II SA 894/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Joanna Narloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. na Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego . 2. Stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Protokołem z dnia [...] listopada 2002 r. sporządzonym przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w [...] poddano kotroli należący do Z. Sp. z o.o., zwanego dalej "skarżącym", pojazd [...] o nr rej. [...]. W świetle ustaleń protokołu kontroli transport drogowy dokonywał się bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Pojazd prowadził W. J. , który oświadczył, że zakupił opłatę drogową. Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 4.000 zł. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.). W świetle tego przepisu, według redakcji obowiązującej w dacie wydania decyzji, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. Zgodnie z ust. 2 cytowanego artykułu minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, zróżnicowane w zależności od ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości. Kwestię wysokości kar pieniężnych regulowało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999). W świetle lp. 6 załącznika do cytowanego rozporządzenia odpowiednia kara wynosi 4.000 zł. W następstwie odwołania skarżącego, wraz z którym przesłany został oryginał dowodu uiszczenia opłaty – prawidłowo wypełniona karta siedmiodniowa, ostateczną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] listopada 2002 r. Zgodnie z przepisem art. 42 ust l ustawy o transporcie drogowym, na który powołał się Główny Inspektor Transportu Drogowego, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Ponadto wspomniany organ powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684). Stosownie do § 4 ust. 1 tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. W ocenie organu administracji publicznej tylko karta opłaty prawidłowo wypełniona, a więc zgodnie z wymogami cytowanego rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, stanowi dowód potwierdzający uiszczenie opłaty. Jak podkreślił organ administracji publicznej, powołując się na lp. 6 załącznika do powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym, karą pieniężną w wysokości 4.000 zł zagrożony jest brak w pojeździe wykonującym transport drogowy dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł o rozpatrzenie sprawy, ponieważ kara została nałożona w sytuacji wykupienia opłaty za przejazd i przedstawienia na to dowodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie: • ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.p.s.a., • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2002 r. naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot obowiązki lub karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne. Stosownie do cytowanego już art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, według redakcji obowiązującej w dacie wydania decyzji, powołanego w zaskarżonej decyzji, zagrożone sankcją kary pieniężnej na podstawie tego przepisu jest jedynie wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych. Hipoteza tego przepisu nie obejmuje natomiast sytuacji legitymowania się przez kierującego pojazdem dowodem uiszczenia opłaty. Organ administracji publicznej za sam fakt nieposiadania dokumentu nie może nałożyć kary pieniężnej na podstawie przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Innymi słowy, aby nałożyć karę pieniężną przewidzianą powołanym wyżej przepisem należy ustalić ponad wszelką wątpliwość, że opłata nie została uiszczona. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarżący przedstawił dowód wniesienia opłaty drogowej siedmiodniowej, obejmującej dzień kontroli, prawidłowo wypełniony. Sąd nie może nie zauważać, że niedysponowanie przez kierującego pojazdem kartą opłaty drogowej nie jest penalizowane karą pieniężną, stosownie do przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Sąd nie podziela stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji, odwołującego się do lp. 6 załącznika do powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych, stosownie do którego kara pieniężna, o której mowa w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, obejmuje także przypadki wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przepis lp. 6 załącznika do wspomnianego rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie odpowiada standardom, jakim powinno odpowiadać rozporządzenie w świetle art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, aby mogło mieć walor źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, jakim w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji jest również rozporządzenie. W świetle art. 92 ust. 1 Konstytucji rozporządzenie winno być wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Pomimo upoważnienia Ministra Infrastruktury jedynie do ustalenia wysokości kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych, jak to stanowił przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, cytowane rozporządzenie spenalizowało inny, szerszy stan faktyczny, polegający na wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd, na podstawie art. 187 ust. 1 Konstytucji, odmówił zastosowania przepisu lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych, na który to przepis także powołano się w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 187 konstytucji sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Mając to wszystko na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Zgodnie z art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.