II SA 909/03

WyrokWSA w Warszawie2004-06-22

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Maria Jagielska, Izabela Głowacka Klimas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie techniczne, którego cechy wynikają z przeciwstawionych patentów i stanowią oczywisty efekt doboru inżynierskiego, może zostać uznane za oczywiste w rozumieniu przepisów o wynalazczości?
Ratio decidendi
Rozwiązanie techniczne, którego zastrzeżone cechy wynikają z przeciwstawionych patentów i stanowią oczywisty efekt zwykłego doboru inżynierskiego, nie spełnia warunku nieoczywistości wymaganego do opatentowania. Samo ukształtowanie w nową postać nie nadaje rozwiązaniu przymiotu patentowalności, jeśli jego istota jest oczywista dla przeciętnego fachowca z danej branży.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R, Inc. na decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą udzielenia patentu na wynalazek "Komórkowa struktura zamykająca". Organ patentowy uznał rozwiązanie za oczywiste w świetle znanych stanów techniki, co potwierdziła Izba Odwoławcza. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu oraz argumentował, że jego rozwiązanie posiada znamiona inwencji twórczej, czego nie uwzględniono. Sąd administracyjny rozpatrywał sprawę po wejściu w życie nowej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spraw.) Sędziowie: WSA Maria Jagielska Asesor WSA Izabela Głowacka Klimas Protokolant Aleksandra Borowiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi R, Inc. z/s w R., Stany Zjednoczone Ameryki na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na zgłoszony wynalazek oddala skargę Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego RP decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2001 r. o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt. "Komórkowa struktura zamykająca" nr [...] zgłoszony w dniu v października 1996 r. przez R, Inc. Z siedzibą w R., [...], Stany Zjednoczone Ameryki. W uzasadnieniu podała, że podstawą odmowy udzielenia patentu był zarzut oczywistości na tle znanego stanu techniki, jakim są rozwiązania wg amerykańskich opisów patentowych nr [...] lub nr [...] w połączeniu z japońskim dokumentem nr [...], podane w dokumentach wyników międzynarodowych poszukiwań. Główne zastrzegane cechy techniczne rozpatrywanej struktury komórkowej są znane, rozwiązanie w oczywisty sposób wynika z przeciwstawionych publikacji. Zgłaszający w odwołaniu nie podjął polemiki z argumentami dotyczącymi oczywistości rozwiązania. Niezależnie od cech określających zgłaszaną strukturę pod względem budowy i konstrukcji przeniesionych do części nieznamiennej zastrzeżenia niezależnego, w zastrzeżeniu tym występują wielkości otworów w znanym zakresie, tak jak w zestawie przeciwstawionych opisów. Główne cechy struktury są znane, natomiast mieszczące się w zakresie ujawnienia podanych przeciwstawień cechy korzystne rozwiązania są oczywistym efektem doboru inżynierskiego. Przy obecnym stanie techniki rozwiązanie jest oczywiste dla przeciętnego fachowca z danej branży. R, Inc zaskarżył tę decyzję Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze polemizował z argumentami Izby Odwoławczej podnosząc, iż po zmianie zastrzeżeń zgłoszone rozwiązanie ma znamiona inwencji twórczej. Zgłoszone rozwiązanie posiada wzór otworów w postaci podzielonej na dwie grupy, posiada również wolną od otworów część ściany podczas, gdy przeciwstawione rozwiązania nie zawierają tych cech. W zastrzeżeniach zależnych wskazano szczególne wymiary odległości między otworami oraz ich obszar w porównaniu do całkowitego obszaru ściany komórki. Tych cech nie zawierają przeciwstawione rozwiązania. Unikalny projekt i konfiguracja struktury komórkowej według wynalazku pozwala na nieoczekiwane zwiększenie zdolności przenoszenia obciążeń w porównaniu ze strukturami ujawnionymi w przeciwstawionych rozwiązaniach. Szczególny wzór Otworów nieoczekiwanie nadaje strukturze komórkowej dużą wytrzymałość i integralność strukturalną w połączeniu z giętkością. Do skargi załączył kolejną wersję zastrzeżeń patentowych. W odpowiedzi na skargę Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutu, iż w opisie japońskim nie ma ujawnienia posiadania przez strukturę komórkową jakichkolwiek otworów Izba Odwoławcza przywołała informacje opisane we wstępnej międzynarodowej ocenie zgłoszonego wynalazku w ramach porozumienia PCT oraz w opisie japońskim [...], w którym podano, iż rozwiązanie zawiera otwory w zakresie [...] mm i duży zakres stosunku powierzchni otworów do obszarów wolnych, z treści opisu rozwiązania i rysunku wynika, iż w rozwiązaniu można wyodrębnić strefy otworowe i nie posiadające otworów, nazwane "wolną od otworów częścią ściany". Ponadto, wskazała, że cechy podane w zastrzeżeniach zależnych rozpatruje się łącznie z cechami podanymi w zastrzeżeniu niezależnym lub głównym, od którego dane zastrzeżenie zostało uzależnione. Oczywistość zastrzeżenia niezależnego skutkuje oceną zastrzeżeń od niego zależnych jako oczywistych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Stosownie do art. 1 § 1 pierwszej z wymienionych wyżej ustaw sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotowy wynalazek został zgłoszony w ramach Układu o współpracy patentowej (PCT) (Dz. U. z 1991 r. załącznik do Nr 70, poz. 303) , w oparciu o art. 39 tego porozumienia zgłaszający dokonał wyboru Polski jako państwa, w którym ubiega się o patent. Zgłoszenie zostało poddane międzynarodowemu badaniu wstępnemu, w aktach sprawy znajduje się sprawozdanie z międzynarodowego wstępnego badania tego zgłoszenia. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest przepis art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity: Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117) mający zastosowanie na podstawie art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508). Zgodnie z nim. wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania. Jak zasadnie wskazał Urząd Patentowy rozwiązanie nie spełnia warunku nieoczywistości, gdyż zastrzegane cechy struktury komórkowej wynikają z przeciwstawionych patentów a rozmieszczenie i wielkość otworów w rozwiązaniu stanowią oczywisty efekt zwykłego doboru inżynierskiego. Samo ukształtowanie w nową postać nie daje rozwiązaniu przymiotu patentowałności. Podobnej oceny dokonał Międzynarodowy Organ Poszukiwań, który w sprawozdaniu z międzynarodowego badania wstępnego (IPER) i międzynarodowego raportu z poszukiwania (ISR) wskazał te same patenty, jakie Urząd Patentowy uznał za dowody świadczące o oczywistości zgłoszonego wynalazku. W ocenie Sądu. niezasadny jest zarzut skarżącego, iż Urząd Patentowy naruszył przepis art. 10 kpa dotyczący czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu zgłoszeniowym poprzez nie wezwanie zgłaszającego do zajęcia stanowiska w sprawie przedstawionych zarzutów i nie umożliwienie zapoznania się z nimi przed wydaniem decyzji odmownej. Urząd Patentowy wskazał jeden zasadniczy powód odmowy udzielenia patentu, jakim była oczywistość rozwiązania w świetle przywołanych patentów. Skarżący został o tym zarzucie powiadomiony wraz ze wskazaniem informacji o patentach (numery, przywołanie danych z raportów znanych zgłaszającemu), zarzut ten nie uległ zmianie, to skarżący chcąc uniknąć zarzutu oczywistości dokonywał kolejnych zmian, które organ oceniał w postępowaniu I instancji i w postępowaniu odwoławczym. Na marginesie Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż nawet na etapie skargi a więc już po wydaniu ostatecznej decyzji przez organ, skarżący przesłał Sądowi nową wersję zastrzeżeń patentowych pomimo, iż sąd nie jest właściwy do ich oceny. Mając powyższe na uwadze skargę uznano za nieuzasadnioną. Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło