II SA 688/03

WyrokWSA w Warszawie2004-06-02

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Anna Robotowska, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, a także art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, uzasadnia uchylenie decyzji nakładającej karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia?
Ratio decidendi
Sąd podzielił zarzut skarżącego, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie zapewniono stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a.) oraz nie zebrano i nie oceniono wszechstronnie materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.). Dodatkowo, w skardze podniesiono nowe okoliczności i przedstawiono dowody (zezwolenia na przewozy regularne i nieregularne), które istniały w dacie wydawania decyzji, a nie były znane organom, co uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Stan faktyczny
Organ I instancji nałożył na K. D. karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia oraz 4 000 zł za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy karę 8 000 zł, a uchylił karę 4 000 zł. K. D. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenia faktyczne i oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym. Skarżący podniósł, że posiadał stosowne zezwolenia i wykonywał przewóz o charakterze nieregularnym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej kary 8 000 zł, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz - spr., Sędziowie NSA Anna Robotowska, Asesor WSA Piotr Borowiecki,, Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi K. D. prowadzącego firmę P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 1 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2002 roku w punkt 1, 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego K. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002 roku, wydaną z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w O. nałożona została na K. D., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu usługowego, przewozów turystyczno-pasażerskich, kara pieniężna w wysokości 8 000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia oraz kara pieniężna w wysokości 4 000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W decyzji wskazano, że kontrola samochodu marki Jelcz wykazała, iż przewoźnik, mimo wykonywania pojazdem regularnego przewozu osób na linii B.-B.-B., nie posiada stosownego zezwolenia, o którym jest mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125 p. 1371) oraz, że kierowca pojazdu podczas przejazdu w ramach transportu drogowego po drodze krajowej nr 57 posiadał nieważny (zawierający poprawki) dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, przez co naruszony został art. 87 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy o transporcie drogowym. Na okoliczność kontroli został sporządzony stosowny protokół podpisany następnie przez kontrolującego oraz kierowcę samochodu. Jako podstawa prawna wymierzonych kar został wskazany art. 92 ust. 1 pkt 2 oraz art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Od tej decyzji K. D. odwołał się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, ewentualnie o wydatne zmniejszenie kary pieniężnej tak, by oscylowała ona w dolnych granicach zagrożenia. Zdaniem odwołującego się doszło do naruszenia prawa materialnego, albowiem skarżący posiada ważne zezwolenie na przewóz osób w przewozach regularnych na zakwestionowanej trasie, odnośnie zaś przewozów nieregularnych prowadzone jest postępowanie przed NSA w Warszawie ze skargi K. D. odnośnie tego rodzaju przewozów. Wbrew twierdzeniom organu, kierowca posiadał w samochodzie dowód uiszczenia opłaty i na pewno nie były w nim nanoszone w sposób dowolny żadne zmiany. Zdaniem skarżącego organ popełnił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegających na niezasadnym i dowolnym przyjęciu, że skarżący naruszał posiadane zezwolenie w zakresie przewozów nieregularnych i regularnych. Organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa tj. art. 107 § 3 i art. 7 k.p.a. zaś rozstrzygnięcie oparł na niepełnym materiale dowodowym sprawy bez zapoznania się z materiałami w innych postępowaniach administracyjnych dotyczących przewozów nieregularnych i regularnych wykonywanych przez firmę odwołującego się. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pkt 1 w zakresie kary 8 000 złotych i uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 2 w zakresie kary 4000 złotych i postępowanie w tym zakresie w pierwszej instancji umorzył. Organ II instancji uznał, iż w rozpatrywanym stanie faktycznym skoro strona nie przestawiła zezwolenia, w którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, ani w toku kontroli ani w dokumentach dołączonych do odwołania, zasadne było nałożenie na odwołującego się kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym i lp. 2 załącznika do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. nr 115 p.999). Odnośnie nałożenia kary za nieposiadanie dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, organ II instancji uznał, że w chwili obecnej brak jest możliwości dokładnego sprawdzenia jakiego rodzaju były poprawki naniesione na kartę opłaty, co zostało ustalone w toku kontroli, a w szczególności czy te poprawki czyniły odwód uiszczenia opłaty nieważnym. Z tego też względu decyzja organu I instancji w tej części została uchylona zaś postępowanie w sprawie umorzone. Od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji odnośnie nałożenia kary w wysokości 8 000 złotych K. D. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie nałożenia kary pieniężnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji organu I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ I instancji, ewentualnie o wydatne zmniejszenie kary pieniężnej tak, aby oscylowała ona w dolnych granicach zagrożenia. Zaskarżonej decyzji K. D. zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 24 ust. 4 pkt 2, art. 18 ust 1 i art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym poprzez błędną wykładnię tych przepisów i niewłaściwe zastosowanie, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonych decyzji, a polegający na niezasadnym i dowolnym przyjęciu, że skarżący w dn. [...] października 2002r. podczas przejazdu na drodze B.-B.-B. nie posiadał zezwolenia na wykonywanie takiego przejazdu, pomimo, iż całościowa ocena stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosków odmiennych, wskazujących na nieregularny charakter tego przewozu. Zdaniem skarżącego organ II instancji naruszył przepisy prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., rozstrzygnięcie w sprawie oparł na niepełnym materiale dowodowym.. W uzasadnieniu skarżący podał, że posiada zezwolenie na przewóz osób w przewozach regularnych i nieregularnych na zakwestionowanej trasie. Na tę okoliczność przedłożył ważne w dniu kontroli zezwolenie na przejazd zakwestionowaną trasą wydane przez Starostwo Powiatowe w B. w dniu [...] stycznia 2000r. wydane na podstawie decyzji Zarządu Województwa [...] w O. z dn. [...] czerwca 1999 roku. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż jeżeli chodzi o ten zakwestionowany kurs, to był to przewóz nieregularny, dotyczył bowiem osób, które wówczas przyjechały z Rosji autobusem kursu K. –B. i następnie zamierzały udać się do B.. Ponadto autobusem tym w kierunku B. wracali pasażerowie innego nieregularnego kursu skarżącego do Rosji. Autobus ten, udający się do Rosji około godz. 900, został tego samego dnia w godzinach rannych zatrzymany do kontroli i pasażerowie z B. nie byli w stanie dostać się do Rosji, a zatem tym to samochodem wracali do domów w B. i okolicy. Trudno zatem doszukiwać się w tym przewozie cech regularności. Na przewóz nieregularny skarżący posiada stosowną licencję. Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2004 roku skarżący podniósł zarzut naruszenia przez organy art. 10 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Podniósł, iż decyzja utrzymująca w mocy nałożoną karę w wysokości 8 000 złotych jest prawidłowa albowiem na datę jej wydanie skarżący nie podnosił iż przejazd był nieregularny oraz twierdził, że posiada zezwolenie na przejazdy regularne, ale takiego zezwolenia nie dołączył. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie natomiast art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Owa kontrola dokonywana przez Sądy administracyjne dotyczy oceny zaskarżonych decyzji, postanowień i innych aktów pod względem ich zgodności z obowiązującym prawem, przy czym stosownie do art. 134 § 1 cyt. wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2002 roku utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2002 roku w zakresie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Sąd podzielił zarzut skarżącego, iż przy wydaniu decyzji przez organy obu instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodne z art. 10 § 1 k.p.a., 81 k.p.a. organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, okoliczność faktyczna zaś może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu. W niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w O. przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 2002 roku nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się co do dowodu, jakim jest protokół z przeprowadzonej kontroli oraz nie wezwał do zgłoszenia innych dowodów przez co naruszył wskazane wyżej normy art. 10 § 1 k.p.a. 81 k.p.a.. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż skarżący mógłby na wezwanie organu złożyć wyjaśnienie odnośnie charakteru przejazdu oraz posiadanego zezwolenia. Natomiast organ II instancji tj. Główny Inspektor Transportu Drogowego naruszył powyższe przepisy również dlatego, że mimo podanej w odwołaniu przez K. D. informacji o posiadaniu zezwolenia na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób w zakresie przewozów regularnych nie wezwał go do złożenia tegoż zezwolenia w wyznaczonym terminie. Powyższe uchybienia przy wydawaniu decyzji przez organy obu instancji przesądzają o wadliwości wydanych przez nie decyzji odnośnie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8 000 złotych oraz skutkuje ich uchyleniem. Należy podnieść, iż konsekwencją wskazanych wyżej uchybień było to, iż sprawa nie została należycie rozpatrzona, przez co doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Okolicznością przemawiającą za uchyleniem zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] października 2002 roku w części nakładającej na skarżącego karę w wysokości 8 000 złotych jest również to, iż w skardze K. D. podniósł, iż kierowca kontrolowanego pojazdu w dniu [...] października 2002 roku wykonywał przewóz osób o charakterze nieregularnym oraz dołączył m.in. dwa zezwolenia na wykonywanie zawodowego przewozu osób, przewozy regularne i nieregularne. Są to nowe okoliczności i dowody, które istniały w dacie wydawania decyzji i nie były znane organom, wydającym decyzje (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) i skutkują uchyleniem zaskarżonych decyzji. Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji wszechstronnie zbierze i oceni materiał dowodowy w sprawie, zapewniając przy tym czynny udział skarżącemu w toczącym się postępowaniu. W szczególności organ ustosunkuje się do nowej okoliczności podniesionej przez skarżącego w skardze odnośnie przewozu osób o charakterze nieregularnym oraz oceni dowody dołączone do skargi tj. zezwolenie na przewozy osób regularne i nieregularne. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 podpunkt b) i c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło