II SA 4888/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Gronowski, Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.), Asesor WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant Jan Czarnacki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 2 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w N. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym 600 (sześćset) zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 3. decyzja nie podlega wykonaniu Dnia [...] maja 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę pojazdu nr rej [...] marki Star wiozącego nalewki alkoholowe z Przedsiębiorstwa Przemysłowo Rolnego "[...]" Sp. z o.o. do PHU [...] w W. Pojazd był własnością Przedsiębiorstwa Przemysłowo Rolnego "[...]" Sp. z o.o. W protokole kontroli inspektor stwierdził, że przewóz był wykonywany na potrzeby własne bez posiadania wymaganego zaświadczenia a kierowca A. W. jest pracownikiem spółki. Kierowca podpisał ten protokół bez zastrzeżeń. Decyzją z dnia [...] maja 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Przedsiębiorstwo Przemysłowo Rolnego "[...]" Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 2000zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Jako podstawę prawną kary /2000zł/ inspektor powołał art. 92 ust.1 p.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2001r. p.1371 z późn. zmianami/ oraz lp.1 p. 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 z 2002r. poz. 999 z późn. zmianami/. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Od decyzji odwołała się ukarana spółka wnosząc o jej uchylenie. Wyjaśniła, że jest producentem drożdży, spirytusu i wyrobów winiarskich, posiada własne środki transportu, ale nie zatrudnia żadnych kierowców, ma zawarte umowy cywilne z innymi podmiotami o świadczenie usług pośrednictwa handlowego. Elementem tych usług jest dostarczanie towarów do odbiorców a umowa agencyjna uprawnia usługodawców do korzystania z samochodów spółki "[...]" do wożenia dystrybuowanych towarów. Takim pośrednikiem jest A. W. – kierujący zatrzymanym do kontroli samochodem, który prowadzi własną działalność gospodarczą, której przedmiotem jest m.in. pośrednictwo handlowe i wykonywanie samochodowego transportu drogowego. A. W. nie jest pracownikiem spółki tylko jej kontrahentem, mającym tytuł prawny do korzystania z samochodu spółki w celu wykonywania usług agencyjnych. Spółka wyraziła pogląd, że w tej sytuacji nie wykonuje ona przewozu na potrzeby własne i nie musi mieć zaświadczenia, bowiem przewóz wykonuje je kontrahent. Do odwołania Spółka dołączyła kopie korespondencji ze Starostą, z której wynika, że w maju , czerwcu i lipcu 2002r. pisemnie pytała Starostę czy dotyczy jej obowiązek posiadania zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Starosta nie umiał udzielić jej odpowiedzi i zwrócił się o wyjaśnienie tej kwestii do Ministra Infrastruktury, ale do daty kontroli odpowiedzi nie było. Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję I instancji i nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 2000zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 p.2 KPA oraz art.87 ust.1 i 2, art.92 ust.1 art. 33 ust.2 p.3 i art.103 ust.3 ustawy o transporcie drogowym oraz lp.1.1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym w związku z art.8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 149 z 2003r. poz. 1452/. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że pojazd służył skarżącemu do wykonywania przewozów na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 p. 4 ustawy o transporcie drogowym. A. W. wykonywał w momencie kontroli przewóz na potrzeby własne spółki nalewek wyprodukowanych przez Spółkę "[...]" i oświadczył, że jest pracownikiem Spółki, a zatem okazanie zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne było konieczne i brak zaświadczenia słusznie został ukarany. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał również, że uchylił decyzję I instancji z powodu zmiany przepisów i wiążącej się z tym zmiany podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ukarana spółka wniosła skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wnosiła o stwierdzenie nieważności decyzji lub jej uchylenie. Zarzucała naruszenie art. 156 § 1 p.4 KPA przez skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu oraz naruszenie art. 87 ust.1, 92 ust.1 i 103 § 3 ustawy o transporcie drogowym. Podnosiła, że ustalenie, iż to Spółka dokonywała przewozów na potrzeby własne stoi w sprzeczności z zarówno z ustalonym stanem faktycznym jak i z art.4 p.4 ustawy o transporcie drogowym. Pojazd nie był bowiem prowadzony przez pracownika spółki ani nie był w prawnej dyspozycji spółki tylko jej usługodawcy A. W. Te okoliczności, zdaniem skarżącej, świadczą o tym, iż art.4 p.4 ustawy o transporcie drogowym nie mógł mieć zastosowania w odniesieniu do Spółki. Skarżąca podnosiła, że Inspektor bezzasadnie uznał, że A. W. był pracownikiem Spółki i wadliwie skierowała decyzję do Spółki, podczas gdy kierujący samochodem był samodzielnym przedsiębiorcą wykonującym przewóz i wszelkie decyzje powinny być do niego kierowane. Do skargi skarżąca dołączyła kopię umowy dystrybucyjnej z A. W., jego zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz fakturę za usługi agencyjne w maju 2003r. wystawioną Spółce przez A. W. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Wyjaśnił, że rzeczy nie były własnością A. W. a więc przewóz nie był jego przewozem na potrzeby własne. Szczegółowo rozważył charakter przewozu na potrzeby własne w świetle art. 4 p.3 i 4. Uznał, że wskazany przewóz był przewozem pomocniczym w stosunku do podstawowej, produkcyjnej działalności spółki. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 z 2002r. p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którego siedziba znajduje się w W., sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona. KPA nakłada na organ określone obowiązki: powinien on dokładnie wyjaśnić stan faktyczny /art.7 KPA/, wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy /art.77 § 1 KPA/ i ocenić sprawę na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zaś w uzasadnieniu decyzji wskazać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz podać przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej /art.107 § 3 KPA/. Przeprowadzone postępowanie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełniają wskazanych wymagań. W odwołaniu od decyzji I instancji skarżąca podniosła konkretne okoliczności świadczące o jej nietypowej sytuacji prawnej i wskazała na wątpliwości, które miała zarówno ona jak i Starosta, do którego zwracała się o pomoc w wyjaśnieniu sytuacji. Przedstawiła dowody prawdziwości swoich twierdzeń. Postawiła też konkretny zarzut, iż to nie ona wykonywała przewóz i nie ona powinna być stroną postępowania. Organ jednak, mimo zarzutu strony nie próbował wcale tej kwestii wyjaśnić a do przedstawionych dowodów nie ustosunkował się. Postępowanie przed organem II instancji nie wzbogaciło materiału dowodowego, chociaż wiele okoliczności pozostało nadal spornych i niejasnych. Organ nie ustalił statusu A. W. ani powiązań gospodarczych łączących go ze Spółką "[...]" mimo, że ta okoliczność ma znaczenie dla sprawy, bowiem pozwala wyjaśnić kto wykonywał transport i czy był to przewóz pomocniczy Spółki, czy też transport drogowy wykonywany zarobkowo przez A. W. w ramach jego działalności gospodarczej. Do ustalenia tej okoliczności pomocne byłoby zbadanie treści umowy agencyjnej i przesłuchanie A. W., jednak organ nie zażądał nadesłania umowy ani nie poczynił żadnych dodatkowych ustaleń. Kwestie te pozostały więc przed wydaniem decyzji niewyjaśnione. Organ nie ustalił też, czy Starosta zapytany o interpretację przepisów prawa i nie umiejący jej dokonać samodzielnie otrzymał już stosowne wyjaśnienia od Ministra Infrastruktury. Wszystkie wątpliwości przedstawione w odwołaniu skarżącej pozostały niewyjaśnione, a z uzasadnienia decyzji nie wynika dlaczego organ odmówił wiary udokumentowanym twierdzeniom skarżącej i oparł się tylko na spornych ustaleniach protokołu kontroli. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ nie poczynił ustaleń koniecznych do wydania decyzji i nie uzasadnił należycie jej podjęcia. Są to istotne uchybienia procesowe, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit. c Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 i 205 § 1 i 2 p.p.s.a. i na podstawie § 14 ust. 2 p.1 lit.a w związku z § 6 p.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 z 2002r. poz. 1349 z późn. zmianami/ . O niewykonywaniu uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a.