania informacji dot. komu i na jaką sumę umorzono należności podatkowe wprowadził art. 16a ustawy o finansach publicznych, obowiązujący od 1 stycznia 2003 r., który nakłada na Burmistrza obowiązek sporządzania wykazu podatników, którym umorzył zaległości podatkowe w kwocie powyżej 100 zł. Ten obowiązek Burmistrz zrealizował, wydając zarządzenie w sprawie ustalenia terminów sporządzenia i ogłoszenia wykazów osób prawnych i fizycznych, którym umorzono zaległości podatkowe wraz ze wskazaniem wysokości umorzonej kwoty oraz przyczyny umorzenia. W jego ocenie brak jest podstaw prawnych do udzielenia informacji dot. imiennego wykazu osób, którym umorzono zaległości podatkowe przed datą wejścia w życie ww. przepisu. Wezwany do sprecyzowania skargi, skarżący podał, że jej podstawą jest art. 4 pkt 2 prawa prasowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie zaś z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie ma przepis art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), który stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (ust. 1). Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2 zd. 1). Oznacza to przede wszystkim, iż postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej jest sformalizowanym, jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, które może toczyć się w dwóch instytucjach, podlegających kontroli sądowoadministracyjnej, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4. W niniejszej sprawie odmowa udzielenia informacji publicznej nie nastąpiła w przewidzianej w art. 16 ww. ustawy formie decyzji. Rozważając kwestię dopuszczalności skargi należy zauważyć, że art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Podobną regulację, przed dniem 1 stycznia 2004 r., zawierał art. 34 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Bezspornym jest, że skarżący przed wniesieniem skargi nie występował do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Powyższe znajduje potwierdzenie w wypowiedzi pełnomocnika organu, który na rozprawie podał, że przekazał do sądu całość akt sprawy o udostępnienie wnioskowanych przez M. J. informacji, w których brak jest takiego wezwania. W tej sytuacji, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 zd. 1 w zw. z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, orzekł jak w sentencji.