II SA 585/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA WSA Maria Jagielska, Sędziowie WSA Dorota Wdowiak (spr.), Asesor WSA Izabela Głowacka – Klimas, Protokolant Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2002 r. [...] oraz z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych w [...] Oddział [...] w [...], z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2001 roku Generalny Dyrektor Dróg Publicznych w [...] Oddział [...] w [...] na podstawie art. 13 ust.2a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /jednolity tekst Dz.U.nr 71 z 2000r.Pz.838 ze zm./ i na podstawi § 2 ust.2Lp.tabeli ó.l.b i 5 Aa i § 9 ust.l pkt 2 oraz ust.2 i 3 oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych /Dz.U.nr 51,poz.607/ w zw. z §5 ust.4 pkt 1 i ust.5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. nr 44, poz.432/ obciążył A. D. opłatą drogową w wysokości 1171.47 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia po drodze krajowej nr [...], w dniu [...] kwietnia 2001 roku. Powyższy fakt został wykazany w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, z wniosku D. D., Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 roku utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2001 roku nr [...]. W uzasadnieniu podniósł, że przekroczenie parametrów przez przewoźnika było bezsporne. W związku z tym obciążenie go opłatami drogowymi za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjne. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2001 roku Generalny Dyrektor Dróg Publicznych w [...] Oddział [...] w [...] na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /jednolity tekst Dz.U.nr 71, poz.838 ze zm./ i na podstawie § 2 ust.2 Lp. tabeli 5.Id i 5.4.C oraz 6.2.a i § 9 ust.l pkt 2 oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych /Dz.U.nr 51, poz.607/ w zw. z § 3 ust.l pkt 2 lit.b oraz § 5 ust.4 pkt 1 i ust.5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U.nr 44, poz.432/ obciążył A. D. opłatą drogową w wysokości 9455.38 złotych za przejazd, w dniu [...] kwietnia 2001 roku pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia po drodze krajowej nr [...] co zostało potwierdzone protokołem z zatrzymania i kontroli pojazdu. Po rozpatrzeniu wniosku D. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2001 roku. Podniósł, że obciążenie przewoźnika opłatami drogowymi za przejazd pojazdem nienormatywnym, a takim był pojazd skarżącego, jest obligatoryjne. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na obie decyzje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniósł D. D. wnosząc o ich uchylenie. Decyzjom zarzucił błędne obliczenie opłaty drogowej przez jej zawyżenie a nadto przewlekłość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie: ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz. 1269/ ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz. 1270/ ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz. 1271/. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1985 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w sprawie niniejszej. Zgodnie z art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. W świetle art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 roku w sprawie P 6/02 wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m.in. § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2000 roku o płatach drogowych /Dz.U nr 51, poz.606/ z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust.l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust.l oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu Trybunał powoływał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999 roku wydanym w sprawie P 7/98 w którym stwierdził, że § 4 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 roku w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP przez to, że naruszył zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Stwierdził w związku z tym, że ustalenie opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób jak ustalenie tej opłaty na podstawie § 44 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 roku w sprawie opłat drogowych , uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych pomimo wspomnianego, wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 czerwca 1999 roku w sprawie P 7/98 dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją. Zważywszy więc na powyższe należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez upoważnienia ustawowego) i dlatego są niezgodne z art. 92 Konstytucji RP. prawnych. W rozpoznawanej sprawie obie decyzje administracyjne wydane zostały na podstawie niekonstytucyjnego 9 ust. 1 pkt 2 i ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych Zgodnie z art. 145 a § 1 kpa w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 pkt 1 lit b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązuje sąd do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle powyższych rozważań sąd orzekł jak w wyroku. Wobec niekonstytucyjnej podstawy prawnej rozstrzygnięć obu decyzji i ich uchylenia przez sąd bezprzedmiotowym stały się rozważania odnośnie zarzutów skarżącego. Na podstawie art. 152 ustawy sąd orzekł, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.