II SA 885/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska, Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska, del. NSA Anna Robotowska (spr.), Protokolant Aleksandra Macewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi B. Spółki z o.o. z/s w B. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2000r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia znaku towarowego słowno – graficznego nr [...] oddala skargę Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] listopada 2000r. oddalił wniosek B. Spółki z o.o. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno - graficznego "OLEJ SŁONECZNIKOWY" zarejestrowanego na rzecz "K. SA". W uzasadnieniu podano, że wnioskodawca jako podstawę swego wystąpienia podał naruszenie przy rejestracji przedmiotowego znaku przepisów art. 7 ust. 2 oraz art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych i wskazał, że użyte w oznaczaniu słowa "olej słonecznikowy" mają wyłącznie charakter informacyjny i nie posiadają zdolności odróżniającej, natomiast warstwa graficzna spornego znaku sprowadza się do określonego układu czcionki poszczególnych liter napisu i nie stanowią one same w sobie wystarczającego wyróżnika odróżniającego towary tego samego rodzaju innych producentów. Swój interes prawny wnioskodawca wywiódł z faktu wieloletniej obecności na rynku z towarami powszechnego użytku, jakimi są bez wątpienia oleje roślinne, przy czym użycie potocznej nazwy "olej słonecznikowy" nie stanowi żadnego wyróżnika tego rodzaju oferowanego oleju, albowiem wskazuje wprost na źródło pochodzenia towaru. Znak ten nie jest oznaczeniem wyróżniającym, a ponadto wprowadza w błąd przeciętnego odbiorcę. W odpowiedzi na wniosek, uprawniony z rejestracji znaku wniósł o oddalenie wniosku uzasadniając, że art. 7 ustawy o znakach towarowych nie zezwala na rejestrację znaku towarowego, który stanowi tylko nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o jego właściwości, jakości czy pochodzeniu. Zdaniem uczestnika postępowania, jego znak OLEJ SŁONECZNIKOWY zarejestrowany pod nr [...] stanowi złożoną kompozycję słowno - graficzną o dominującej w znaku grafice i kolorystyce. Z tego względu znak ten posiada zdolność odróżniającą i dzięki grafice jest jednoznacznie kojarzony z K. SA. Oznaczenie ogólnoinformacyjne zawarte w znaku nie jest przedmiotem monopolu i osoby trzecie mogą swobodnie używać oznaczeń ogólnoinformacyjnych w tym charakterze w obrocie gospodarczym. Zdaniem uprawnionego Wnioskodawcy nie ma interesu prawnego w żądaniu unieważnienia przedmiotowego znaku towarowego, ponieważ jego prawa do swobodnego używania tego oznaczenia w odniesieniu do określonego gatunku oleju jadalnego nie zostały w niczym ograniczone. Prawo z rejestracji znaku towarowego, zgodnie z art. 29 ustawy o znakach towarowych, może być unieważnione jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, 6 - 9 i 32 cyt. ustawy. Podniesiony przez wnioskodawcę zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 nie znajduje uzasadnienia, bowiem wyłączenie od rejestracji oznaczeń ogólnoinformacyjnych nie ma charakteru zasady bezwzględnie obowiązującej. Oznaczenia te mogą być rejestrowane jako składniki znaków kombinowanych, jak na przykład w tym przypadku znaku słowno - graficznego. Przesłanką zdolności rejestracyjnej takiego znaku jest charakteryzowanie się - znaku towarowego jako całości – zdolnością odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. W przypadku spornego znaku słowno - graficznego z napisem OLEJ SŁONECZNIKOWY jego znamiona odróżniające zawierają się nie w samej warstwie słownej, lecz w przyjętym kroju liter, układzie napisu oraz kolorystyce całego znaku. A zatem łącznie wszystkie jego elementy stanowią kompozycję, która posiada dostateczne znamiona odróżniające. Organ podniósł, iż żądanie unieważnienia znaku na podstawie art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych, nie zostało w ogóle uzasadnione. Wnioskodawca nie wskazał żadnych faktów uzasadniających żądanie jak również nie zgłoszono żadnych w tym zakresie dowodów. W odwołaniu od powyższej decyzji, które jako skargę przesłano do sądu administracyjnego "B." zarzuciły organowi naruszenie prawa materialnego wskutek błędnej wykładni przepisów art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. 30 ustawy o znakach towarowych. Dodatkowo podniesiono zarzut nierozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego co znaczy, iż organ wydał decyzję z naruszeniem art. 77 §1 kpa. Skarżący ponownie podniósł, iż uzyskanie przez jednego przedsiębiorcę rejestracji znaku towarowego o charakterze ogólnoinformacyjnym stanowi nie tylko monopolizację w zakresie tego typu oznaczeń, ale jest również działaniem niezgodnym z zasadami współżycia społecznego. Uprawniony do znaku domagał się utrzymania w mocy decyzji UP i w obszernym uzasadnieniu ustosunkował się do zarzutów skarżącego. Przede wszystkim podniósł, iż ocena znamion odróżniających znak musi być dokonana w odniesieniu do całości znaku z uwzględnieniem występujących w nim elementów graficznych. Powołał się na orzeczenie Sądu Najwyższego w sprawie FIX/MIĘTA C FIX (wyrok z 11.III.1999r. sygn. akt III RN 136/98) uznał również iż zarzuty stawiane przez wnioskodawcę iż rejestracja nastąpiła z naruszeniem art. 8 pkt 1 uzt są całkowicie gołosłowne natomiast zarzut rejestracji znaku z naruszeniem art. 8 pkt 2, 9 ust. 1 pkt 1 u. z. t. jest niezrozumiały. Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Odwołanie wnioskodawcy przekazane zostało do Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do dyspozycji art. 318, art. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508) a następnie z mocy art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z pózn. zm.) przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej, a zatem przed 22 sierpnia 2001 r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Stosownie do art. 315 ust. 1 p. w. p. prawa w zakresie wynalazków, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. W świetle zaś ust. 3 cytowanego artykułu ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Z powyższych względów ocena zdolności ochronnej spornego znaku towarowego podlega przepisom ustawy o znakach towarowych. Unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego toczy się w trybie postępowania spornego. Postępowanie to może być wszczęte tylko na wniosek strony (art. 30 u. z .t.), postępowanie to cechuje się kontradyktoryjnością stron. Urząd Patentowy, orzekając w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, związany jest granicami wniosku, czyli orzeka w zakresie żądania wnioskodawcy (art. 61 k.p.a.). Innymi słowy, zakres postępowania w sprawie o unieważnienie znaku towarowego wyznacza żądanie wnioskodawcy. Ten zakres określa zarazem przedmiot kontroli rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonywanej z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Skarżąca spółka żądała unieważnienia znaku towarowego "OLEJ SŁONECZNIKOWY" zarzucając iż jego rejestracja nastąpiła z naruszeniem art. 7 ust. 2 i 8 pkt. 1 i 2 u. z .t. Organ oddalając wniosek uznał iż nie został naruszony żaden z w/w przepisów prawa. Sąd podziela ten pogląd w całości. Przede wszystkim należy podkreślić, iż przedmiotowy znak jest znakiem słowno – graficznym i ocena jego zdolności rejestrowej musi być dokonana odnośnie całości znaku a nie poszczególnych jego elementów. Ocenie więc nie może podlegać tylko element słowny znaku, tak jak w przedmiotowym znaku "Olej Słonecznikowy". W doktrynie przeważa pogląd, iż wyłączenie od rejestracji oznaczeń ogólnoinformacyjnych nie ma charakteru zasady bezwzględnie obowiązującej oznaczenia te bowiem mogą być zachowane jako składniki znaków kombinowanych (patrz Ryszard Skubisz Komentarz Prawo znaków towarowych - wydanie 15). Urszula Promińska w komentarzu do ustawy oznakach towarowych str. 28 wyraziła pogląd iż oznaczenia które z natury swej nie posiadają zdolności odróżniania po spełnieniu dodatkowych warunków mogą być zarejestrowane jako znak towarowy. Jako przykład można podać słowo oznaczające cechę jakościową towaru ujętą w specjalnej formie stylizacji, będzie zdolne do pełnienia funkcji odróżniającej. W ocenie Sądu przedmiotowy znak posiada dostateczne znamiona odróżniające, a więc jego zarejestrowanie nie nastąpiło z naruszeniem art. 7 ust. 2 u. z .t. Zarzuty skarżącego naruszenia przy rejestracji art. 8 pkt 1, 2 u. z. t. nie zostały uzasadnione. Skarżący nie wskazał jakie prawa osobiste i materialne jemu przysługujące zostały naruszone tą rejestracją. Niezrozumiały jest zarzut podniesiony w skardze a mianowicie naruszenie przez organ przy rejestracji znaku przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u. z. t. Zgodnie z tym przepisem niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Skarżący w postępowaniu przed Urzędem Patentowym nie podniósł powyższego zarzutu. Nie wskazał również żadnego znaku z własnej rejestracji do którego prawo mu przysługiwało a które naruszone zostało przedmiotową rejestracją. Reasumując powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza i dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.