II SA 816/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski, Sędziowie : WSA Grażyna Śliwińska, Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./, , Protokolant Sylwia Urbańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b tabela lp. 5 pkt 1 lit. d, lp. 5 pkt 5 lit. b, lp. 6 pkt 2 lit. a, art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz § 5 ust. 4 i § 5 ust. 5 pkt 4 oraz § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) oraz art. 104 § 1 kpa, obciążył R. A. karą pieniężną w wysokości 11 760 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. R. A. wykonywał przejazd na potrzeby własne po drodze krajowej z ładunkiem wapna nawozowego. Droga, którą poruszał się pojazd R. A. przeznaczona jest dla ruchu pojazdów o nacisku na osi nie przekraczającym 100 kN dla osi pojedynczej i 80 kN dla osi składowej dla odległości powyżej 1,3 m do bliższej osi sąsiedniej. W wyniku przeprowadzonego ważenia, z użyciem wagi legalizowanej, stwierdzono, że poruszający się zespół ma przekroczony nacisk na osi pojedynczej o 36,65 kN oraz nacisk na osi składowej odpowiednio o 8,19 kN, 11,62 kN i 9,56 kN. Pojazd miał również przekroczoną dopuszczalną masę całkowitą o 5,5 t. Odwołując się od decyzji R. A. wnosił o jej uchylenie i odstąpienie od egzekwowania nałożonej kary pieniężnej. Skarżący zarzucał decyzji wadliwość wykonanych czynności związanych z ważeniem zestawu jezdnego polegającą na tym, że kierowca nie miał możliwości odczytywania na bieżąco mierzonych parametrów i przekroczonego limitu oraz zarzucał niewspółmierność kary do rozmiaru społecznego wykroczenia. Ładunek był przewożony na potrzeby własne stąd kierowca nie miał możliwości pomierzenia jego ciężaru, gdyż nie posiada wagi. Ładowanie odbywało się łyżką ładowacza do wymiaru ładowności zestawu jezdnego. Wątpliwość skarżącego budzi wykazane urządzeniem pomiarowym przekroczenie parametrów, a nadto nie rozumie on wydruku protokółu, gdyż nie będąc profesjonalistą nie zna się na tym. Naliczona kara jest dla skarżącego sporym obciążeniem "rujnującym" prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...], na podstawie przepisów powołanych w zaskarżonej decyzji ze zmianą przepisów postępowania na art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 127 § 3 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ administracji stwierdził, że ważenie zestawu jezdnego przeprowadzono zgodnie z warunkami określonymi w zarządzeniu nr 47 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie wprowadzenia instrukcji o dokonywaniu kontroli kierujących pojazdami i zespołami pojazdów, sprawdzaniu wymiarów, nacisków osi i masy pojazdów i zespołów pojazdów oraz ustalaniu i pobieraniu opłat drogowych za przejazdy pojazdami nienormatywnymi bez zezwolenia. Pomiar odbywa się przez przejazd pojazdu lub zestawu po wadze, dlatego kierowca musi znajdować się w kabinie pojazdu a nie w pomieszczeniu wagi. Po zatrzymaniu pojazdu kierowca ma możliwość udania się do pomieszczenia wagi i zapoznać się z odczytami jej wskazań. Procedura ta została zachowana, stąd zarzut skarżącego organ administracji uważa za nieuzasadniony. Odnosząc się do zarzutu niewspółmierności kary, organ administracji stwierdza, że nałożenie kary nie jest warunkowane winą ukaranego. Lecz wynika wprost z przepisów nakazujących jej nałożenie w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Na decyzję tą R. A. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego i zarzucając decyzji naruszenie art. 77 § 1 i art. 89 § 1 kpa w związku z art. 8, 10 i 13 kpa wnosił o jej uchylenie. Skarżący uzasadnia skargę tym, że z procedurą stwierdzającą przejazd pojazdem nienormatywnym spotkał się po raz pierwszy. Nałożona kara jest wyjątkowo dotkliwa i, zdaniem skarżącego, niewspółmierna do wykroczenia. Przeprowadzony sposób ważenia uniemożliwiał mu czynne obserwowanie w pomieszczeniu wagi jej wskazania. Ta procedura ważenia narusza, zdaniem skarżącego, art. 9, 8 i 10 kpa to jest zaufania do organu państwa. Zdaniem skarżącego jaskrawym uchybieniem obu organów administracji wynikającym z powierzchowności oceny faktów i dowodów jest niekonsekwencja polegająca na tym, że pomimo stwierdzenia przekroczenia norm, jego zestaw jezdny został dopuszczony do dalszej jazdy. Skarżący nadto podnosi, że nie ponosi winy za przeładowanie zestawu jezdnego i nie był świadomy, iż do tego doszło. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, powinien zostać zastosowany art. 13 kpa dopuszczający możliwość ugody. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie powołując się na argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji. Nadto organ administracji stwierdza, że powołanie się przez skarżącego na prawo do ugody, zgodnie z art. 13 kpa, jest chybione, gdyż przepis ten może mieć zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie występują dwie strony o spornych interesach. W omawianej sprawie organ administracji nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa i tym samym zastosowanie art. 13 kpa było niemożliwe. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.Nr 71, poz. 838 ze zm. – tekst aktualny na datę wydanych decyzji) za przejazd po drogach publicznych pojazdów, zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, pobiera się kary pieniężne. Wysokość kar pieniężnych, określa załącznik do ustawy, który stanowi, że: za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN: ponad 125 kN do 140 kN pobiera się karę pieniężną w wysokości 5 040 zł; natomiast przekroczenie nacisków dla osi składowych wielokrotnych przy rozstawie osi powyżej 1,30 m , jeżeli nacisk ten przekracza 84 kN do 92 kN, pobiera się karę pieniężną w wysokości 2 040 zł. W sytuacji gdy zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego i przyczepy wykazuje przeładowanie do 10 t, pobiera się karę pieniężną w wysokości 600 zł. Jak stwierdziła przeprowadzona kontrola, w oparciu o wymagania norm określonych rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, zestaw jezdny skarżącego miał przekroczenia na 2, 3, 4 i 5 osi oraz był przeładowany ponad dopuszczalną masę całkowitą o 5,49 t. W związku z tym zostały nałożone kary pieniężne według stawek określonych w powołanym załączniku do ustawy. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. – stan na datę wydanych decyzji) dopuszcza art. 64 ust. 1 ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Skarżący takiego zezwolenia nie posiadał i w tej sytuacji, zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych obowiązkiem organu administracji jest pobranie kary pieniężnej. Kara pieniężna nie jest uwarunkowana winą przedsiębiorcy, gdyż nie jest nakładana w drodze decyzji uznaniowej, a jej wysokość wprost określają przepisy. Zasady kontroli i wykonywania pomiarów określa zarządzeniu nr 47 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie wprowadzenia instrukcji o dokonywaniu kontroli kierujących pojazdami i zespołami pojazdów, sprawdzaniu wymiarów, nacisków osi i masy pojazdów i zespołów pojazdów oraz ustalaniu i pobieraniu opłat drogowych za przejazdy pojazdami nienormatywnymi bez zezwolenia i kontrola została przeprowadzona zgodnie z tymi przepisami. W związku z powyższym w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Sąd nie podziela zarzutu skarżącego o naruszeniu art. 13 kpa, gdyż ma on zastosowanie jedynie w sytuacji, kiedy w postępowaniu administracyjnym bierze udział więcej niż jedna strona. Wówczas organ administracji powinien dążyć do tego, by skłonić strony do załatwienia sprawy przez zawarcie ugody. Natomiast w rozpoznawanej sprawie jedyną stroną jest skarżący, albowiem organ administracji nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, dlatego możliwość zastosowania art. 13 § 1 kpa nie występowała. Wojewódzki Sąd Administracyjny bada jedynie legalność zaskarżonych decyzji administracyjnych. Z uwagi na stwierdzenie, iż decyzje objęte kontrolą sądową nie dopuściły się naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.