II SA 680/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-02
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Anna Robotowska, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej, jeśli posiadał kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, która została wadliwie wypełniona przez jednostkę sprzedającą?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej, nawet jeśli posiadał kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, która została wadliwie wypełniona przez jednostkę sprzedającą. Ciężar znajomości przepisów regulujących świadczenia publicznoprawne spoczywa na przedsiębiorcy, który jako profesjonalista powinien odmówić przyjęcia wadliwie wypełnionej karty.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca pojazdu należącego do Firmy Handlowo-Usługowej M. K., Z. F. Spółka Jawna nie posiadał przy sobie prawidłowo wypełnionej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. W związku z tym nałożono na spółkę karę pieniężną. Spółka odwołała się, argumentując, że opłata została uiszczona, a wadliwe wypełnienie karty leży po stronie sprzedawcy. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, rozporządzeń wykonawczych oraz Konstytucji RP, a także zarzut naruszenia art. 113 § 1 k.p.a. w związku ze sprostowaniem przez organ błędu pisarskiego w decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz spr., Sędziowie NSA Anna Robotowska, Asesor WSA Piotr Borowiecki, Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2004r. sprawy ze skargi Firmy Handlowo-Usługowej "[...]" M. K., Z. F. Spółka Jawna w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] stycznia 2003 roku Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. oddala skargę
W dniu [...] listopada 2002r. inspektor transportu drogowego [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę pojazdu samochodowego Volvo o nr rejestracyjnym [...]. W toku kontroli stwierdzono, że kierujący tym pojazdem p. A. N. nie posiada karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Pojazd kontrolowany należał do Firmy Handlowo-Usługowej "[...]" K. M., F. Z. Spółka Jawna w K.
W wyniku dokonanych ustaleń, w dniu [...] listopada 2002r. wydano z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4 000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe karty opłaty za przejazd po drogach krajowych – zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999).
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że opłata za przejazd po drogach krajowych była uiszczona, kierowca okazał kartę, a jedyną jej wadą był brak wypełnionych pozycji dotyczących okresu ważności karty. Odwołujący powołał się przy tym na obowiązujące przepisy, w myśl których jednostka prowadząca sprzedaż kart powinna prawidłowo kartę wypełnić (była to karta roczna) i ona a nie przedsiębiorca powinien ponieść skutki nieprawidłowego wypełnienia. W związku z powyższym odwołująca się spółka wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2002 roku.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji zauważył, iż zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty. Wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie kontrolującego dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Po myśli art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy, kto wykonuje przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej. Wysokość tej kary określona została w lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym na kwotę 4000 zł.
Wykupiona przez stronę karta była jednoroczna, a więc w świetle obowiązujących przepisów wypełnia ją jednostka prowadząca sprzedaż. Jednakże na przewoźniku, jako na podmiocie profesjonalnie zajmującym się działalnością gospodarczą, ciąży obowiązek znajomości przepisów regulujących uiszczanie świadczeń publicznoprawnych, co w przypadku wadliwego wypełnienia karty powinno powodować odmowę jej przyjęcia.
Od powyższej decyzji Firma Handlowo-Usługowa "[...]" K. M., F. Z. Spółka Jawna w K. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2002 roku wraz z zasądzeniem kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła sprzeczność z prawem tj. z treścią art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125 poz. 1371 ze zm) oraz § 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. nr 150 poz. 1684), przekroczenie uprawnień wynikających z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. nr 125 p. 1371 ze zm) i tym samym naruszenie art. 7 Konstytucji RP, rażące naruszenie art. 113 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazała, że kierowca kontrolowanego pojazdu posiadał roczną kartę opłaty za przejazd po drodze krajowej, która na odwrocie była zaopatrzona w pieczęć jednostki dokonującej sprzedaży wraz z oznaczoną przez tę jednostkę datą sprzedaży "29.01.2002". Karta na przedniej stronie nie zawierała cyfrowych oznaczeń dat ważności. Powyższy brak nie obciąża przewoźnika, albowiem zgodnie z §5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. nr 150 p. 1684) oraz zgodnie z treścią pouczenia zamieszczonego na karcie: kartę opłaty wypełnia jednostka, o której mowa w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (a więc jednostka sprzedająca kartę) z zastrzeżeniem ust. 2. W ust. 2 tego Rozporządzenia przewidziane jest, że w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności jedynie karta opłaty dobowa i siedmiodniowa może być wypełniona przez przedsiębiorcę.
W tym stanie rzeczy brak wypełnienia jednego z elementów treści karty, za którą odpowiada jednostka dokonująca sprzedaży nie może uzasadniać odpowiedzialności przedsiębiorcy za jej wypełnienie oraz stwierdzenie naruszenia art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i zastosowania sankcji.
Odnośnie nałożenia kary z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm.) to zdaniem skarżącego Inspektor przekroczył swoje uprawnienia, gdyż powinien był pouczyć kierowcę o konieczności uzupełnienia treści karty w jednostce sprzedającej bądź samodzielnie dokonać uzupełnienia jej treści poprzez wpisanie dat ważności.
Wyznaczając karę pieniężną pomimo posiadania przez skarżącego dowodu uiszczenia stosownej opłaty organ orzekający nie działał na podstawie oraz w granicach przysługującego mu prawa, przez co rażąco naruszył art. 7 Konstytucji RP.
Skarżący dodatkowo podniósł, że w toku odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego tenże organ wydał postanowienie znak [...] z dnia [...] listopada 2002r. otrzymane w dniu 5 grudnia 2002 roku, w którym sprostował "błąd pisarski" w decyzji z dnia [...] listopada 2002r. w ten sposób, że zmienił w rubryce "kara pieniężna" kwotę 2 000 zł na kwotę 4 000 zł. Powyższe sprostowanie rażąco narusza dyspozycję art. 113 § 1 k.p.a., gdyż zmierza do zmiany rozstrzygnięcia. Strona skarżąca wniosła w dniu 9 grudnia 2002 roku zażalenie na to postanowienie, jednakże organ rozpatrujący odwołanie nie odniósł się do jego treści.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę Firmy Handlowo-Usługowej "[...]" K. M., F. Z. Spółka Jawna w K. należy uznać za niezasadną. Poza sporem pozostaje fakt, iż kierowca pojazdu należącego do skarżącej Spółki w dacie kontroli posiadał kartę opłaty, która na przedniej stronie nie zawierała cyfrowych oznaczeń dat ważności. Karta taka w myśl § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001r. nr 150 p. 1684) nie stanowi dokumentu potwierdzającego uiszczenie opłaty. W tym stanie rzeczy nałożenie na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 4 000 złotych było uzasadnione w świetle art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 125 poz. 1371 z późn. zm), który stanowi, że karze pieniężnej podlega przejazd po drogach krajowych pojazdem służącym do wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty. Argument skarżącej spółki, iż to na jednostce prowadzącej dystrybucję kart opłaty, w myśl cyt. wyżej § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, ciążył obowiązek jej wypełnienia nie zwalnia spółki od odpowiedzialności, albowiem, jak to słusznie podniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego, na przewoźniku jako na osobie profesjonalnie zajmującej się działalnością gospodarczą ciąży obowiązek znajomości przepisów regulujących uiszczenie świadczeń publicznoprawnych, co w przypadku wadliwego wypełnienia karty opłaty powinno spowodować odmowę jej przyjęcia.
Art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym stanowi, iż to przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty m.in. w prawidłowo wypełnioną kartę opłaty, która stanowi jedyny dowód uiszczenia tej opłaty i którą w myśl art. 87 ust. 1 cyt. wyżej ustawy kierowca obowiązany jest posiadać przy sobie i okazać na żądanie kontrolującego. W myśl obowiązujących przepisów inspektor dokonujący kontroli nie ma uprawnień do uzupełnienia treści okazanej karty, albowiem w przypadku karty rocznej obowiązek ten ciąży na jednostce sprzedającej, zaś nabywający kartę jako profesjonalista powinien czuwać nad tym, aby karta została prawidłowo wypełniona przez sprzedawcę i może w przypadku wadliwości karty odmówić jej przyjęcia.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] listopada 2002 roku odpowiadają prawu.
Wysokość kary została prawidłowo ustalona na kwotę 4 000 złotych w myśl lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym) Dz.U. z 2002r. Nr 115 poz. 999). Kwota ta została umieszczona w decyzji z [...] listopada 2002r. Wprawdzie uzasadnienie do tej decyzji zawiera kwotę 2 000 zł, lecz jest to oczywista omyłka, podlegająca sprostowaniu w myśl art. 113 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę
– Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę
– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271 ze zm.), art. 3 § 1, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło