II SA 886/02

Dnia 22 stycznia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska del. NSA Anna Robotowska (spr.) Protokolant Aleksandra Macewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 roku sprawy ze skargi B. Spółki z o.o. z/s w B. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2000r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia znaku towarowego słowno – graficznego nr [...] oddala skargę Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] czerwca 2000r. oddalił wniosek B. Spółki z o.o. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno – graficznego z napisem MASŁO ROŚLINNE przyznanego "K." SA. Znak zarejestrowano dla oznaczenia margaryny (klasa 29). W uzasadnieniu podano, że wnioskodawca żądając unieważnienia przedmiotowego znaku podnosi, iż Urząd dokonał rejestracji z naruszeniem przepisów art. 7 ust. 2 oraz art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych. Zdaniem wnioskodawcy warstwa graficzna spornego oznaczenia sprowadza się do określonego układu czcionki poszczególnych liter układających się na napis MASŁO ROŚLINNE. Natomiast użyte w oznaczeniu słowo "masło" ma charakter wyłącznie informacyjny i zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy nie posiada zdolności odróżniającej, ponadto wprowadza w błąd odbiorców poprzez mylące oznaczenie towaru. Ponadto wnioskodawca podnosi fakt uprzedniej odmowy zarejestrowania przez Urząd Patentowy RP zgłoszenia na jego rzecz znaku towarowego słowno – graficznego pod nazwą MASŁO ROŚLINNE. Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z faktu wieloletniego używania oznaczenia MASŁO ROŚLINNE, którym oznacza od lat swoje wyroby. W odpowiedzi na wniosek, uprawniony z rejestracji znaku wniósł o oddalenie wniosku uzasadniając, że art. 7 ustawy o znakach towarowych nie zezwala na rejestrację znaku towarowego, który stanowi tylko nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o jego właściwości, jakości czy pochodzeniu. Przedmiotowy znak stanowi kolorową kompozycję słowno – graficzną i nie można uznać aby wskazywał jedynie na rodzaj towaru, czy też miał wyłącznie charakter informacyjny. Oznaczenie ogólnoinformacyjne zawarte w znaku nie jest przedmiotem monopolu żadnego z podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, również uprawniony z rejestracji tego znaku nie występował wobec osób trzecich używających oznaczenie MASŁO ROŚLINNE w innej szacie graficznej niż zarejestrowany znak towarowy. W ocenie organu podniesiony przez wnioskodawcę zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 nie znajduje uzasadnienia, bowiem wyłączenie od rejestracji oznaczeń ogólnoinformacyjnych nie ma charakteru zasady bezwzględnie obowiązującej. Oznaczenia te mogą być rejestrowane jako składniki znaków kombinowanych, jak na przykład w tym przypadku znaku słowno – graficznego. Przesłanką zdolności rejestracyjnej takiego znaku jest charakteryzowanie się – znaku towarowego jako całości – zdolnością odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. W przypadku spornego znaku słowno – graficznego z napisem MASŁO ROŚLINNE jego znamiona odróżniające zawierają się nie w samej warstwie słownej, lecz w przyjętym kroju liter, układzie napisu oraz kolorystyce całego znaku. A zatem łącznie wszystkie jego elementy stanowią kompozycję, która posiada dostateczne znamiona odróżniające. Natomiast sama warstwa słowna tego znaku słowno – graficznego, a mianowicie określenie "MASŁO ROŚLINNE", stanowi istotnie oznaczenie ogólnoinformacyjne, które może być wykorzystane przez inne podmioty, także i wnioskodawcę. Na taki fakt wskazuje zresztą sam wnioskodawca. Zarzut naruszenia przepisów art. 8 pkt 1 i 2 u. z. t. nie został w żaden sposób uzasadniony. Strona nie wskazała które z zasad współżycia społecznego przedmiotowa rejestracja naruszyła, jak również jakie prawa osobiste i majątkowe strony zostały tą rejestracją naruszone. Żądanie wnioskodawcy unieważnienia przedmiotowego znaku wobec naruszenia przepisów art. 8 pkt 1 i 2 u. z. t. nie zostało uzasadnione żadnym dowodem. Podana we wniosku okoliczność, iż wnioskodawca dokonał wcześniejszego zgłoszenia znaku towarowego zawierającego oznaczenie "MASŁO ROŚLINNE", który nie uzyskał rejestracji, nie ma znaczenia w tej sprawie, bowiem każde zgłoszenie podlega indywidualnej ocenie. W odwołaniu (skardze) od powyższej decyzji skarżąca spółka zarzuciła Urzędowi Patentowemu naruszenie przepisów prawa materialnego art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 30 u. z. t. poprzez błędną ich wykładnię, a także naruszenie art. 77 §1 kpa, albowiem w ocenie skarżącego organ nie rozpoznał całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Powyższe naruszenie przepisów prawa zdaniem skarżącego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Uprawniony do znaku w obszernym piśmie ustosunkował się do zarzutów skarżącego i uznając je za niezasadne domagał się utrzymania w mocy powyższej decyzji. Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. Skarga przesłana przez Urząd Patentowy do Naczelnego Sądu Administracyjnego została następnie przekazana do rozpoznania zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z pózn. zm.) Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej, a zatem przed 22 sierpnia 2001r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Stosownie do art. 315 ust. 1 p. w. p. prawa w zakresie wynalazków, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. W świetle zaś ust. 3 cytowanego artykułu ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Z powyższych względów ocena zdolności ochronnej spornego znaku towarowego podlega przepisom ustawy o znakach towarowych. Unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego toczy się w trybie postępowania spornego. Postępowanie to może być wszczęte tylko na wniosek strony (art. 30 u. z .t.). postępowanie to cechuje się kontradyktoryjnością stron. Urząd Patentowy, orzekając w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, związany jest granicami wniosku, czyli orzeka w zakresie żądania wnioskodawcy (art. 61 k.p.a.). Innymi słowy, zakres postępowania w sprawie o unieważnienie znaku towarowego wyznacza żądanie wnioskodawcy. Ten zakres określa zarazem przedmiot kontroli rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonywanej z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Skarżąca spółka żądała unieważnienia znaku towarowego "MASŁO ROŚLINNE" zarzucając iż jego rejestracja nastąpiła z naruszeniem art. 7 ust. 2 i 8 pkt. 1 i 2 u. z .t. Organ oddalając wniosek uznał iż nie został naruszony żaden z w/w przepisów prawa. Sąd podziela ten pogląd w całości. Przede wszystkim należy podkreślić, iż przedmiotowy znak jest znakiem słowno – graficznym i ocena jego zdolności rejestrowej musi być dokonana odnośnie całości znaku, a nie poszczególnych jego elementów. Ocenie więc nie może podlegać tylko element słowny znaku, tak jak w przedmiotowym znaku "Masło Roślinne". W doktrynie przeważa pogląd, iż wyłączenie od rejestracji oznaczeń ogólnoinformacyjnych nie ma charakteru zasady bezwzględnie obowiązującej oznaczenia te bowiem mogą być zachowane jako składniki znaków kombinowanych (patrz Ryszard Skubisz Komentarz Prawo znaków towarowych – wydanie 15). Urszula Promińska w komentarzu do ustawy o znakach towarowych str. 28 wyraziła pogląd iż oznaczenia które z natury swej nie posiadają zdolności odróżniania po spełnieniu dodatkowych warunków mogą być zarejestrowane jako znak towarowy. Jako przykład można podać słowo oznaczające cechę jakościową towaru ujętą w specjalnej formie stylizacji, i w tej formie będzie zdolne do pełnienia funkcji odróżniającej. W ocenie Urzędu przedmiotowy znak posiada dostateczne znamiona odróżniające, a więc jego zarejestrowanie nie nastąpiło z naruszeniem art. 7 u.z.t. Zarzuty skarżącego naruszenia przy rejestracji art. 8 pkt 1 i 2 u.z.t. nie zostały poparte żadnymi dowodami. Skarżący nie wskazał nawet jakie prawo osobiste i materialne jemu przysługujące zostało naruszone tą rejestracją. Niezrozumiały jest zarzut podniesiony w skardze a mianowicie naruszenie przez organ przy rejestracji znaku przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u. z. t. Zgodnie z tym przepisem niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Skarżący w postępowaniu przed Urzędem Patentowym nie podniósł powyższego zarzutu. Nie wskazał również żadnego znaku z własnej rejestracji do którego prawo mu przysługiwało a które naruszone zostało przedmiotową rejestracją. Reasumując powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza i dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.