II SA 568/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-15
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Małgorzata Borowiec, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie przez dyrektora szkoły, że nauczyciel posiada kwalifikacje do nauczania dwóch przedmiotów, jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie o nadanie stopnia awansu zawodowego, jeśli nie zostało ono prawomocnie unieważnione?Ratio decidendi
Ustalenia dyrektora szkoły dotyczące kwalifikacji nauczyciela do nauczania określonych przedmiotów, dokonane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, są wiążące dla organów prowadzących postępowanie o nadanie stopnia awansu zawodowego, o ile nie zostały one prawomocnie unieważnione w trybie nadzoru pedagogicznego. Brak takiej unieważnienia oznacza, że organ nie miał podstaw do kwestionowania tych ustaleń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nadania L.F. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, który utrzymał w mocy decyzję Kuratora Oświaty. Organ uznał, że skarżący nie spełniał warunków do złożenia wniosku o postępowanie kwalifikacyjne, ponieważ jego studia z fizyki nie dawały mu kwalifikacji do nauczania matematyki, mimo że dyrektor szkoły wcześniej ustalił takie kwalifikacje. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów materialnych i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant Mirosław Gdesz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004r. sprawy ze skargi L. F. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] stycznia 2003 nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję, 2. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. Zasądza od Ministra Edukacji Narodowej i Sportu na rzecz skarżącego L.F. kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2002 r., wydaną na podstawie art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r., Nr 56, poz. 357 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 19, poz. 239 ze zm.), którą odmówiono L.F. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.
W uzasadnieniu decyzji podano m.in., iż zgodnie z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej lub zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną.
Stosownie do art. 7 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, do złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu stażu w wymiarze 9 miesięcy uprawnieni są nauczyciele, którzy w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 6 kwietnia 2000 r., byli zatrudnieni na podstawie mianowania, a ponadto spełniali jeden z niżej wymienionych warunków:
posiadali III stopień specjalizacji zawodowej lub kwalifikacje trenerskie klasy mistrzowskiej,
posiadali stopień naukowy doktora lub doktora habilitowanego,
posiadali ukończone studia podyplomowe zgodne z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć,
posiadali kwalifikacje do nauczania co najmniej dwóch przedmiotów,
posiadali uznany dorobek zawodowy, potwierdzony otrzymaniem nagrody ministra, kuratora oświaty lub równorzędnej albo Medalu Komisji Edukacji Narodowej.
Natomiast do złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu stażu trwającego 1 rok i 9 miesięcy uprawnieni są nauczyciele, którzy w dniu 6 kwietnia 2000 r. posiadali:
I lub II stopień specjalizacji zawodowej,
kwalifikacje trenerskie klasy I lub II.
W dniu 6 kwietnia 2000 r. L. F.- nauczyciel Zespołu Szkół [...] w S. legitymował się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich w zakresie fizyki specjalność nauczycielska na Uniwersytecie W. z dnia [...] marca 1982 r., a zatem nie spełniał warunków uprawniających do skorzystania ze stażu w wymiarze 9 miesięcy lub w wymiarze 1 roku i 9 miesięcy. W ocenie organu nie zmienia tego faktu pismo dyrektora Zespołu Szkół [...] w S. z dnia 21 stycznia 2000 r., w którym uznano ukończony przez L. F. kierunek studiów w zakresie fizyki za zbliżony do przedmiotu matematyka.
Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 Karty Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli. Kwalifikacje wymagane do nauczania konkretnego przedmiotu lub prowadzenia określonego rodzaju zajęć ustala się na podstawie posiadanych przez nauczyciela dyplomów i świadectw. Uznanie ukończonego przez nauczyciela kierunku studiów za zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć jest działaniem z zakresu prawa pracy i nie jest wiążące dla innych pracodawców nauczyciela, nie przesądza zatem o posiadaniu przez nauczyciela określonych kwalifikacji.
Uznanie przez dyrektora Zespołu Szkół [...] w S., iż ukończony przez Pana L.F. kierunek studiów w zakresie fizyki jest zbliżony do przedmiotu matematyka, nie przesądza zatem o uzyskaniu przez wnioskodawcę kwalifikacji do nauczania tego przedmiotu.
Wobec powyższego wydanie przez [...] Kuratora Oświaty decyzji odmawiającej nadania L.F. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego było zasadne i zgodne z przepisami prawa.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi L. F. do Naczelnego Sądu Administracyjnego i żądania jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2002 r.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:
naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 7 ust 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2000 r., poz. 239) przez uznanie, iż nie spełniał on przesłanek do nadania mu stopnia nauczyciela dyplomowanego, a także przepisu § 1 ust. 3 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 453) przez przyjęcie, iż ustalenia dyrektora szkoły dotyczące kwalifikacji do nauczania co najmniej dwóch przedmiotów "nie przesądzają (...) o posiadaniu przez nauczyciela określonych kwalifikacji,
naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 107 kpa przez zaniechanie precyzyjnego wskazania w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności zaś wskazania, których przesłanek z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw - wnioskodawca nie spełnił.
Skarżący podkreślił w uzasadnieniu skargi, iż ustalenia dyrektora szkoły, odnośnie kwalifikacji do nauczania matematyki zostały poczynione w oparciu o kompetencje wynikające z przepisów § 1 i 2 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i zostały potwierdzone w akcie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela, wydanym w dniu 6 października 2000 r., w uzasadnieniu którego wskazano, iż legitymuje się on specjalnością nauczania w zakresie fizyki i matematyki. Akt nadania nie został zaskarżony i jako decyzja jest wiążący dla wszystkich stron.
W odpowiedzi na skargę Ministra Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i ustosunkowując się do wywodów skargi, że akt nadania stopnia awansu zawodowego wydany w dniu 6 października 2000 r. usankcjonował ustalenia dyrektora w przedmiocie uprawnień skarżącego do nauczania dwóch przedmiotów wskazał, iż organ nadający stopień awansu zawodowego nie jest uprawniony do rozstrzygania o kwalifikacjach nauczyciela potrzebnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku.
Wojewódzki Sąd Administracji zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stąd właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpoznając sprawę w aspekcie tych kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżący posiadał kwalifikacje do nauczania co najmniej dwóch przedmiotów uprawniające nauczyciela, który w dniu 6 kwietnia 2000 r. był zatrudniony na podstawie mianowania, do złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego.
W sprawie jest niesporne, iż L.F. w dniu 6 kwietnia 2000 r. był zatrudniony na podstawie mianowania i uzyskał z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego.
Legitymuje się on dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich z zakresu fizyki o specjalności nauczycielskiej na Uniwersytecie W.. W oparciu o ten dyplom Dyrektor Zespołu Szkół [...] w S .ustalił w dniu 21 stycznia 2000 r., na podstawie § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433), iż L. F. posiada kwalifikacje do nauczania matematyki w gimnazjum i liceum ogólnokształcącym. Ustalone w ten sposób kwalifikacje skarżącego do nauczania poza fizyką, także matematyki zostały potwierdzone, czego nie kwestionuje organ odwoławczy, w akcie nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego, wydanym w dniu [...] października 2000 r. Z akt administracyjnych wynika, iż w toku postępowania w sprawie nadania L.F. stopnia nauczyciela dyplomowanego, uzyskał on zgodę dyrektora szkoły na skrócenie stażu "ponieważ w dniu 6 kwietnia 2000 r. posiadał kwalifikacje do nauczania dwóch przedmiotów: fizyki i matematyki" i o powyższym stanowisku Dyrektor Zespołu Szkół [...] w S. powiadomił Kuratorium Oświaty we W. pismem z dnia 6 września 2002 r., przy którym przekazano Kuratorium m.in. dyplom ukończenia przez L.F. studiów oraz "zaświadczenie o uznaniu kwalifikacji zbliżonych".
Pomimo wskazywanych przez organ jako nieprawidłowe czynności dyrektora ustalające kwalifikacje skarżącego do nauczania dwóch przedmiotów oraz skracające staż, nie zostały unieważnione przez organ sprawujący stosownie do art. 9h ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r., Nr 56, poz. 357 ze zm.) nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielowi stopnia awansu zawodowego przez dyrektorów szkół, organy prowadzące szkoły oraz komisje, o których mowa w art. 9g ust. 1 i 2. W myśl ust. 2 art. 9h czynności, o których mowa w ust. 1, podjęte z naruszeniem przepisów ustawy, przepisów o kwalifikacjach nauczycieli lub przepisów o zasadach odbywania stażu, rodzaju dokumentacji załączonej do wniosku nauczyciela o postępowanie kwalifikacyjne lub egzaminacyjne, zakresie wymagań kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych, trybie i zasadach działania komisji, są nieważne.
Nieważność czynności stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, odpowiednio organ sprawujący nadzór pedagogiczny lub właściwy minister.
W świetle powyższych unormowań nie można podzielić stanowiska organu, iż czynności dyrektora podejmowane w postępowaniu o nadanie nauczycielowi stopnia awansu zawodowego są działaniami z zakresu stosunku pracy i nie są wiążące dla innych pracodawców nauczyciela, nie przesądzają zatem o posiadaniu przez nauczyciela określonych kwalifikacji. Czynności te, skoro nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, rodzą określone skutki prawne i organ nie miał podstaw do kwestionowania ich w niniejszej sprawie.
Dlatego też zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
O wykonalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 152, zaś o kosztach zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło