II SA 755/03
WyrokWSA w Warszawie2004-05-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, asesor Janusz Walawski, asesor Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej rentę rolniczą z KRUS można przyznać rentę rodzinną kombatancką w drodze wyjątku, jeśli nie posiada ona prawa do emerytury lub renty na podstawie innych przepisów i nie ma niezbędnych środków do utrzymania?Ratio decidendi
Renta rodzinna kombatancka w drodze wyjątku może być przyznana wyłącznie osobie, która nie ma prawa do emerytury lub renty na podstawie innych przepisów, w tym przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych, oraz nie posiada niezbędnych środków do utrzymania. Pobieranie renty rolniczej z KRUS wyklucza możliwość przyznania renty kombatanckiej w drodze wyjątku, ponieważ oznacza posiadanie niezbędnych środków do utrzymania i spełnienie warunków do uzyskania świadczenia z innego systemu ubezpieczeń społecznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty rodzinnej kombatanckiej w drodze wyjątku. Skarżący, syn kombatanta, pobierał rentę rolniczą z KRUS, co organ uznał za przeszkodę do przyznania renty kombatanckiej, wskazując na posiadanie niezbędnych środków do utrzymania. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że Z. H. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i spełnia przesłanki do otrzymania renty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędziowie asesor Janusz Walawski, asesor Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2004 r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej kombatanckiej w drodze wyjątku oddala skargę
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] listopada 2002 r. i odmówił przyznania Z. H. reprezentowanego przez pełnomocnika - siostrę J. S. renty rodzinnej kombatanckiej w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu do w/w decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 16 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z roku 2002 Nr 42, poz.371 ze zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca jest kombatantem lub inną osobą uprawnioną, która nie ma prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin lub na podstawie innych przepisów i jeżeli nie ma niezbędnych środków utrzymania. Osobie spełniającej te warunki może być przyznana:
1. emerytura, jeżeli osiągnęli wiek 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn
2. renta z tytułu niezdolności do pracy.
Przepis ten stosuje się odpowiednio do członków rodzin pozostałych po kombatantach i innych osobach uprawnionych, jeżeli spełniają warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej.
Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku.
W ocenie Prezesa ZUS Z. H. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 16 cyt. ustawy. Skarżący otrzymuje, bowiem rentę rolniczą z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, posiada, więc środki pozwalające mu na utrzymania.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej w imieniu skarżącego przez pełnomocnika J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze pełnomocnik wskazała, że jej zdaniem Z. H. spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do tego, aby otrzymać rentę po ojcu ponadto jest on osobą niepełnosprawną, która znajduje się w trudnej sytuacji materialnej spowodowanej
koniecznością remontu domu. Tej złej sytuacji nie jest wstanie poprawić świadczenie otrzymywane z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS ponownie wskazał, że skarżący otrzymuje świadczenie wypłacane z Kasy KRUS wobec powyższego nie spełnia on przesłanki polegającej na nieposiadaniu niezbędnych środków do utrzymania oraz przesłanki polegającej na niespełnieniu warunków ustawowych do uzyskania świadczeń i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270)
Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga rozpatrywana pod tym względem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Stosownie, bowiem do treści art. 16 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego renta w drodze wyjątku może być przyznana kombatantom i innym uprawnionym, które nie mają prawa do emerytury lub renty, jeżeli nie mają niezbędnych środków do utrzymania. Zgodnie z art. 16 ust. 2 w/w ustawy przepisy art. 16 ust. 1 stosuje się odpowiednio do członków rodziny pozostałych po kombatantach i innych osób uprawnionych, jeżeli spełniają warunki do uzyskania renty rodzinnej. Przesłanki do przyznania świadczenia muszą być spełnione łącznie.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, że Z. H. jest synem kombatanta G. H. żołnierza Wojska Polskiego.
Z akt sprawy wynika, że skarżący jest w trudnej sytuacji materialnej, którą pogorszył jeszcze rozpoczęty remont domu. Jednak przepis cytowanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku wyraźnie wskazuje, że takie świadczenie może być przyznane tylko takiej osobie, która nie ma prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych i ich rodzin lub na podstawie innych przepisów. Z akt sprawy wynika, że Z. H. nie spełnia tego warunku. Otrzymuje on, bowiem świadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Przyznanie jednego świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych powoduje, że Prezes ZUS nie może przyznać innego świadczenia, w tym świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ skarżący posiada niezbędne środki utrzymania w rozumieniu art. 16 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Tak, więc Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydając obie decyzje odmawiające przyznania skarżącemu renty rodzinnej kombatanckiej w drodze wyjątku nie uchybił przepisom prawa materialnego regulującymi przyznanie tego typu świadczeń.
W tym stanie prawnym zaskarżona decyzje nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 16 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło