II SA 887/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz spr., Sędziowie WSA Grażyna Śliwińska, NSA del. Andrzej Kuba, Protokolant Aleksandra Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004 roku sprawy ze skargi "B" Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2000r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2000r. [...] Urząd Patentowy, działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] czerwca 2000 roku wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. przeciwko Z. SA z siedzibą w K. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno – graficznego z napisem OLEJ SOJOWY zarejestrowanego pod nr [...] na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 29 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych (Dz. U. nr 5, poz. 17 z późn. zm.) oddalił ten wniosek, stojąc na stanowisku, iż bezzasadny jest podnoszony przez wnioskodawcę zarzut naruszenia przy rejestracji przedmiotowego znaku towarowego – art. 7 ust. 2 oraz art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych. W szczególności w uzasadnieniu decyzji podniesione zostało, iż oznaczenia ogólnoinformacyjne mogą być rejestrowane jako składniki znaków kombinowanych jak na przykład w tym wypadku znaku słowno – graficznego. Przesłanką zdolności rejestracyjnej takiego znaku jest charakteryzowanie się – znaku towarowego jako całości – zdolnością odróżnienia towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. W przypadku spornego znaku słowno – graficznego z napisem OLEJ SOJOWY jego znamiona odróżniające zawierają się nie w samej warstwie słownej, lecz w przyjętym kroju liter, układzie napisu oraz kolorystyce całego znaku. A zatem łącznie wszystkie jego elementy stanowią kompozycję, która posiada dostateczne znamiona odróżniające. Od powyższej decyzji B. Spółka z o.o. z siedzibą w B. złożyły odwołanie do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP, zarzucając naruszenie prawa materialnego wskutek błędnej wykładni przepisów art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 30 ustawy o znakach towarowych, nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego tj. naruszenie art. 77 §1 kpa oraz wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i unieważnienie prawa z rejestracji nr [...] znaku towarowego "OLEJ SOJOWY" oraz o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania według wykazu, który zostanie przedłożony na rozprawie. Zdaniem skarżącego, przyjęcie przez Urząd Patentowy RP, iż znamiona odróżniające znaku OLEJ SOJOWY nie zawierają się w jego warstwie słownej lecz w przyjętym kroju liter, układzie napisu oraz kolorystyce znaku nie jest trafne, albowiem elementy te układają się w napis stanowiący dominującą warstwę tego oznaczenia, która odgrywa zasadniczą rolę w percepcji przeciętnego odbiorcy w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Ów przeciętny odbiorca nie będzie analizował kroju liter czy też użytych kolorów przy kontakcie z określonym towarem, jego będzie interesowała informacja o rodzaju towaru, który zamierza zakupić. W sytuacji wielości towarów tego samego rodzaju na rynku, praktycznie nie będzie miał możliwości stwierdzenia, od jakiego producenta ten towar pochodzi. Według oceny skarżącego zgłoszenie, a następnie uzyskanie przez stronę rejestracji znaku towarowego o charakterze ogólnoinformacyjnym stanowiące monopolizację w zakresie tego typu oznaczeń należy niewątpliwie uznać za działania sprzeczne z zasadami współżycia społecznego stosownie do art. 8 ust. 1. W odpowiedzi na odwołanie, Z. SA z siedzibą w K. wniosły o utrzymanie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego w mocy, albowiem nie doszło w sprawie do naruszenia przepisu art. 7 ustawy o znakach towarowych. Brzmienie ust. 2 w/w przepisu wskazuje na to, że za oznaczenie informacyjne na gruncie tego przepisu mogą być uznane te, które stanowią "tylko" nazwę rodzajową towaru lub usługi albo informują "jedynie" o ich cechach. W tych przypadkach zatem, gdy znak towarowy nie składa się wyłącznie z oznaczenia informacyjnego, lecz oprócz takiego oznaczenia zawiera inne odróżniające oznaczenia nie może on jako pewna całość być uznany za znak informacyjny. Powyższą wykładnię potwierdza orzecznictwo Najwyższego Trybunału Administracyjnego, Komisji Odwoławczych przy Urzędzie Patentowym RP, jak również Sądu Najwyższego. Kompozycja znaku towarowego, wbrew twierdzeniom skarżącego oddziałowuje na nabywcę towaru. Wobec tego, że warstwa słowna w tym przypadku nie jest charakterystyczna, odbiorca nie będzie skupiał na niej swojej uwagi. Nie ta warstwa utkwi mu w pamięci, lecz właśnie odróżniające elementy graficzne, tym bardziej, że rynek jest zapełniony tymi samymi towarami różnych producentów a więc nabywcy będą zdopingowani zwracać uwagę na najdrobniejsze charakterystyczne elementy oznaczeń towarów, chcąc odróżnić ich tożsamość wśród rozmaitości towarów tego samego rodzaju innych producentów. Niezależnie od powyższego przy rejestracji znaku towarowego OLEJ SOJOWY nie doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy o znakach towarowych, albowiem skarżący nie udowodnił, aby doszło do zgłoszenia oznaczenia sprzecznego z prawem, jak również, że uprawniony z rejestracji spornego znaku towarowego dokonał jego zgłoszenia w zamiarze uniemożliwienia innym uczestnikom obrotu używania objętego tym znakiem oznaczenia informacyjnego. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 ustawy o znakach towarowych, albowiem warstwa słowna "OLEJ SOJOWY" może być używana przez innych producentów jako jeden z elementów ich znaku towarowego. Nie ma również podstaw, aby przyjąć, iż zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP wydana została z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz naruszeniem art. 30 ustawy o znakach towarowych. Nie zostały wskazane żadne znaki towarowe z wcześniejszą datą pierwszeństwa zaś ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia art. 30 jest niemożliwe ze względu na jego irracjonalność. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej przesyłając stosownie do art. 318 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001r Nr 49, poz. 508) akta sprawy Nr [...] dotyczącej odwołania od decyzji Urzędu Patentowego RP z [...] czerwca 2000 roku Nr [...] wniósł o oddalenie odwołania – skargi z uwagi na brak podstaw do jego uwzględnienia, albowiem skarżący nie wykazał okoliczności, które wskazywałyby na naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie: – ustawa z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), – ustawa z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270), – ustawa z 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, Nr 240, poz. 2052). Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. W świetle art. 97 §1 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 3 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest odwołanie od decyzji Urzędu Patentowego RP, oddalającej wniosek skarżących o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno – graficznego z napisem OLEJ SOJOWY, wniesione przez skarżących do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych (Dz. U. nr 5, poz. 17 ze zm.), która obowiązywała do czasu wejścia w życie ustawy z 30 czerwca 2000 roku – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2001, Nr 49, poz. 508 ze zm.). W związku z wejściem w życie ustawy – Prawo własności przemysłowej – w dniu 22 sierpnia 2001 roku sprawa stosownie do art. 318 ust. 2 tej ustawy przekazana została do rozpatrzenia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który zgodnie z przepisem określającym jego własność oraz stosownie do art. 317 ustawy – Prawo własności przemysłowej – odwołanie to potraktował jako skargę. Prawo własności przemysłowej – w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, że zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001 roku ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Wobec tego przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej znaku towarowego OLEJ SOJOWY są przepisy o znakach towarowych. Według art. 29 i 30 ustawy o znakach towarowych znajdujących zastosowanie w tej sprawie prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione w całości lub części, jeżeli nie były spełnione ustawowe przesłanki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, 6-9 i 32, natomiast z wnioskiem o unieważnienie tego prawa może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny. W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2000 roku oddalająca wniosek "B." Sp. z o.o. z siedzibą w B. o unieważnienie znaku towarowego słowno – graficznego OLEJ SOJOWY odpowiada prawu, tj. czy słuszne jest stanowisko Urzędu Patentowego, iż przy rejestracji tego znaku nie doszło do naruszenia art. 7 ust. 2 oraz art. 8 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych, gdyż zarzut naruszenia tych przepisów przy rejestracji znaku był powoływany przez wnioskodawcę we wniosku o unieważnienie i w toku postępowania przed Urzędem Patentowym. Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 31.I.1985 roku o znakach towarowych (Dz. U. nr 5, poz. 17 ze zm.) "jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak, który ma dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego". Natomiast – zgodnie z ust. 2 w/w przepisu "nie ma dostatecznych znamion odróżniających znak, który stanowi tylko nazwę rodzajową towaru lub informacje jedynie) o właściwości, jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji lub przydatności towaru, bądź inne podobne oznaczenia nie dające wystarczających podstaw odróżniających pochodzenia towaru". Wykładnia językowa cytowanego wyżej ust. 2 art. 7 ustawy o znakach towarowych prowadzi do wniosku, iż zdolność rejestracyjną będzie miał ten znak towarowy, który oprócz nazwy rodzajowej towaru będzie posiadał inne elementy pozwalające na odróżnienie towaru od tego samego towaru innych producentów. W tym stanie rzeczy Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie przyjął, iż oznaczenie ogólnoinformacyjne OLEJ SOJOWY może być zarejestrowane jako składnik znaku słowno – graficznego. W niniejszej sprawie znamiona odróżniające tegoż znaku zawierają się nie w samej warstwie słownej lecz w przyjętym kroju liter, układzie napisu oraz kolorystyce znaku. To stanowisko Urzędu Patentowego RP jest zgodne z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11.03.1999 roku III RN 136/98, opublik. OSNAP i US 2000, Nr 1, poz. 2, zgodnie z którym przedmiotem oceny prawnej dokonanej na podstawie art. 7 ustawy z dnia 31.I.1985 roku o znakach towarowych (Dz. U. nr 5, poz. 17 ze zm.) musi być określony znak słowno – graficzny jako integralna całość. Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych jest o tyle nietrafny, iż rejestracja spornego znaku słowno – graficznego OLEJ SOJOWY nie uniemożliwia innym uczestnikom obrotu gospodarczego używania objętego tym znakiem oznaczenia informacyjnego. Zgodnie bowiem z aktualnie obowiązującym art. 156 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku – Prawo własności przemysłowej – (Dz. U. Nr 49 2001r., poz. 508 ze zm.) "prawo ochronne na znak towarowy nie daje upoważnionemu prawa zakazywania używania przez inne osoby w obrocie oznaczeń wskazujących w szczególności na cechy i charakterystykę towarów, ich rodzaj, ilość, przeznaczenie, pochodzenie, datę wytworzenia lub okres przydatności". Odnośnie podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia przez Urząd Patentowy RP prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. 30 ustawy o znakach towarowych należy stwierdzić, iż naruszenie tych przepisów nie było powoływane przez B. Sp. z o.o. we wniosku o unieważnienie znaku towarowego a co za tym idzie nie było przedmiotem badania w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP. W tym stanie rzeczy kwestia ta pozostaje poza zakresem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kontrolującego pod względem zgodności z prawem decyzję Urzędu Patentowego. Sąd uznał również, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, Urząd Patentowy RP wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy zgodnie z art. 77 §1 kpa. Powyższe stanowisko Sądu przemawia za nietrafnością skargi, która stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30.VIII.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. nr 153, poz. 1270) podlega oddaleniu.